فروزنده شبی روشن‌تر از روز
جهان روشن به مهتاب شب‌افروز
شبی باد مسیحا در دماغش
نه آن بادی که بنشاند چراغش
ز تاریکی در آن شب یک نشان بود
که آب زندگی در وی نهان بود
سوادی نه بر آن شب‌گون عماری
جز آن عصمت که باشد پرده‌داری
صبا گرد از جبین‌ِ جان زدوده
ستاره صبح را دندان نموده
شبی بود از در مقصود‌جویی
مراد آن شب ز مادر زاد گویی
ازین سو زهره در گوهر گسستن
وز آن سو مه به مروارید بستن
زمین در مشک پیمودن به خروار
هوا در غالیه سودن صدف‌وار
ز مشک‌افشانی‌ِ باد طرب‌ناک
عبیرآمیز گشته نافهٔ خاک
دماغ عالم از باد بهاری
هوا را ساخته عود قماری
سماع زهره شب را در گرفته
مه یک هفته نصفی برگرفته
ثریا بر ندیمی خاص گشته
عطارد بر افق رقاص گشته
جرس‌جنبانی‌ِ مرغان شب‌خیز
جرس‌ها بسته در مرغ شب‌آویز
دد و دام از نشاط دانهٔ خویش
همه مطرب شده در خانهٔ خویش
اگر چه مختلف آواز بودند
همه با ساز شب دم‌ساز بودند
ملک بر تخت افریدون نشسته
دل اندر قبلهٔ جمشید بسته
فروغ روی شیرین در دماغش
فراغت داده از شمع و چراغش
نسیم سبزه و بوی ریاحین
پیام آورده از خسرو به شیرین
کزین خوش‌تر شبی خواهد رسیدن؟
و زین شاداب‌تر بویی دمیدن؟
چرا چندین وصال از دور بینیم
اگر نوریم تا در نور بینیم
و گر خونیم خونت چون نجوشد
و گر جوشد به من‌بر چند پوشد
هوایی معتدل، چون خوش نخندیم؟
تنوری گرم، نان چون در نبندیم؟
نه هر روزی ز نو روید بهاری
نه هر ساعت به دام آید شکاری
به عقل آن به که روزی خورده باشد
که بی‌شک کارِ کرده کرده باشد
بسا نان کز پی صیاد بردند
چو دیدی، ماهی و مرغانش خوردند
مثل زد گرگ چون روبه دغا بود
طلب من کردم و روزی تو را بود
ازین فکرت که با آن ماه می‌رفت
چو ماه آن آفتاب از راه می‌رفت
دگر ره دیو را دربند می‌داشت
فرشته‌ش بر سر سوگند می‌داشت
ازین سو تخت شاهنشه نهاده
وشاقی چند بر پای ایستاده
به خدمت پیش تخت شاه شاپور
چو پیش گنج بادآورد گنجور
و زان سو آفتاب بت‌پرستان
نشسته گرد او ده نار‌پستان
فرنگیس و سهیلِ سروبالا
عجب‌نوش و فلکناز و همیلا
همایون و سمن‌ترک و پریزاد
ختن‌خاتون و گوهر‌مُلکِ دلشاد
گلاب و لعل را بر کار کرده
ز لعلی روی چون گل‌نار کرده
چو مستی خوان شرم از پیش برداشت
خرد راه وثاق خویش برداشت
ملک فرمود تا هر دل‌ستانی
فرو گوید به نوبت داستانی
نشسته لعل‌داران قصب‌پوش
قصب بر ماه بسته لعل بر گوش
ز غمزه تیر و از ابرو کمان‌ساز
همه باریک‌بین و راست‌انداز
ز شکر هر یکی تنگی گشاده
ز شیرین بر شکر تنگی نهاده
با انتخاب متن و لمس متن انتخابی می‌توانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
شیرین فریدون (اشاره) جمشید (اشاره) مسیحا (اشاره) شاپور فرنگیس عجب‌نوش فلکناز همیلا همایون سمن‌ترک پریزاد ختن‌خاتون گوهرملک
هوش مصنوعی: در شبی روشن و دل‌انگیز، خسرو و شیرین و شاپور در کنار دختران نشسته و افسانه‌ای می‌گویند. فضای شب پر از نسیم خوش و بوی گل‌هاست و ستاره‌ها در آسمان می‌درخشند. خسرو با یاد شیرین، دلشاد و شاداب است و نشانه‌هایی از وصال را در این شب مشاهده میکند. در این شب، داستان‌ها و افسانه‌ها به یاد افراد بزرگ و تاریخی بیان می‌شود و هر یک از حاضران با شور و نشاط خود به این ماجرا می‌افزایند. در نهایت، از میان قصه‌های مختلف، اشاره‌ای به زیبایی و شیرینی زندگی و عشق می‌شود.
هوش مصنوعی: شبی که روشنی‌اش به اندازه‌ای زیاد است که حتی از روز هم روشن‌تر می‌نماید و با نور مهتابش جهان را روشن میکند.
هوش مصنوعی: در آن شب، بادی مانند باد مسیحا در بینی خسرو می‌وزید، نه آن بادی که چراغ را خاموش کند.
هوش مصنوعی: در آن شب تاریک، نشانه‌ای وجود داشت که در آن، آب زندگی پنهان شده بود.
هوش مصنوعی: در آن شب تاریک، هیچ چیزی جز پاکی و عفت (عصمت) که مانند پرده‌ای محافظ است، به چشم نمی‌خورد.
هوش مصنوعی: نسیم صبحگاهی از پیشانی کسی که جانش را از دست داده، جوری به نظر میرسد که انگار ستاره صبح را به دندان گرفته است.
هوش مصنوعی: شبی بود که در پی رسیدن به هدف و مقصود بودیم، به‌طوری‌که گویی آن شب از دل مادر زاده شده بود.
هوش مصنوعی: زهره (ستاره) از این سو در حال گسستن گوهر (نور) است و از آن سو ماه (هلال) در حال بستنی مروارید (نور) به خود است. به بیان دیگر، در اینجا زیبایی و درخشندگی زهره و ماه در حال تغییر است و به تصویر کشیده می‌شود.
هوش مصنوعی: زمین در حالتی شبیه به عطر مشک، با هوایی مثل غالیه (پارچه‌ای معطر) و به شکل صدف (که داخل آن مروارید وجود دارد) تعبیر شده است. در واقع، این تصویر نشان‌دهنده‌ی زیبایی و لطافت طبیعی محیط است.
هوش مصنوعی: باد خوشبو و شاداب به گونه‌ای در فضا پخش شده که باعث خنکی و شادی زمین شده است. این بوی دلپذیر مانند عطر و خوشبوکننده‌ای است که از خاک بر آمده.
هوش مصنوعی: عطر و بوی خوش بهاری، مثل بویی که از چوب عود به مشام میرسد، در فضا پیچیده است و به همین دلیل، فضای عالم را شاداب و خوشبو کرده است.
هوش مصنوعی: شب را نغمه‌های زهره (سیاره زهره) پر کرده و ماه در این هفته، در نیمه‌ای از آسمان قرار گرفته است.
هوش مصنوعی: در این بیت، ثریا (مجموعه‌ای از ستاره‌ها) به عنوان خوش‌راهنما و نماد زیبایی در نظر گرفته شده که به یک فرد خاص توجه کرده و عطارد (سیاره‌ای درخشان) در افق همچون یک رقاص زیبا جلوه‌گری میکند. به طور کلی، تصویر زیبایی از شب و جذابیت سمفونی ستاره‌ها و سیارات را توصیف میکند.
هوش مصنوعی: صدای جرس‌های مرغان شب‌خیز به گوش میرسد، در حالی که جرس‌ها به خاطر شب‌پره‌ها (مرغ شب‌آویز) بسته شده‌اند. این تصویر به حال و هوای شاد و پرجنب‌وجوش شب اشاره دارد.
هوش مصنوعی: حیوانات و پرندگان از شادی و خوردن دانه‌های خود، همه به نوعی موسیقی‌دان و مطرب شده‌اند و در خانه‌های خود مشغول نواختن هستند.
هوش مصنوعی: با اینکه آوازهای آنها متفاوت بود، اما همه در شب به کمک سازهایشان با یکدیگر همخوانی داشتند.
هوش مصنوعی: پادشاه بر تخت افریدون نشسته و دلش به سمت قبله جمشید (که نماد قدرت و شکوه است) وابسته و معطوف است.
هوش مصنوعی: روشنی و زیبایی چهرهٔ شیرین باعث شده که خسرو دیگر به شمع و چراغ نیازی نداشته باشد و همهٔ نور و روشنی را از او بگیرد.
هوش مصنوعی: نسیم سبز و بوی گل‌ها پیام شادی را از خسرو به شیرین رسانده است.
هوش مصنوعی: چه شبی از این خوش‌تر خواهد بود که به وصال یکدیگر برسیم؟ و چه بویی شاداب‌تر از این، به مشام خواهد رسید؟
هوش مصنوعی: چرا باید به وصال از دور حسرت بخوریم اگر در نور و روشنایی همدیگر را نبینیم؟
هوش مصنوعی: اگر خون تو را بریزم، آیا برای تو هیچ فایده‌ای نخواهد داشت؟ و اگر هم خون تو بجوشد، چند بار باید این کار را تکرار کنم تا اثر بگذارد؟
هوش مصنوعی: آیا وقتی هوا مناسب است، باید خوشحال نباشیم؟ و وقتی تنور گرم است، چرا نان نپزیم؟
هوش مصنوعی: نه هر روز بهار جدیدی می‌آید و نه هر ساعتی شکار به دام می‌افتد.
هوش مصنوعی: مقصود این بیت این است که عقل و خرد در می‌طلبد که فردی که روزی به دست می‌آورد، باید حتماً کاری انجام داده باشد و در واقع تلاش و زحمت او باعث آن روزی شده است.
هوش مصنوعی: بسیاری از نان‌ها که برای صیاد برده شده، وقتی که صیاد را دیدند، ماهی‌ها و پرندگانش را خوردند.
هوش مصنوعی: گرگ به خاطر خواب و خیال خود، مانند روباه توطئه‌گر و فریبکار، در پی شکار من بود، و من از او خواستم که روزی را برای تو فراهم کند.
هوش مصنوعی: اندیشه‌ای که آن دختر زیبا (شیرین) را در ذهنش می‌پروراند، همانند ماهی بود که به زیبایی می‌درخشید و با این فکر، چون آفتابی که از دور می‌درخشد، به سوی او می‌رفت.
هوش مصنوعی: دوباره دیو در بند و زندانی شده بود و فرشته بر سر او سوگند یاد کرده بود.
هوش مصنوعی: در این سمت، تخت شاهنشاه قرار دارد و چند کنیز با زیبایی و خوشحالی در کنار آن ایستاده‌اند.
هوش مصنوعی: در برابر تخت شاه شاپور، خدمتگزاران مانند باد، برای آوردن گنج‌ها در انتظار ایستاده‌اند.
هوش مصنوعی: در آن سمت، آفتابی که مورد پرستش بت‌پرستان است، دور او ده دختری که سینه‌هایشان مانند آتش می‌سوزد نشسته‌اند.
هوش مصنوعی: فرنگیس، سهیل (ستاره‌ای درخشان)، عجب‌نوش (عشقی شگفت‌انگیز) و فلکناز (دختری زیبا که به آسمان شب می‌ماند) و همیلا (میوه‌ای خوشبو) همه از شخصیت‌های جذاب و زیبای این داستان هستند.
هوش مصنوعی: شخصیت‌های زیبا و با افتخار مانند همایون، سمن‌ترک، پریزاد، ختن‌خاتون و گوهر‌مُلک که همگی به دلشاد بودن و خوشحالی اشاره دارند، معرفی شده‌اند.
هوش مصنوعی: خسرو با زیبایی و لطافت، گلاب و یاقوت را به کار برده و چهرهٔ زیبای شیرین را چون گل سرخ جلوه‌گر کرده است.
هوش مصنوعی: هنگامی که مستی شرم و خجالت را از پیش خود کنار گذاشته، خرد و فهم او به آسانی به راه و جاده‌ای که به او مربوط می‌شود، هدایت می‌شود.
هوش مصنوعی: خسرو، پادشاه، دستور داد که هر کسی که دل‌زده شده (از عشق یا غم)، به نوبت داستانی را بگوید.
هوش مصنوعی: در این بیت، افرادی با لباسی خاص (قصب‌پوش) که لعل (گوهر گران‌بها) به گوش دارند، نشسته‌اند. آنها در حال تماشای ماه هستند و به نوعی مغرور و زیبا به نظر می‌رسند. این تصویر به توصیف زیبایی‌های ظاهری و جاذبه‌های عشق و جذابیت می‌پردازد.
هوش مصنوعی: از طریق چشم‌اغشی و نگاه دلربا و همچنین با ابروهایی که مثل کمان فرمی زیبا دارند، همه کسانی که به او نگاه می‌کنند، تحت تأثیر قرار می‌گیرند و در زمینهٔ زیبایی و محبوبیت او بسیار دقیق و هوشیارند.
هوش مصنوعی: از هر دانه شکر، تنگی و سختی برطرف شده و شیرین، سختی را بر روی شکر قرار داده است.
در حال بارگذاری آرایه‌های ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
معرفی ترانه‌هایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
مرتب‌سازی حاشیه‌ها: محبوب‌ترین | جدیدترین | قدیمی‌ترین
تا به حال ۶ حاشیه برای این شعر نوشته شده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
برای حاشیه‌گذاری باید در گنجور نام‌نویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.