گنجور

غزل شمارهٔ ۸

 
مولوی
مولوی » دیوان شمس » غزلیات
 

جز وی چه باشد کز اجل اندررباید کل ما

صد جان برافشانم بر او گویم هنییا مرحبا

رقصان سوی گردون شوم زان جا سوی بی‌چون شوم

صبر و قرارم برده‌ای ای میزبان زودتر بیا

از مه ستاره می‌بری تو پاره پاره می‌بری

گه شیرخواره می‌بری گه می‌کشانی دایه را

دارم دلی همچون جهان تا می‌کشد کوه گران

من که کشم که کی کشم زین کاهدان واخر مرا

گر موی من چون شیر شد از شوق مردن پیر شد

من آردم گندم نیم چون آمدم در آسیا

در آسیا گندم رود کز سنبله زادست او

زاده مهم نی سنبله در آسیا باشم چرا

نی نی فتد در آسیا هم نور مه از روزنی

زان جا به سوی مه رود نی در دکان نانبا

با عقل خود گر جفتمی من گفتنی‌ها گفتمی

خاموش کن تا نشنود این قصه را باد هوا

با دو بار کلیک بر روی هر واژه می‌توانید معنای آن را در لغت‌نامهٔ دهخدا جستجو کنید.

شماره‌گذاری ابیات | وزن: مستفعلن مستفعلن مستفعلن مستفعلن (رجز مثمن سالم) | شعرهای مشابه (وزن و قافیه) | منبع اولیه: ویکی‌درج | ارسال به فیس‌بوک

این شعر را چه کسی در کدام آهنگ خوانده است؟

برای معرفی آهنگهایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است اینجا کلیک کنید.

حاشیه‌ها

تا به حال ۱۶ حاشیه برای این شعر نوشته شده است. برای نوشتن حاشیه اینجا کلیک کنید.

منصور نوشته:

این شعر در باره کهربا و ارتباط آن با اجل است.

امین کیخا نوشته:

بیچون نامی بلندست خدای را

امین کیخا نوشته:

دنیا مثل اسیا له کننده و لهنده خوانده شده است و گویا اشاره ای هم به دور های حیات دارد مانند بوداییان

امین کیخا نوشته:

در اندیشه ایرانی تخم انسان (تومک) از کیومرس به ماه رفته است ، و در دید مانیکان هواخواهان مانی اگر در روز مرگ روان انسان تا ماه نتواند بنوردد باید دوزخی بوده باشد . البته ماه در ادبیات عرفانی إسلامی هم به میمنت به روی پیامبر اکرم هممان شده است و با دیدن ماه ما بر پیامبر صلوات می فرستیم و نیز پیامبر اکرم ماه را با انگشت فتارد که بعد لغت انفطار هم ساخته شد و از جمله معجزات پیامبر شد و البته هزار نکته از ماه هست که ما نمی دانیم . و مولانا می دانسته و نخواسته اشکار شود .

امین کیخا نوشته:

Lunatic از لون فرانسه به معنی ماه است ولی در انگلیسی یعنی دیوانه و خرد باخته ! چون ماه هر روز شکل و ریختی دیگرگون دارد و تغییر میکند

شکوه نوشته:

ماه مورد پرستش بوده و ایزد بانو سین بوده است مانند لات و عزی که بتهای پرستیدنی بودند وهر دو بانو

پوریا نوشته:

در مصرع دوم بیت دوم “زودتر” باید “زوتر” باشد که رجز مثمن سالم رعایت گردد

ناشناس نوشته:

“هنییا” به چه معنی است

امین کیخا نوشته:

هنیا قید است در قران امده است و معنی نوش و گوارا می دهد عربی است

ناشناس نوشته:

با سپاس فراوان از جواب سریع.

روفیا نوشته:

اقای امین کیخای گرامی
سلام
از توضیحتان درباره واژه بیچون لذت بردم و این بیت از لایه های زیرین حافظه ام بالا امد :
چو در سلطان بی علت رسیدی
هلا بر علت و معلول می خند

شمس الحق نوشته:

بیا ای زیرک و بر گول می خند

سیاوش بابکان نوشته:

جناب دکتر کیخا
واژه‌ی لونا در ایتالیایی و به گمانم نیز در لاتین که ماه خودمان است و نطفه‌ی
کیومرس را پالوده است، اما به یاد می آرم مهتابی شدن را که به آشفتگی خواب می گفتند به ویژه در خواب راه رفتن و گویا سخن گفتن به هنگام خواب بی آنکه به یاد آورند و خود بدانند.

سیاوش بابکان نوشته:

این بیت پیر گنجه شاید مانای دیگری از برای چون و بی چون داشته باشد:

مرا پرسی که چونی؟، چونم ای دوست
جگر پر درد و دل پر خونم ای دوست

علیرضا نوشته:

در مورد لغت لونتیک، تا انجا که میدانم در گذشته که افراد مبتلا به صرع در ایام ماه کامل دچار تشنج میشدند، این به ماه تمام نسبت داده شده و به مرور به افراد دیوانه نیز گفته شده. و اما در این غزل اینکه گندم وجود ارد شود و به جای نانوایی به بالا برود( اشاره به رقص ذره در یک نوار نور است که همه دیدیم گویی به سوی منبع نور میرود) داستانیست که در اصل، لب لب کلام مولاناست در اشعارش که: مثنوی ما دکان وحدتست. غیر واحد هرچه بینی آن بتست

مرتضی نوشته:

سلام
اگر اشتباه نکنم در مصرع اول “اندررباید” با فاصله باید نوشته می شد
ممنون

کانال رسمی گنجور در تلگرام