من دزد دیدم کو برد مال و متاع مردمان
این دزد ما خود دزد را چون می بدزدد از میان
خواهند از سلطان امان چون دزد افزونی کند
دزدی چو سلطان می کند پس از کجا خواهند امان
عشق است آن سلطان که او از جمله دزدان دل برد
تا پیش آن سرکش برد حق سرکشان را موکشان
عشق است آن دزدی که او از شحنگان دل می برد
در خدمت آن دزد بین تو شحنگان بیکران
آواز دادم دوش من کای خفتگان دزد آمدهست
دزدید او از چابکی در حین زبانم از دهان
گفتم ببندم دست او خود بست او دستان من
گفتم به زندانش کنم او می نگنجد در جهان
از لذت دزدی او هر پاسبان دزدی شده
از حیله و دستان او هر زیرکی گشته نهان
خلقی ببینی نیم شب جمع آمده کان دزد کو
او نیز می پرسد که کو آن دزد او خود در میان
ای مایه هر گفت و گو ای دشمن و ای دوست رو
ای هم حیات جاودان ای هم بلای ناگهان
ای رفته اندر خون دل ای دل تو را کرده بحل
بر من بزن زخم و مهل حقا نمیخواهم امان
سخته کمانی خوش بکش بر من بزن آن تیر خوش
ای من فدای تیر تو ای من غلام آن کمان
زخم تو در رگهای من جان است و جان افزای من
شمشیر تو بر نای من حیف است ای شاه جهان
کو حلق اسماعیل تا از خنجرت شکری کند
جرجیس کو کز زخم تو جانی سپارد هر زمان
شه شمس تبریزی مگر چون بازآید از سفر
یک چند بود اندر بشر شد همچو عنقا بینشان



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: مولانا در این غزل عشق را دزدی شگفت میخواند که از مال برتر، خودِ دل و حتی دزدان و نگهبانان را میرباید و چون سلطان است کسی از او پناهی ندارد. عاشق میخواهد فریاد بزند و او را دربند کند، اما زبان و دستش ربوده میشود و آن دزد در جهان نمیگنجد. در نیمهٔ دوم، شاعر به معشوق رو میکند و با اشاره به اسماعیل و جرجیس آرزوی زخم و قربانی شدن به دست او را دارد. پایان غزل حسرت بازگشت شمس تبریزی است که مانند سیمرغ بینشان شده است.
هوش مصنوعی: دزدی را دیدهام که مال و کالای مردم را میبرد؛ اما این دزدِ ما (عشق یا معشوق) خودِ دزد را از میان میرباید.
هوش مصنوعی: وقتی دزد از حد بگذرد، مردم از سلطان پناه میخواهند؛ اما اگر خودِ سلطان دزدی کند، از چه کسی میتوان پناه خواست؟
هوش مصنوعی: آن سلطان عشق است که دل را از همهٔ دزدان میرباید، تا خدا سرکشان را موکشان پیش آن سرکشِ بزرگ ببرد.
هوش مصنوعی: عشق آن دزدی است که دل نگهبانان و داروغهها را هم میبرد؛ ببین که داروغههای بیشمار در خدمت آن دزدند.
هوش مصنوعی: دیشب فریاد زدم که ای خفتگان، دزد آمده است؛ اما او با چابکی در همان لحظه زبانم را از دهانم دزدید و خاموشم کرد.
هوش مصنوعی: خواستم دستش را ببندم، او دستان مرا بست؛ خواستم زندانیاش کنم، اما او در همهٔ جهان نمیگنجد.
هوش مصنوعی: از لذت دزدی او هر نگهبانی خود دزد شده است و از نیرنگ و فریب او هر زیرکی پنهان و درمانده گشته است.
هوش مصنوعی: نیمهشب گروهی از مردم را میبینی که گرد آمدهاند و میپرسند آن دزد کجاست؛ او نیز همراهشان میپرسد دزد کجاست، در حالی که خودش میان آنان است.
هوش مصنوعی: ای سرچشمهٔ همهٔ گفتوگوها، ای که هم دشمنرویی و هم دوسترو؛ ای که هم زندگی جاودانی و هم بلای ناگهانی.
هوش مصنوعی: ای که در خون دل فرو رفتهای و دل خونش را بر تو حلال کرده است؛ بر من زخم بزن و رهایم مکن، به خدا که امان نمیخواهم.
هوش مصنوعی: کمانِ سنجیده و نیکو را خوب بکش و آن تیر خوش را بر من بزن؛ من فدای تیر تو و بندهٔ آن کمانم.
هوش مصنوعی: زخم تو در رگهایم جان من است و جانم را میافزاید؛ ای شاه جهان، حیف است که شمشیرت بر گلوی ناچیز من فرود آید.
هوش مصنوعی: کجاست گلوی اسماعیل تا از خنجر تو شکرگزار شود؟ کجاست جرجیس که با زخم تو هر لحظه جانی دیگر بسپارد؟ یعنی عاشق مشتاق قربانی شدن و بارها کشته شدن به دست اوست.
هوش مصنوعی: شاه شمس تبریزی، کاش از سفر بازگردد؛ مدتی میان آدمیان بود و سپس همچون سیمرغ بینشان شد.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
میخواهید شما بخوانید؟ اینجا را ببینید.
انوار و ظلمت را مکان بر جای و دائم تازنان
ای مادر نامهربان هم سالخورده هم جوان
چون کرد پیشآهنگ را در زیر محمل ساربان
بر پشت پیشآهنگ شد از خیمه شمع کاروان
آن چون مه ناکاسته چون گلبن پیراسته
همچون بهشت آراسته روشن چو خرم بوستان
صافی تن او نسترن بویا بر او یاسمن
[...]
داری تو ای سرو روان بر لاله و بر ارغوان
از مشک و عنبر صولجان از عشقت ای حور جنان
لا تحترق منی الجنان
لا تبل نفسی بالهوان
ای عاشقان ای عاشقان هنگام کوچ است از جهان
در گوش جانم میرسد طبل رحیل از آسمان
نک ساربان برخاسته قطّارها آراسته
از ما حلالی خواسته چه خفتهاید ای کاروان
این بانگها از پیش و پس بانگ رحیل است و جرس
[...]
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
مرتبسازی حاشیهها: محبوبترین | جدیدترین | قدیمیترین
تا به حال ۶ حاشیه برای این شعر نوشته شده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.