بخش ۱۳۹ - نمودن جبرئیل علیه السّلام خود را به مصطفی صلی‌الله علیه و سلّم به صورت خویش و از هفتصد پر او چون یک پر ظاهر شد افق را بگرفت و آفتاب محجوب شد با همهٔ شعاعش
مصطفی می‌گفت پیش جبرئیل
که چنانک صورت تست ای خلیل
مر مرا بنما تو محسوس آشکار
تا ببینم مر ترا نظاره‌وار
گفت نتوانی و طاقت نبوَدت
حس ضعیفست و تنک سخت آیدت
گفت بنما تا ببیند این جسد
تا چد حد حس نازکست و بی‌مدد
آدمی را هست حس تن سقیم
لیک در باطن یکی خلقی عظیم
بر مثال سنگ و آهن این تنه
لیک هست او در صفت آتش‌زنه
سنگ و آهن مولد ایجاد نار
زاد آتش بر دو والد قهربار
باز آتش دستکار وصف تن
هست قاهر بر تن او و شعله‌زن
باز در تن شعله ابراهیم‌وار
که ازو مقهور گردد برج نار
لاجرم گفت آن رسول ذو فنون
رمز نحن الاخرون السّابقون
ظاهر این دو بسندانی زبون
در صفت از کان آهن‌ها فزون
پس به صورت آدمی فرع جهان
وز صفت اصل جهان این را بدان
ظاهرش را پشه‌ای آرد به چرخ
باطنش باشد محیط هفت چرخ
چونک کرد الحاح بنمود اندکی
هیبتی که که شود زو مندکی
شهپری بگرفته شرق و غرب را
از مهابت گشت بیهش مصطفی
چون ز بیم و ترس بیهوشش بدید
جبرئیل آمد در آغوشش کشید
آن مهابت قسمت بیگانگان
وین تجمش دوستان را رایگان
هست شاهان را زمان بر نشست
هول سرهنگان و صارمها به دست
دور باش و نیزه و شمشیرها
که بلرزند از مهابت شیرها
بانگ چاوشان و آن چوگانها
که شود سست از نهیبش جانها
این برای خاص وعام ره‌گذر
که کندشان از شهنشاهی خبر
از برای عام باشد این شکوه
تا کلاه کبر ننهند آن گروه
تا من و ماهای ایشان بشکند
نفس خودبین فتنه و شر کم کند
شهر از آن آمن شود کان شهریار
دارد اندر قهر زخم و گیر و دار
پس بمیرد آن هوسها در نفوس
هیبت شه مانع آید زان نحوس
باز چون آید به سوی بزم خاص
کی بود آنجا مهابت یا قصاص
حلم در حلمست و رحمتها به جوش
نشنوی از غیر چنگ و ناخروش
طبل و کوس هول باشد وقت جنگ
وقت عشرت با خواص آواز چنگ
هست دیوان محاسب عام را
وان پری رویان حریف جام را
آن زره وآن خود مر چالیش‌راست
وین حریر و رود مر تعریش‌راست
این سخن پایان ندارد ای جواد
ختم کن والله اعلم بالرشاد
اندر احمد آن حسی کو غاربست
خفته این دم زیر خاک یثربست
وآن عظیم الخلق او کان صفدرست
بی‌تغیر مقعد صدق اندرست
جای تغییرات اوصاف تنست
روح باقی آفتابی روشنست
بی ز تغییری که لا شرقیة
بی ز تبدیلی که لا غربیة
آفتاب از ذره کی مدهوش شد
شمع از پروانه کی بیهوش شد
جسم احمد را تعلق بد بدآن
این تغیر آن تن باشد بدان
هم‌چو رنجوری و همچون خواب و درد
جان ازین اوصاف باشد پاک و فرد
روبهش گر یک دمی آشفته بود
شیر جان مانا که آن دم خفته بود
خفته بود آن شیر کز خوابست پاک
اینت شیر نرمسار سهمناک
خفته سازد شیر خود را آنچنان
که تمامش مرده دانند این سگان
ورنه در عالم کرا زهره بدی
که ربودی از ضعیفی تربدی
کف احمد زان نظر مخدوش گشت
بحر او از مهر کف پرجوش گشت
مه همه کفست معطی نورپاش
ماه را گر کف نباشد گو مباش
احمد ار بگشاید آن پر جلیل
تا ابد بیهوش ماند جبرئیل
چون گذشت احمد ز سدره و مرصدش
وز مقام جبرئیل و از حدش
گفت او را هین بپر اندر پیم
گفت رو رو من حریف تو نیم
باز گفت او را بیا ای پرده‌سوز
من باوج خود نرفتستم هنوز
گفت بیرون زین حد ای خوش‌فر من
گر زنم پری بسوزد پر من
حیرت اندر حیرت آمد این قصص
بیهشی خاصگان اندر اخص
بیهشیها جمله اینجا بازیست
چند جان داری که جان پردازیست
جبرئیلا گر شریفی و عزیز
تو نه‌ای پروانه و نه شمع نیز
شمع چون دعوت کند وقت فروز
جان پروانه نپرهیزد ز سوز
این حدیث منقلب را گور کن
شیر را برعکس صید گور کن
بند کن مشک سخن‌شاشیت را
وا مکن انبان قلماشیت را
آنک بر نگذشت اجزاش از زمین
پیش او معکوس و قلماشیست این
لا تخالفهم حبیبی دارهم
یا غریبا نازلا فی دارهم
اعط ما شائوا وراموا وارضهم
یا ظعینا ساکنا فی‌ارضهم
تا رسیدن در شه و در ناز خوش
رازیا با مرغزی می‌ساز خوش
موسیا در پیش فرعون زمن
نرم باید گفت قولا لینا
آب اگر در روغن جوشان کنی
دیگدان و دیگ را ویران کنی
نرم گو لیکن مگو غیر صواب
وسوسه مفروش در لین الخطاب
وقت عصر آمد سخن کوتاه کن
ای که عصرت عصر را آگاه کن
گو تو مر گل‌خواره را که قند به
نرمی فاسد مکن طینش مده
نطق جان را روضهٔ جانیستی
گر ز حرف و صوت مستغنیستی
این سر خر در میان قندزار
ای بسا کس را که بنهادست خار
ظن ببرد از دور کان آنست و بس
چون قج مغلوب وا می‌رفت پس
صورت حرف آن سر خر دان یقین
در رز معنی و فردوس برین
ای ضیاء الحق حسام الدین در آر
این سر خر را در آن بطیخ‌زار
تا سر خر چون بمرد از مسلخه
نشو دیگر بخشدش آن مطبخه
هین ز ما صورت‌گری و جان ز تو
نه غلط هم این خود و هم آن ز تو
بر فلک محمودی ای خورشید فاش
بر زمین هم تا ابد محمود باش
تا زمینی با سمایی بلند
یک‌دل و یک‌قبله و یک‌خو شوند
تفرقه برخیزد و شرک و دوی
وحدتست اندر وجود معنوی
چون شناسد جان من جان ترا
یاد آرند اتحاد ماجری
موسی و هارون شوند اندر زمین
مختلط خوش هم‌چو شیر و انگبین
چون شناسد اندک و منکر شود
منکری‌اش پردهٔ ساتر شود
پس شناسایی بگردانید رو
خشم کرد آن مه ز ناشکری او
زین سبب جان نبی را جان بد
ناشناسا گشت و پشت پای زد
این همه خواندی فرو خوان لم یکن
تا بدانی لج این گبر کهن
پیش از آنک نقش احمد فر نمود
نعت او هر گبر را تعویذ بود
کین چنین کس هست تا آید پدید
از خیال روش دلشان می‌طپید
سجده می‌کردند کای رب بشر
در عیان آریش هر چه زودتر
تا به نام احمد از یستفتحون
یاغیانشان می‌شدندی سرنگون
هر کجا حرب مهولی آمدی
غوثشان کراری احمد بدی
هر کجا بیماری مزمن بدی
یاد اوشان داروی شافی شدی
نقش او می‌گشت اندر راهشان
در دل و در گوش و در افواهشان
نقش او را کی بیابد هر شعال
بلک فرع نقش او یعنی خیال
نقش او بر روی دیوار ار فتد
از دل دیوار خون دل چکد
آنچنان فرخ بود نقشش برو
که رهد در حال دیوار از دو رو
گشته با یک‌رویی اهل صفا
آن دورویی عیب مر دیوار را
این همه تعظیم و تفخیم و وداد
چون بدیدندش به صورت برد باد
قلب آتش دید و در دم شد سیاه
قلب را در قلب کی بودست راه
قلب می‌زد لاف اشواق محک
تا مریدان را دراندازد به شک
افتد اندر دام مکرش ناکسی
این گمان سر بر زند از هر خسی
کین اگر نه نقد پاکیزه بدی
کی به سنگ امتحان راغب شدی
او محک می‌خواهد اما آنچنان
که نگردد قلبی او زان عیان
آن محک که او نهان دارد صفت
نی محک باشد نه نور معرفت
آینه کو عیب رو دارد نهان
از برای خاطر هر قلتبان
آینه نبود منافق باشد او
این چنین آیینه تا تانی مجو
با انتخاب متن و لمس متن انتخابی می‌توانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: در این بخش از مثنوی، مولانا به ماجرای دیدار پیامبر اسلام، حضرت محمد (ص)، با جبرئیل (ع) اشاره می‌کند. جبرئیل برای نشان دادن خود به صورت واقعی نمی‌تواند ظاهر شود، زیرا قدرت درک آن برای انسان‌ها بسیار کم است. با احضار و اصرار پیامبر، جبرئیل به گونه‌ای اندک خود را نمایان می‌کند که این امر موجب شدیدترین هراس و حیرت پیامبر میشود. مولانا سپس به بیان مفاهیم عمیق‌تری دربارهٔ وضعیت انسانی، روح و جسم می‌پردازد و تأکید می‌کند که در باطن انسان، حقیقتی عظیم و فراتر از آنچه در ظواهر به چشم می‌خورد وجود دارد. او به نیاز ما به استحکام در انتخاب‌های معنوی و اجتناب از خودبینی و تباهی‌های نفسی اشاره می‌کند و این‌گونه به درک عمیق‌تری از وجود و اندیشه می‌رسد.
هوش مصنوعی: پیامبر (مصطفی) به جبرئیل می‌گوید که اگر تو همانند خلیل (ابراهیم خلیل) هستی، پس خودت را به همان شکل که هستی به من نشان بده.
هوش مصنوعی: ای جبرئیل، مرا نشان بده به‌گونه‌ای که ملموس و واضح باشد تا من بتوانم تو را به دقت تماشا کنم.
هوش مصنوعی: گفت نمی‌توانی و قدرت این کار را نداری؛ حس تو ضعیف است و مشاهدۀ چنین چیز بزرگی برایت دشوار خواهد بود.
هوش مصنوعی: مخاطب از جبرئیل می‌خواهد که خود را نشان دهد تا دریابد این جسم مادی (انسان) تا چه حد حس ضعیفی دارد و بدون کمک قادر به فهم و درک نیست.
هوش مصنوعی: انسان دارای حسی ضعیف و ناتوان در بدنش است، اما در درون خود وجودی بزرگ و باارزش دارد.
هوش مصنوعی: انسان به ظاهر مانند سنگ و آهن است، اما در باطن او مانند آتش‌زنه است که قابلیت شعله‌ور شدن و بخشیدن نور و زندگی را دارد.
هوش مصنوعی: سنگ و آهن، علت و منبعی برای ایجاد آتش هستند و آتش از این دو ماده تولد می‌یابد؛ بنابراین، آتش از این والدینی که قهر و سلطه دارند، زاده میشود.
هوش مصنوعی: آتش، که به دست هنر و خلاقیت توصیف شده، بر بدن آدمی تسلط دارد و بر آن شعله‌ور میشود.
هوش مصنوعی: در وجود انسان شعله‌ای وجود دارد که شبیه به شعله آتش ابراهیم است و این شعله می‌تواند آتش را بر خود حاکم کند و آن را تحت تسلط خود درآورد، به گونه‌ای که آتش نتواند او را بسوزاند.
هوش مصنوعی: پس بنابراین آن پیامبر، که در فنون مختلف ماهر بود، گفت رمز و رازی وجود دارد که ما آخرین و پیشتازان هستیم.
هوش مصنوعی: ظاهر این دو (جبرئیل و مصطفی) از آهن‌های مستحکم و قدرتمند هم فراتر و برتر است، چرا که صفات آنها نشان‌دهندهٔ حقیقی و فراتر از خصوصیات مادی است.
هوش مصنوعی: جبرئیل، فرشته وحی، خود را به شکل انسان نشان داد، زیرا ظاهر انسان، مخلوقی از جهان فرعی است و از جوهر و صفت اصلی جهان، که آن نیز از مبدأ الهی است، تشکیل شده است.
هوش مصنوعی: ظاهر او می‌تواند به کوچک‌ترین موجودی مانند پشه‌ای شبیه باشد، ولی باطن او به اندازه‌ای بزرگ و وسیع است که تمام هستی را در بر می‌گیرد و از هفت آسمان فراتر است.
هوش مصنوعی: زمانی که جبرئیل به حضرت محمد (ص) اصرار کرد و اندکی از هیبت و عظمت خود را نشان داد، با آن نیکویی و جلالش به گونه‌ای نمودار شد که می‌توانست به خاطر آن، محمد (ص) را دچار ترس و شگفتی کند.
هوش مصنوعی: از شدت جلال و جبروت جبرئیل، شرق و غرب دنیا را همچون پرنده‌ای بزرگ دربرگرفته است و به همین دلیل، پیامبر اسلام (مصطفی) دچار بیهوشی شده است.
هوش مصنوعی: وقتی جبرئیل به خاطر خوف و ترس مصطفی را بیهوش دید، به نزد او آمد و او را در آغوش گرفت.
هوش مصنوعی: وحشت و ترس مخصوص کسانی است که در جایگاه بیگانه قرار دارند، در حالی که احترام و جذبه به صورت رایگان و بدون زحمت نصیب دوستان میشود.
هوش مصنوعی: زمانی که شاهان بر throne یا سلطنت نشسته‌اند، وحشت و ترس از سران و فرماندهان و جنگجویان در دست آن‌هاست.
هوش مصنوعی: دور باش از نیزه‌ها و شمشیرها، زیرا که آنها از ترس شکوه و عظمت شیرها به لرزه درمی‌آیند.
هوش مصنوعی: صدای ناقوس‌ها و صدای چوب بازی (چوگان) به حدی قوی و مهیب است که جانها از ترس آن به لرزه درمی‌آید.
هوش مصنوعی: این صحنه‌ای است که خبر از شهنشاهی (پیامبر اکرم) به ره‌گذران می‌دهد، هم برای کسانی که خاص هستند و هم برای عامه مردم. به این ترتیب، همه از عظمت و مقام او آگاه می‌شوند.
هوش مصنوعی: این شکوه و عظمت برای عموم مردم است تا آن گروه (عالم بزرگ) دچار کبر و خودخواهی نشوند و خود را برتر ندانند.
هوش مصنوعی: تا زمانی که آن «من» و «ما»های خودپسند این افراد شکسته نشود، فتنه و فساد کاهش پیدا نخواهد کرد.
هوش مصنوعی: شهر به خاطر وجود یک پادشاه قوی و حاکم که بر دشمنان و مشکلات فائق می‌آید، در امنیت خواهد بود.
هوش مصنوعی: این بیت بیان می‌کند که اگر هیبت و بزرگ‌منشی شهریار در دل‌ها حکمرانی کند، هوس‌های زشت و ناپسند از بین می‌روند و دیگر نمی‌توانند در وجود انسان‌ها بمانند.
هوش مصنوعی: وقتی جبرئیل علیه‌السلام به سوی محفل خاصی که مخصوص پیامبر اسلام است باز می‌گردد، آیا در آنجا چیزی جز عظمت و هیبت وجود دارد یا جزایی برای کسی هست؟
هوش مصنوعی: طبیعت مهربانی و حلم، در عمق بسیار گسترده‌ای وجود دارد و رحمتها به طور مداوم و مداوم در حال ظهور هستند، اما تو نخواهی شنید و متوجه نخواهی شد، مگر اینکه از صدای موسیقی و خوشنوازی بهره‌مند شوی.
هوش مصنوعی: در وقت جنگ، صدای طبل و شیپور وحشت‌آور است، اما در زمان خوشی و لذت، صدای چنگ (ساز) لذت‌بخش و دلنشین است.
هوش مصنوعی: دیوان محاسب شامل افرادی است که مسئول حسابرسی و رسیدگی به امور مردم هستند، و پری‌های زیبا نیز در مقام حریفان جام (شراب) قرار دارند. به عبارت دیگر، افرادی که در دیوان محاسبه میکنند در مقابل زیبایی و لذت‌های دنیوی قرار دارند.
هوش مصنوعی: زره و چهره و لباس خود او (جبرئیل) به حقیقت وجود دارد و همچنین حریر و نهر نیز به درستی وجود خارجی دارند.
هوش مصنوعی: این سخن هیچ وقت تمام نمی‌شود، ای جواد، پس آن را به پایان برسان. خداوند به راهنمایی برتر از همه آگاه‌تر است.
هوش مصنوعی: در وجود احمد (محمد) احساسی است که در حال غرق‌شدن است، این احساس اکنون در زیر خاک یثرب (مدینه) خوابیده است.
هوش مصنوعی: جبرئیل، فرشته‌ای بزرگ‌القامه و با ویژگی‌های عظیم، در مقام و موقعیت خودی ثابت و بدون تغییر، در جایگاه راستین و حقیقتی استوار قرار دارد.
هوش مصنوعی: جای تغییرات و تغییرات ظاهری در اوصاف جسمانی او وجود دارد، اما روح او که باقی‌مانده است، مانند آفتابی روشن و درخشان است.
هوش مصنوعی: در این بیت به بیان حالتی از روح اشاره شده که نه به تغییرات ظاهری شرقی مربوط میشود و نه به تحولات غربی. این روح ثابت و بدون تغییر است و در اصل بی‌زمان و بی‌مکانی محسوب میشود.
هوش مصنوعی: آفتاب هرگز از کسری (ذره) دچار حیرت و شگفتی نمی‌شود، و شمع نیز هرگز به خاطر پروانه (که به دورش می‌چرخد) بی‌خود و بی‌توجه نمی‌شود.
هوش مصنوعی: جسم پیامبر (احمد) به خاطر این تغییر و دگرگونی، به این تعلقات (دنیا و مادیات) وابسته است، که نشان‌دهندهٔ دگرگونی آن بدن است.
هوش مصنوعی: این‌گونه است که حالتی مشابه بیماری و خواب و درد روح به اوصاف آلودگی وابسته است و تنها از این ویژگی‌ها باید دور شود تا پاکی و فردیت خود را به دست آورد.
هوش مصنوعی: اگر شیر دلیر یک لحظه بی‌تاب و آشفته می‌شد، زندگی‌اش با وجود آن حالت آرامش از دست می‌رفت و دیگر نمی‌توانست آسوده بخوابد.
هوش مصنوعی: شیر به معنای قدرت و شکوه است، و در اینجا اشاره به پیامبر اسلام (مصطفی صلی‌الله علیه و سلم) دارد که در خواب بود. این شیر، که به خواب رفته، با وجود این که در خواب است، از بین نمی‌رود و صفاتش همچنان باعظمت باقی می‌ماند.
هوش مصنوعی: شیر، یعنی مرد شجاع، به خواب میرود و چنان آرام و بی‌حرکت میشود که گویی همه سگ‌ها (دشمنان) او را مرده تصور میکنند.
هوش مصنوعی: اگر در عالم کسی وجود دارد که بتواند از توانی که در ضعف توست، چیزی را برباید یا غافلگیر کند، باید بدانیم که چنین کسی وجود ندارد.
هوش مصنوعی: کف یعنی دست یا نشانه‌ای از احمد (پیامبر اسلام) به خاطر نگاهی خاص دچار انحراف شد و دریا (یا وجود) او از عشق (مهر) همان دست به شدت جوشید و متلاطم گردید.
هوش مصنوعی: ماه تنها یک کف است که نور افشانی می‌کند. اگر این کف (احمد) نباشد، دیگر ماه نیز وجود نخواهد داشت.
هوش مصنوعی: اگر احمد (پیامبر اسلام) یکی از پرهای بزرگ جبرئیل را باز کند، جبرئیل تا ابد دچار حیرت و بیهوشی خواهد شد.
هوش مصنوعی: وقتی که احمد (پیامبر اسلام) از درخت سدره و مقام بلند جبرئیل و حد و مرز او عبور کرد،
هوش مصنوعی: جبرئیل به پیامبر (احمد) گفت که بشتاب و داخل این پیمان (راستی) شو، زیرا من با تو هم‌نشین نیستم و نمی‌توانم تو را همراهی کنم.
هوش مصنوعی: جبرئیل گفت: بیا، ای کسی که پرده‌ها را می‌سوزانی، من هنوز به اوج خود نرسیده‌ام.
هوش مصنوعی: جبرئیل گفت: فراتر از این محدوده (محدوده‌ای که در آن قرار داریم) ای خوش‌فر (دارای جمال زیبا)، اگر من پر که دارد، با آن همه بالا بروم، یک پری خواهد سوخت.
هوش مصنوعی: این داستان‌ها در حیرت عمیق فرو می‌برد و حیرت بزرگی است که خاصّان (مؤمنان و عارفان) نیز در آن در حیرت‌اند و از خود بی‌خود شده‌اند.
هوش مصنوعی: این بی‌خودی‌ها و حیرت‌ها تنها بازی است؛ هر چند جان داری، اینجا مشغول به جان‌فروشی (فدا کردن جان) هستی.
هوش مصنوعی: اگر جبرئیل، فرشته‌ای بزرگ و محترم، شریفی و عزیز تو نیست، پس تو نه پروانه‌ای هستی که به شمع نزدیک شود و نه خود شمعی که برای دیگران نور افشانی کند.
هوش مصنوعی: زمانی که شمع نزدیک میشود تا نور جان خود را دعوت کند، پروانه از سوز و شعلهٔ آن نمی‌ترسد و دوری نمی‌کند.
هوش مصنوعی: این جمله به مفهوم این است که داستان یا سخن را که دگرگون و پیچیده شده، باطل کن، و حقیقت را فراموش نکن؛ به نوعی اشاره به این است که باید واقعیت‌ها را در جهت درست و واقعی خود شناخت و از برداشت‌های نادرست دوری کرد.
هوش مصنوعی: سخن گفتن و بیان خود را محدود کن و اجازه نده تا بار و انبان کلمات بیهوده‌ات باز شود.
هوش مصنوعی: جبرئیل (فرشته وحی) به پیش پیامبر اسلام (مصطفی) ظاهر شد و پرهایش، که هفتصد عدد بودند، به صورت یک پر درآمدند و زمین زیر پای او مانند آینه معکوس شد.
هوش مصنوعی: ای حبیب من، با آنها مخالفت نکن، زیرا تو غریبه‌ای هستی که در سرزمین آنان نازل شده‌ای.
هوش مصنوعی: هرچه آنها بخواهند و آرزو کنند، به آنها عطا کن و راضی‌شان کن ای مسافر، تو که در سرزمین آنها ساکن هستی.
هوش مصنوعی: برای رسیدن به مقام و مرتبه‌ای عالی و خوش، باید در بی‌خبری و خفا با مرغزاری (پرنده‌ای آزاد) آشتی و دوستی برقرار کرد.
هوش مصنوعی: موسی باید با فرعون به نرم‌گویی و ملایمت سخن بگوید، زیرا در برابر او باید به آرامی و با کلامی لطیف صحبت کند.
هوش مصنوعی: اگر آب را در روغن داغ بریزی، دیگ و محتویات آن خراب و نابود میشود. اشاره به این است که در شرایط نامناسب، هرگونه ترکیب یا تلاشی می‌تواند موجب فساد و خرابی شود.
هوش مصنوعی: نرمی و ملایمت را در گفتار خود رعایت کن، اما در عین حال چیزی جز حقیقت نگو. از وسوسه‌ها و افکار غلط دوری کن و در سخن گفتن، فقط به سمت آنچه صحیح و درست است برو.
هوش مصنوعی: زمان عصر فرا رسیده است، پس صحبت را کوتاه کن، ای کسی که عصر را آگاه می‌کنی.
هوش مصنوعی: به گل‌خواره (یعنی شراب‌نوش) بگو که قند را به نرمی فاسد نکند و آلودگی به او ندهد. این نشان می‌دهد که باید از چیزهای نامناسب دوری کرد تا آرامش و طراوت از بین نرود.
هوش مصنوعی: اگر روح تو سیر و پرواز روحانی را احساس کند، نیازی به کلمات و صداها نخواهد داشت و خود به خود متوجه معانی عمیق میشود.
هوش مصنوعی: این بیت به این معناست که در میان خوشی‌ها و لذت‌ها (قندزار)، برخی افراد نیز وجود دارند که مشکلات و دردسرهایی (خارها) برایشان پیش آمده است. این نشان می‌دهد که حتی در بهترین شرایط، ممکن است غم و ناامیدی وجود داشته باشد.
هوش مصنوعی: گمان می‌برد که آن (چهره) فقط همین است و بس، در حالی‌که مانند (کلمات) قج که در جنگ شکست خورد، به تدریج محو میشود.
هوش مصنوعی: این بیت به این معناست که فقط با سخن گفتن، می‌توان به حقیقت و معانی عمیق دست یافت؛ مانند سر خر که نشان دهندهٔ احوال دنیایی است و در عوض، در دنیای معنایی و بهشت، معانی واقعی و آرمان‌ها وجود دارد.
هوش مصنوعی: ای نور حقیقت، حسام‌الدین، در این باغ خیار، سر آن خر (رمز و نماد) را به تصویر بکش.
هوش مصنوعی: وقتی سر خر از کشتارگاه می‌میرد، دیگر نمی‌تواند از آن آشپزخانه (مطبخه) به او چیزی بدهند.
هوش مصنوعی: ای انسان، تو فقط صورت‌ساز هستی و جان و روح تو از جانب خداست. بنابراین نه تنها این صورت، بلکه خود تو هم از خدا نشأت می‌گیرد و هیچ غلطی در این حقیقت وجود ندارد.
هوش مصنوعی: ای خورشید روشن بر آسمان محمودی (نام نیکی که به پیامبر اسلام اطلاق شده است)، بر زمین نیز تا همیشه نیکو و بزرگباش.
هوش مصنوعی: چگونه می‌توان دو وجود متفاوت، یکی زمینی و دیگری آسمانی، را به یکدیگر نزدیک کرد تا به یک دل، یک سمت و یک روح تبدیل شوند؟
هوش مصنوعی: اختلاف و تفرقه از بین میرود و شرک و دوئی وجود ندارد؛ تمامیت و وحدت در وجود معنوی حاکم است.
هوش مصنوعی: وقتی جان من تو را شناسایی کند، آن‌گاه اتحاد ما را به یاد می‌آورد.
هوش مصنوعی: موسی و هارون که دو پیامبر هستند، در زمین به هم می‌پیوندند و مانند شیر و عسل، بسیار شیرین و دلپذیر به نظر می‌رسند.
هوش مصنوعی: اگر کسی چیزهای جزئی را بشناسد و منکر شود، آن انکارش باعث میشود که چیزهایی که نمی‌خواهد آنها را ببیند، از نظرش مخفی شوند.
هوش مصنوعی: ناشکری پیامبر موجب خشم جبرئیل شد و او به خاطر این عدم شکرگزاری، چهره‌اش را تغییر داد و به صورت دیگری درآمد.
هوش مصنوعی: به همین دلیل، جان پیامبر (محمد صلی‌الله علیه و سلّم) از ترس و ناامیدی دچار نگرانی و پریشانی شده و احساس کرد پایش را به ناخواسته به سمت عقب برده است.
هوش مصنوعی: اینکه تو این همه خوانده‌ای، فقط برای آن بوده که بفهمی چرا آن کافر قدیمی، لجاجت می‌کند و تسلیم نمی‌شود.
هوش مصنوعی: پیش از آنکه تصویر پیامبر احمد (ص) ظاهر شود، هر گبر (کافر زرتشتی) او را چون تعویذی می‌دانست و به او احترام می‌گذارد.
هوش مصنوعی: این بیت بیان می‌کند که وقتی آن شخصیت بزرگ (مصطفی صلی‌الله علیه و سلم) به نمایش درمی‌آید و حقیقتش آشکار میشود، دل‌های مردم از شوق و هیجان به تپش در می‌آید.
هوش مصنوعی: مردم سجده می‌کردند و با صدای بلند از خدایی که پروردگار انسان‌هاست، می‌خواستند که هرچه زودتر خود را به‌طور عیان نشان دهد.
هوش مصنوعی: به خاطر نام احمد (پیامبر اسلام)، یاغیان و ستم‌گران شکست می‌خوردند و بر سرنگونی آنها فتوحات و پیروزی‌ها رقم می‌خورد.
هوش مصنوعی: هرجا که دشمنی یا خطری پیش آمد، نجات‌دهنده و یاور مهربان، احمد (پیامبر) به یاری آنها آمد.
هوش مصنوعی: هر جا که بیماری مزمن و سختی وجود داشت، یاد و نام او (حضرت محمد صلی‌الله علیه و سلم) شفا بخش و درمان کننده‌ای بود.
هوش مصنوعی: نقش او در دل و گوش و گفتار آنها در حال تردد بود و همه جا حضور داشت.
هوش مصنوعی: هیچ‌کس نمی‌تواند حقیقت نقش و تصویر او را درک کند، زیرا آنچه درک میشود تنها خیال و سایه‌ای از آن نقش است، نه خود او.
هوش مصنوعی: اگر نقش او (یعنی ذات خدا یا پیامبر) بر دیوار بیفتد، از دل دیوار خون دل (اشک و غم) می‌چکد. به بیان دیگر، ظهور حقیقی او موجب غم و اندوه عمیق در دل‌ها میشود.
هوش مصنوعی: نقش او (جبرئیل) بر دیوار به قدری زیبا و دل‌انگیز است که به خاطر آن، حال دیوار از دو طرف تغییر می‌کند و مثل این است که از دو سو رهایی پیدا کرده است.
هوش مصنوعی: با ظهور یک‌رویی جبرئیل (که نماد صفا و پاکی است)، اهل صفا و پاکی نیز در این حال به دورویی و نفاق خود پی می‌برند و عیب دورویی را می‌بینند، مانند دیواری که از دو سمت نمایان میشود.
هوش مصنوعی: همهٔ احترام و بزرگ‌داشت و نعمت‌هایی که به جبرئیل علیه‌السلام عرضه شده بود، وقتی او را در صورت انسانی دیدند، مانند باد همه‌چیز را از یاد بردند.
هوش مصنوعی: قلب آتش را دید و به سرعت سیاه شد؛ زیرا هیچ‌گاه در دل، جایی برای آتش و حسرت وجود نداشته است.
هوش مصنوعی: دل با هیجان و شور عشق، به خود می‌بازد و ادعا می‌کند که می‌تواند شوق و محبت را بیافریند، تا مریدان را به تردید و شک بیفکند.
هوش مصنوعی: هیچ‌کس گمان نکند که دامی که او (مریدان) برای دیگران می‌تند، به خودش خسارتی خواهد زد. یعنی آدم‌های پست‌تر به او فکر نمی‌کنند و در دام او گرفتار نمی‌شوند.
هوش مصنوعی: اگر این چیزی که تو به عنوان اصل و حقیقت در نظر داری، چیز پاکیزه و ناب نیست، چگونه به سنگ آزمایش تمایل پیدا کردی؟
هوش مصنوعی: او به آزمایش و محک زدن نیاز دارد، اما به شرطی که دل او از آن حقیقت و عیان نشود.
هوش مصنوعی: محکّی که او در دل خود دارد، ویژگی‌ها و نشانه‌های خاصی را در خود نهفته دارد؛ نه اینکه فقط به عنوان یک وسیله سنجش باشد، بلکه خود معرفتی را به همراه دارد که در مورد حقیقت و آگاهی از روشنایی‌هاست.
هوش مصنوعی: آینه‌ای که عیب چهره را نشان می‌دهد، به خاطر وجود هر عیب و نقصی در خود، از نظر دیگران پنهان است.
هوش مصنوعی: آینه راستین نمی‌تواند منافق باشد، بنابراین این‌گونه آینه‌ای که با نشان‌دادن عیب‌ها به زشتی‌ها نیازی ندارد، وجود ندارد.
در حال بارگذاری آرایه‌های ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
می‌خواهید شما بخوانید؟ اینجا را ببینید.
معرفی ترانه‌هایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
مرتب‌سازی حاشیه‌ها: محبوب‌ترین | جدیدترین | قدیمی‌ترین
تا به حال ۱۴ حاشیه برای این شعر نوشته شده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
برای حاشیه‌گذاری باید در گنجور نام‌نویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.