نگار من چو بر سیمین میان زرین کمر بندد
هر آن کاو را ببیند کی دل اندر سیم و زر بندد
طمع باید برید از جان شیرین چون من آن کس را
که بیهوده دل اندر عشق آن شیرین پسر بندد
گهی از مشک زلف او حمایل در گل آویزد
گهی از قیر جعد او سلاسل بر قمر بندد
ز عشق او جهان من شود چون حلقهٔ خاتم
چو زلف او ز عنبر حلقه اندر یکدگر بندد
چو تیر و چون کمان گردد دهن باز و خمیده قد
چون آن مشکین زره عمدا بر آن سیمین سپر بندد
شود چون شمع زرین روی و ریزان اشک و سوزان دل
هر آن کاو دل در آن شمع بتان کاشغر بندد
از آنم چون گل و نرگس سلب چاک و سرافگنده
که او بر سوسن تازه همی شمشادتر بندد
بدان زنجیر مشکین و عقیق شکرین همچون
دل من صدهزاران دل به روزی بیشتر بندد
گهی خونم بدان زلف دوتاه پر شکن ریز
گهی خوابم بدان چشم سیاه دل شکر بندد
شود چون شکر از آب و چو مشک از آتش آن کاو دل
در آن زنجیر پر مشک و عقیق پر شکر بندد
گه از سنبل حجابی بر فراز پرنیان پوشد
گه از عنبر نقابی بر طراز شوشتر بندد
ز شوق روی او آید ز گِل هر ساله پیدا گل
چو بیند روی او از شرم او بار سفر بندد
به چشم مردمان گردد چو سیم قلب خوار آن کس
کامید اندر وصال آن نگار سیمبر بندد
عزیز آن کس بود نزدیک خاص و عام کاو خاطر
چو من پیوسته در مدح عمید نامور بندد
اثیر دین امین ملک زین دولت آن صدری
که بر درگاه او دولت میان هر روز در بندد
ابومنصور نصر بن علی کز رایش ار یابد
اجازت آسمان پش وی از جوزا کمر بندد
چو مه زانگشت پیغمبر حجر بشکافد از بیمش
اگر دور از تو گاه خشم چشم اندر حجر بندد
جهانی با کمال است و نباشد عقل آن کامل
که همت با وجودش در جهان مختصر بندد
در ارحام از برای کثرت اتباع او دایم
همی از نطفهٔ ماء معین ایزد صور بندد
سمند او چو آرد حمله فرق فرقدان شاید
کمند او چو گردد حلقه حلق شیر نر بندد
خیال هیبتش در دست شمشیر اجل گیرد
همای همتش بر پای منشور ظفر بندد
فلک امید بست اندر دوام عمر او چونان
که حربا وهم در شمس و صدف دل در مطر بندد
شود آتش بر ایشان چون بر ابراهیم بر ریحان
اگر گاه کرم همت در اصحاب سقر بندد
به دین اندر همی از علم ترتیب علی سازد
به ملک اندر همی از عدل آیین عمر بندد
اگر هر مهتر از بهر هوای نفس جان و دل
در آلات ملاهی و در انواع بطر بندد
خرد وی را بر آن دارد همه کاندیشه و همت
در اسباب معانی و در ارباب هنر بندد
به پای عزم پیوسته همی فرق قضا کوبد
به دست عزم همواره همی پای قدر بندد
الا ای نامور صدری که توقیعات کلک تو
تفاخر را همی روح الامین بر فرق سر بندد
وگر این مرتبت وی را شود حاصل ز رشک او
نقاب شرم دست آسمان بر روی خور بندد
بود بر هیأت زرین عماری دار سال و مه
به طمع آن که مرکب دارت او را بر ستر بندد
هر آن شاعر که یک ره مدح تو گوید شود کاره
کز آن پس خاطر اندر مدح سادات بشر بندد
چو گردون بسیط آمد که را رای زمین خیزد
چو دریای محیط آمد که را دل در شمر بندد
اگر گوری ستایش را دهان پیش تو بگشاید
وگر موری پرستش را میان پیش تو در بندد
یکی از حشمت تو شرزه شیران را زبون گیرد
یکی در دولت گَرزه ماران را زفر بندد
نگردد از فنا معزول جاویدان حواس آن
که از بهر مدیح تو حواس اندر فکر بندد
زمانه خامهٔ مدحت صلف را در بنان گیرد
ستاره نامهٔ فتحت شرف را بر بصر بندد
به جود ار چند مشهور است حاتم هر که جودت را
ببیند زو عجب آید که فهم اندر سمر بندد
به حلم ار چند مذکور است احنف هر که حکمت را
بداند زو غریب آید که وهم اندر خبر بندد
شود باز سپید او را به تأیید تو خدمتگر
اگر تیهو مثال عالیت بر بال و پر بندد
ایا در نظم مدحت بسته طبع من چنان فکرت
که عابد دایم اندیشه در اوقات سحر بندد
گه اصناف بدایع را در الفاظ ظرف دارد
گه اوصاف روایع را بر ابیات عزر بندد
کنون پرداخت مدحی چون عروسی ساخته کاو را
به گردن بر مشاطه عقدهای پر گهر بندد
بر آن منوال کاستاد مقدم لامعی گوید
ز تیره شب همی پرده به روی روز بر بندد
الا تا ابر بارنده ز در و لعل و پیروزه
قلاید در مه آزار بر شاخ شجر بندد
محل تو چنان بادا که هر بنده که او کهتر
کمر در پیش از پیروزه و لعل و درر بندد



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: شاعر در مدح اثیرالدین امینالملک زینالدوله ابومنصور نصر بن علی، ویژگیها و خصوصیات او را به زیبایی توصیف میکند. او را به عنوان شخصی سرشار از علم، عدل و قدرت میستاید و نسبت به وفاداری و حمایت از او تعابیری زیبا و شاعرانه به کار میبرد. عشق و اشتیاق به حضور او و تأثیرات مثبتش بر جهان اطراف، از دیگر مضامین این مدح است. شاعر در این شعر تأکید دارد که شخصی با چنین ویژگیهایی باید مورد احترام و ستایش همگان باشد و از این رو، شعرش به نوعی دعوت به تجلیل از مقام و منزلت اوست. در نهایت، شاعر با زبانی خوش و آهنگین، نیکنامی و فضائل او را در قالب تصاویری زیبا و خیالانگیز به تصویر میکشد.
هوش مصنوعی: عشق من (نگار) هنگامی که به کمرش زنجیری از طلا میبندد، هر کسی که او را ببیند، بهراحتی دلش را به زیباییهای طلا و نقره میسپارد.
هوش مصنوعی: باید از جان شیرین خود امید و آرزو را قطع کنی، چون من کسی را میشناسم که بیفایده دلش را به عشق آن شیرین پسر میبندد.
هوش مصنوعی: گاهی زلف معطر او مانند مشک به گلی آویزان میشود و گاهی جعد (فر) موهای او مانند قیر، حرکتی میکند که پای قمر را به زنجیر میکشد.
هوش مصنوعی: عشق او جهان من را مانند حلقهٔ یک انگشتر میکند، زیرا زلف او همانند عطرِ خوشبو، با هم گره میخورد و به هم متصل میشود.
هوش مصنوعی: زبان و بیان من به زیبایی و ظرافت کمان و تیر میشود و لبهای من همچون زره مشکی است که عمدی به سپر نقرهای میپیوندد.
هوش مصنوعی: چهرهاش به زیبایی شمعی با رنگ طلایی میدرخشد و چشمانش اشک میریزد و دلش میسوزد، هر کسی که دلش را به زیباییهای محبوبان کاشغر، شهری در آسیای مرکزی، بسپارد.
هوش مصنوعی: من مانند گل و نرگس هستم که زیبایی و لطافت خود را از دست داده و در وضعیت افسردگی و ناامیدی به سر میبرم، چرا که او (محبوب) به سوسن تازهای توجه دارد که از من هم زیباتر و شادابتر است.
هوش مصنوعی: زنجیر مشکین و عقیق شکرین، نمادی از زیبایی و جذابیت است و شاعر اشاره میکند که مانند دل او، هزاران دل دیگر نیز به روزی بیشتری به این زیبایی وابسته و دل بسته میشوند.
هوش مصنوعی: گاهى به خاطر موهاى پرچین و چین زلف تو اشک مىریزم و گاهى به خواب چشمان سیاه تو دل خوشى و شادابى دارم.
هوش مصنوعی: کس که دلش به زنجیر محبت معشوق گره خورده است، مانند شکر در آب حل میشود و مانند مشک در آتش تبخیر میگردد.
هوش مصنوعی: گاه از سنبل، درحالیکه بالای پارچه نازک و شفاف میپوشد، مانند اینکه در شوشتر (شهر تاریخی در ایران) نقابی از عنبر به چهره میزند.
هوش مصنوعی: به دلیل شوق و علاقهای که به چهرهاش دارد، از خاک و گِل هر ساله گل پیدا میشود. وقتی گل، چهرهاش را میبیند، از شرم او بار سفر را برمیدارد.
هوش مصنوعی: چشم مردم به کسی مانند نقره (سیم) میتابد و او که در وصال آن معشوق نقرهای به خوشحالی میرسد، قلبش خوار و ذلیل میشود.
هوش مصنوعی: آن کسی که همیشه در مدح عمید نامور (لقب زینالدوله) سخن میگوید و او را ستایش میکند، نزد مردم عادی و ویژه عزیز و محبوب است.
هوش مصنوعی: اثیرالدین امینالملک زینالدوله ابومنصور نصر بن علی، شخصیتی است که همیشه درگاهش، منبع برکت و نعمت برای دیگران است و هر روز بر اثر حضور او، به دیگران کمک و نفع میرسد.
هوش مصنوعی: ابومنصور نصر بن علی اگر اجازهای از حکومت بگیرد، میتواند مانند ستارهٔ جوزا (یکی از دو خنثیگر زودیاک) به آسمان صعود کند و بر گردن خود کمربندی برای صعود ببندد.
هوش مصنوعی: اگر ماه، با انگشت پیامبر (محمد) سنگی را بشکافد تا از ترس تو، دور از تو، زمان خشم، چشمش بر سنگ بندد، نشاندهندهٔ عظمت و قدرت توست.
هوش مصنوعی: این بیت میگوید که جهان به حد کمال است و عقل کامل کسی نیست که تنها به چیزهای محدودی در این جهان فکر کند و همت او کوچک باشد.
هوش مصنوعی: در رحمهای مادران، به خاطر فراوانی پیروان او، دائماً از نطفهٔ آب پاک خداوند شکل میگیرد.
هوش مصنوعی: سمند او (اسب او) در زمان حمله، مانند ستاره «فرقدان» (از ستارههای آسمان) به سرعت و زیبایی حرکت میکند. اگر کمند (حلقهای برای گرفتن شکار) او به کار رود، شیر نر را به دام میاندازد.
هوش مصنوعی: هیبت او آنقدر قوی و رعبآور است که حتی شمشیر مرگ نیز از آن میترسد و اگر همای سعادت بخواهد بر فراز پرچم پیروزی فرود آید، به خاطر عظمت او در آنجا خواهد نشست.
هوش مصنوعی: آسمان به بقای عمر او امیدوار است، همچنان که جنگل (حربا، نوعی درخت) در شمع و صدف دلش را به باران مرتبط میسازد.
هوش مصنوعی: آتش بر این افراد مانند آتش بر ابراهیم خواهد شد، مگر اینکه گاهی فضل و بزرگواری بر یاران جهنم نیکو کند.
هوش مصنوعی: از علم، دینی را برپا میکند که به ترتیب آن را علی (ع)، امام اول شیعیان، بنا کرده است و در ملک، بر اساس عدل، آیینی همچون عمر (عمر بن خطاب) برقرار میسازد.
هوش مصنوعی: اگر هر شخص برجستهای به خاطر طمع و خواستههای نفس خودش مشغول لذتهای زودگذر و انواع نوشیدنیهای مستکننده باشد،
هوش مصنوعی: خرد او (اثیرالدین امینالملک زینالدوله ابومنصور نصر بن علی) او را وادار میکند که تمام فکر و تلاشش را در زمینههای معنوی و در نزد اساتید هنر متمرکز کند.
هوش مصنوعی: عزم و ارادهٔ او همواره بر مقدرها غلبه میکند و سرنوشت را زیر پا میگذارد؛ او با تلاش و همت خود، به سرنوشت و قضا پیروزی میبخشد.
هوش مصنوعی: ای نامور و سرشناس، تو آنقدر در مقام بلندی قرار داری که نامههای تو، که با قلم تو نوشته شده، به قدری ارزشمند است که روحالامین (فرشتهای که پیامها را میآورد) آنها را بر سر تو قرار میدهد و به این ترتیب به تو افتخار میکند.
هوش مصنوعی: اگر این مقام و مرتبت به او (امینالملک) برسد، به خاطر حسادت و برتری او، آسمان شرم میکند و به خاطر عجزش، نقاب بر چهره خورشید میکشد.
هوش مصنوعی: بر فراز عمارتی طلایی، سال و ماه به خاطر این است که خیال میکند مرکب تو او را به مقام و جایگاهی بزرگ خواهد رساند.
هوش مصنوعی: هر شاعری که در یک نوبت تو را ستایش کند، کارش این است که پس از آن، خاطرش فقط به مدح سادات توجه خواهد داشت.
هوش مصنوعی: هنگامی که آسمان گشوده و وسیع میشود، به سمت چه کسی تمایل مییابد؟ و زمانی که دریا به وسعت خود در میآید، دل به چه کسی وابسته میشود؟
هوش مصنوعی: اگر موجود بزرگی برای ستایش نزد تو بیاید و یا موجود کوچکی به خاطر پرستش در برابر تو تسلیم شود، این نشان از مقام و عظمت توست.
هوش مصنوعی: حشمت و قدرت تو آنقدر زیاد است که یکی از شیران زبون و خوار میشود و دیگری از شدت نعمت و برکت تو، ماران را در بند میآورد و به تسلیم درمیآورد.
هوش مصنوعی: آن که برای ستایش تو، افکار و حواس خود را متمرکز میکند، از فنا (نابودی) معاف و جاویدان خواهد بود و هیچ چیزی او را از بین نمیبرد.
هوش مصنوعی: زمانه قلم مدح را به دست میگیرد و ستارهٔ نامهٔ موفقیت و شرافت را به چشم میزند.
هوش مصنوعی: اگرچه حاتم (حاتم طائی) به سخاوت شهره است، اما هر کسی که سخاوت او را از نزدیک ببیند، شگفتزده میشود و تا حدی حیرتزده میشود که توانایی فهم آن را ندارد.
هوش مصنوعی: اگرچه در مورد احنف، یعنی احنف بن قیس، سخنها و داستانهایی وجود دارد که او را فردی با حلم و بردباری توصیف میکند، اما هر کس که به حقیقت حکمت واقف باشد، نمیتواند به راحتی تصور کند که این عقل و درک عمیق به سادگی به دست آمده است.
هوش مصنوعی: اگر کسی مانند تیهو (پرندهای شکارچی) بر بال و پر تو (اثیرالدین امینالملک زینالدوله) خدمت کند، خدمت او به تأیید و حمایت تو خواهد بود و این به خاطر روشنایی و فضلی است که تو داری.
هوش مصنوعی: آیا در شعر مدح به قدری به خلاقیت من محدودیت میکشی که مانند عبادتگری دائما در اوقات سحر در اندیشه و تفکر باشد؟
هوش مصنوعی: گاهی اوقات، زیباییهای مختلف را در قالب کلمات میریزد و گاهی اوصاف دلکش را هم بر اشعار عزر (به معنی شاعر یا خداوند، اشاره به قدرت شعر) پیوند میزند.
هوش مصنوعی: اکنون، سرودن مدحی مانند برگزاری عروسی است که آن شخص را مانند یک عروس، به گردن آرایشگرش که عروسی را میآراید، میبندد.
هوش مصنوعی: در این بیت گفته میشود که بر آن منوال (روش) کسی مانند لامع، که به نماد روشنی و نور معروف است، از تاریکی شب پردهبرداری کرده و میگوید که نور روشن به روی روز تابیده میشود. در واقع، شاعر به روشنی و تابندگی لامع اشاره دارد که تیرهگی شب را برطرف میکند.
هوش مصنوعی: ای کاش ابر پربار بر درختان گلابی و مرمری سایه افکن شود تا در این هوای آزاردهنده ما را راحتی بخشد.
هوش مصنوعی: محل تو به قدری باعظمت و با ارزش است که هر کسی که مقامش پایینتر از تو باشد، در برابر تو با جواهرات قیمتی مانند پیروزه و لعل و درر خود را زینت کرده و کمر میبندد.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
مرا عشق نگارینم چو آتش در جگر بندد
به مژگان در همی دانم مرا عقد درر بندد
بیاید هر شبی هجران به بالینم فرو کوبد
بدان آید همی هر شب که چشمم بر سهر بندد
به یارم گفت وی را من که خواب من نبد ای جان
[...]
بسا پیر مناجاتی که بیمرکب فرو ماند
بسا رند خراباتی که زین بر شیر نر بندد
چو احرام تماشای چمن آن سیمبر بندد
زطوق خود به خدمت سرو را قمری کمر بندد
اگر حسن گلوسوز شکر این چاشنی دارد
به حرف تلخ منقار مرا بر یکدیگر بندد
زدل چون در دو داغ عشق را مانع توانم شد؟
[...]
دل از ادنی کند آن کس که بر اعلی نظر بندد
شکوفه برگ افشاند که تا بادام تر بندد
ترا رفعت اگر باید ره افتادگی بسپر
ز بالا قطره میبندد که در پائین گهر بندد
نسوزد تا دل از عشقی به سر شوری نمیافتد
[...]
چو نیرنگ محبت چشم ارباب نظر بندد
رگ مژگان گشاید سیل آتش در جگر بندد
چنان از تاب رشک دوستان بر خویش می پیچم
که خون غیرتم چون رشته دست نیشتر بندد
چو گل خاک شهید لعل او شادابیی دارد
[...]
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
مرتبسازی حاشیهها: محبوبترین | جدیدترین | قدیمیترین
تا به حال ۵ حاشیه برای این شعر نوشته شده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.