برگ بی برگی در ‫۳ سال قبل، سه‌شنبه ۳ مرداد ۱۴۰۲، ساعت ۰۵:۰۱ دربارهٔ حافظ » غزلیات » غزل شمارهٔ ۱۸۱:

بعد از این دستِ من و دامنِ آن سروِ بلند

که به بالای چمان از بن و بیخم برکَند

غزلی زیبا و عارفانه است که سالکِ عاشق بعد از طیِ منازل و مراتبِ اولیه که طلب و کار بر رویِ خود است اکنون ادامه راه و رشد و تعالی را بسته به قضا و کن فکانِ الهی دانسته و بر عهده حضرتش می‌گذارد، سروِ بلند همان یار، یا حضور و اصلِ خداییِ انسان است که همواره میلِ به عروج و بالا رفتن داشته و تمثیلِ دیگرش قطره ای ست که بسویِ دریا می رود، مولانا می‌فرماید جزئی که بسویِ کُل می رود، اما در اینجا حافظ جدایی قائل نشده و جزو و کُل را یکی دانسته، دست به دامانش می شود تا همچنان که به بالا چمیده یا می خرامد، همه ابعادِ وجودیِ او را نیز از بیخ و بُن و ریشه بر کَنَد و با خود  ببرد بگونه ای که دیگر در این پایین یا در جهانِ فُرم ریشه و یا هستی نداشته باشد که میل بازگشت به پایین کند.

حاجتِ مطرب و می نیست، تو برقع بگشای

که به رقص آورَدَم آتشِ رویت چو سپند

مطرب کنایه ای ست از راهنمایانِ راه و می یعنی سخنِ آنان در گشودنِ راهِ معنویت بر رویِ عاشقان، حافظ ادامه می‌دهد که اگر خداوند بخواهد می تواند بدونِ این دو که سبب  هستند بر مبنایِ قانونِ قضایِ خود حجاب را به طرفه العینی گشوده و رخسار بر عاشق بنماید، به این ترتیب سالک می تواند راهِ چند ده ساله را یک شبه طی نموده و به مراتبِ عالیِ معرفت و شهود عروج نماید، در اینصورت است که آتشِ عشق و دیدارِ رویِ حضرتش وی را همچون اسفندِ رویِ آتش به رقص می آوَرَد، یعنی لحظه و دَمی آرام نخواهد گرفت تا به وصلش رسیده، با او یکی شود.

هیچ رویی نشود آینهَ حجله بخت

مگر آن روی که مالند در آن سُمًَ سمند

در ادامه بیتِ قبل بوده و حافظ اذعان می کند که چنین آرزویی محال است ولی البته آرزو بر جوانان عیب نیست اما حقیقتِ مطلب این است که اگر انسان بخواهد جمالِ بی مثالِ یار یا حضرتِ معشوق را در آینهَ حجله بخت و سعادتمندی ببیند و به او وصل شود فقط و فقط یک راه بیشتر ندارد و شرط این است که روی و صورتِ خود را با کوششِ بسیار صیقل داده و آینه ای از آن بسازد، در اینصورت حضرتِ معشوق وقتی بر او نظر کند خویش را در این روی دیده و جدایی ها و انشقاق از میان برداشته شده،چنین انسانی با پروردگارش یا اصلِ خود به وحدت می رسد. مولانا می فرماید:

پس‌چو آهن گرچه تیره هیکلی / صیقلی کن صیقلی کن صیقلی  و در جای دیگری در تعریفِ صیقلی و آینه ساختن می فرماید:

رومیان آن صوفیانند ای پدر / بی ز تکرار و کتاب و بی هنر

لیک صیقل کرده اند آن سینه ها / پاک از آز و حرص و بُخل و کینه ها

گفتم اسرارِ غمت، هرچه بُوَد گو می‌باش

صبر از این بیش ندارم چه کنم تا کی و چند

مصراع اول دارای ایهام بوده که معنیِ نزدیکش این است: ای معشوقِ بلند مرتبه، اسرارِ غمِ عشقت را فاش نمودم، حال هر کار که می خواهی بکن و اگر می خواهی مرا نیز به جُرمِ افشای اسرار همچون منصور بر دار کن، اما معنیِ اصلی که با توجه به مصراع دوم مدِ نظر است مربوط به کُن فکانِِ خداوندی ست، یعنی هر آنچه از غمِ عشقت را که اسرار و بر خلق پوشیده است بیان کردم و خود نیز انجام دادم، پس‌هرچه که هست و باید انجام شود ( تا بُرقع بگشایی و رُخ بنمایی) را بگو که انجام شود، یعنی کُن فکانَت را در این باره اجرا کن زیرا حافظ بیشتر از این صبر ندارد، دیگر چه باید بکند و تا به کِی و چقدر که دیدارِ رویت محقق شود، حافظ که همه ابعادِ وجودش تبدیل به آینه شده،‌ پس‌ در این حجله نیکبختی درآ و بر او نظر کن تا خود را در او ببینی، که صبر و طاقت از کف داده است.

مَکِش آن آهویِ مُشکینِ مرا ای صیاد

شرم از آن چشمِ سیه دار و مبندش به کمند

آهویِ مُشکین همان یار و حضورِ انسان است و حافظ آن را به آهویِ گریزپایِ دارایِ عطرِ مُشک تشبیه می کند که با کمترین زنگ بر رخسار یا دلِ عاشق به راحتی از وی می‌گریزد، صیاد چیزهایِ ذهنی و جسمیِ این جهانی هستند که هر لحظه در انتظارِ صیدِ این آهویِ مُشکینِ گریز پا (حضور) نشسته اند تا او را جهتِ صید بسویِ دامِ خود کِشیده ، حافظ در ادامه بیتِ قبل به آن سروِ بلند بالا می گوید که اگر با لطف و کن فکانت در حجله بخت نیایی و در آینه رویِ حافظ ننگری، پس آن آهویِ مُشکینِ گریز پا با کمترین زنگار بر آن روی که با مشقت تبدیل به آینه شده است از وی می‌گریزد، حافظ یا انسان که قادر به تغییرِ خواستِ خداوند و تحمیلِ خواستش بر خداوند نیست بناچار از صیاد می خواهد تا آهویِ مُشکینش را نکِشد و بر کمندِ حیله ها و دامهایِ خود در بند نکند، و از چشمِ سیاهش شرم کند، چشمِ سیاه یعنی چشمِ بینا که در مقابل سفیدی یا کوریِ چشم می آید، یعنی اکنون که بینش و جهان بینیِ حافظ خداگونه شده است، از این بینش شرم نموده و خجالت کشیده آهویِ او را در بند نکند، درواقع می فرماید عاشقی که به چشمِ سِرّ جهان را می بیند باید از خود خجالت بکشد و آهویِ خود را از دست نداده و صبر کرده، همچنان دل و روی را صیقلی کند تا شاید معشوق با نظرِ لطف و عنایتِ خود بگوید باش و آنگاه بشود آنچه را که باید بشود.

منِ خاکی که از این در نتوانم برخاست

از کجا بوسه زنم بر لبِ آن قصرِ بلند

منِ خاکی یعنی بُعدی از انسان که تمایل به خاک و چسبیدن به جهانِ فُرم داشته و با کمترین بهانه ای اجازه می دهد آهویِ مُشکینش از وی رمیده و در دامِ صیادانی که در کمین نشسته اند در بند شود، پس‌حافظ در ادامه می فرماید اگر این منِ خاکی نتواند ثبات داشته باشد و صبر کند تا کن فکانِ خداوند در باره اش تصمیم بگیرد و از این در  یا مرحله بسلامت برخاسته و اوج بگیرد، پس‌ چگونه می‌تواند باقیمانده راه را که قاعدتن دشوارتر است طی نموده و بر لبِ قصرِ بلندِ آن یگانه پادشاهِ جهان بوسه زند و به آستانش راه یابد؟ در غزلی دیگر می‌فرماید:

چگونه طوف کنم در فضایِ عالمِ قدس/ که در سراچه ترکیب تخته بندِ تنم

باز مستان دل از آن گیسوی مُشکین حافظ

زان که دیوانه همان به که بُوَد اندر بند

پس‌حال که عطرِ مُشکینِ گیسویِ حضرتِ دوست حافظ را بسویِ خود جذب و در بند کرده و دل از وی ربوده است، به درگاهش دعا می کند تا دلِ عاشقِ وی را از آن گیسویِ مُشکین باز پس نگیرد و اجازه دهد تا همچنان در بند و زنجیرش باقی بماند، چرا که دیوانه در بند بهتر از دیوانه ای ست که رها باشد و دیوانه عشقِ رویِ حضرتش نیز اگر رها و آزاد باشد چه بسا آهویِ مُشکینِ یا حضورِ خود را از دست داده و به خاک یا هُشیاریِ جسمی بازگردد.

 

 

 

 

سفید در ‫۳ سال قبل، سه‌شنبه ۳ مرداد ۱۴۰۲، ساعت ۰۲:۴۹ دربارهٔ مولانا » دیوان شمس » غزلیات » غزل شمارهٔ ۳۱۲۲:

 

ز نادان نگیری  ز دانا نرنجی

 

 

سفید در ‫۳ سال قبل، سه‌شنبه ۳ مرداد ۱۴۰۲، ساعت ۰۲:۴۶ دربارهٔ مولانا » دیوان شمس » غزلیات » غزل شمارهٔ ۵۵:

 

ولی برتافت بر چون‌ها مشارق‌های بی‌چونی... 

 

به به، عجب مصرعی...

 

سفید در ‫۳ سال قبل، سه‌شنبه ۳ مرداد ۱۴۰۲، ساعت ۰۲:۴۵ دربارهٔ مولانا » دیوان شمس » غزلیات » غزل شمارهٔ ۵۵:

 

و یا آن روح بی‌چونی کز این‌ها جمله بیرونی

که در وی سرنگون آمد تأمل‌ها و فکرت‌ها...

 

 

سفید در ‫۳ سال قبل، سه‌شنبه ۳ مرداد ۱۴۰۲، ساعت ۰۲:۴۴ دربارهٔ مولانا » دیوان شمس » غزلیات » غزل شمارهٔ ۵۵:

 

مه بدر است روح تو کز او بشکافت ظلمت‌ها...

 

 

مصطفی آزاده در ‫۳ سال قبل، سه‌شنبه ۳ مرداد ۱۴۰۲، ساعت ۰۲:۲۳ دربارهٔ محتشم کاشانی » دیوان اشعار » ترکیب‌بندها » شمارهٔ ۱ : باز این چه شورش است که در خلق عالم است:

شعری نظیرمحتشم عنایت خاص حضرات آل الله علیهم صلوات الله به ایشان است

nima moradi در ‫۳ سال قبل، دوشنبه ۲ مرداد ۱۴۰۲، ساعت ۲۰:۴۲ در پاسخ به حسن دربارهٔ شیخ محمود شبستری » گلشن راز » بخش ۵ - تمثیل در بیان سر پنهانی حق در عین پیدایی:

والا من فیزیک بلد نیستم اما این طوری حساب کنی 

 

یکی نقطه است وهمی گشته ساری

تو آن را نام کرده نهر جاری

 

ز طول و عرض و از عمق است اجسام

وجودی چون پدید آمد ز اعدام

این جا داره time continuum صحبت می‌کنه و انگار بیگ بنگ هم میگه. شعر به این دید نگاه کنی خوب متفاوت می‌بینی٬ یا این شعر انرژی اتمیش معروف هست و یک شعرر دیگه داره در مورد ذراتی میکروسکوپی

اما خب ممکن نیست. باز هم اگه میدونی بگو

عبدالرضا ناظمی در ‫۳ سال قبل، دوشنبه ۲ مرداد ۱۴۰۲، ساعت ۲۰:۳۴ دربارهٔ حافظ » غزلیات » غزل شمارهٔ ۱۳۸:

سلام   در بیت 

دل به امّیدِ صدایی که مگر در تو رسد

ناله‌ها کرد در این کوه که فرهاد نکرد

بنظر حقیر صدا در اینجا بمعنی پژواک است که  در کوه اتفاق می افتد و با کلمه کوه مناسبت دارد  نه خود صدابه معنی امروزآن دیگر اینکه  در مصرع  "زان که چالاکتر از این حرکت باد نکرد " |آیا امکان دارد  طی گذر زمان و نسخه برداریهای متوالی ...  شعر تغییر کرده و اصل آن به شکل  دیگری بوده چون بنظرم وزن آن  بمانند سایر اشعار  حضرت حافظ نیست .

سیدرسول عبدی در ‫۳ سال قبل، دوشنبه ۲ مرداد ۱۴۰۲، ساعت ۲۰:۲۳ دربارهٔ رودکی » ابیات پراکنده » شمارهٔ ۱۶:

به نظر بنده، بهتره که مصراع اول به شکل زیر باشه:

ندید تنبل اوی و بدید مندل اوی

که "ندید" یعنی ناپدید و "بدید" یعنی پدیدار.

سیدرسول عبدی در ‫۳ سال قبل، دوشنبه ۲ مرداد ۱۴۰۲، ساعت ۱۹:۱۴ در پاسخ به رهام دربارهٔ رودکی » ابیات پراکنده » شمارهٔ ۸:

سلام

شعر به اشتباه نوشته شده. درست مصراع دوم به این شکله:

تا به چنگ آرد آهو را وآهو بره را

نقل از لغت‌نامه دهخدا

Effat Abolfarsi در ‫۳ سال قبل، دوشنبه ۲ مرداد ۱۴۰۲، ساعت ۱۹:۰۹ در پاسخ به پری دربارهٔ خیام » رباعیات » رباعی شمارهٔ ۴:

خیلی عالی بود واقعا لذت برم از خوندن نظرتون 🌹

ابتسام حیدری در ‫۳ سال قبل، دوشنبه ۲ مرداد ۱۴۰۲، ساعت ۱۸:۰۴ در پاسخ به میم نون دربارهٔ خیام » رباعیات » رباعی شمارهٔ ۱۶:

عالی👌🏻

حسین فرزند ماه جمال و منصور محمدنظامی در ‫۳ سال قبل، دوشنبه ۲ مرداد ۱۴۰۲، ساعت ۱۴:۴۸ دربارهٔ ابوسعید ابوالخیر » رباعیات نقل شده از ابوسعید از دیگر شاعران » رباعی شمارهٔ ۲۳۷:

خیلی دور خیلی نزدیک.

داستان این است.

حسین فرزند ماه جمال و منصور محمدنظامی در ‫۳ سال قبل، دوشنبه ۲ مرداد ۱۴۰۲، ساعت ۱۳:۳۶ دربارهٔ ابوسعید ابوالخیر » رباعیات نقل شده از ابوسعید از دیگر شاعران » رباعی شمارهٔ ۲۲۴:

چه شعری... شگفتا...

صفدر مرادی در ‫۳ سال قبل، دوشنبه ۲ مرداد ۱۴۰۲، ساعت ۱۲:۳۰ دربارهٔ رودکی » رباعیات » رباعی شمارهٔ ۱:

باسلام

آصف همتی در ‫۳ سال قبل، دوشنبه ۲ مرداد ۱۴۰۲، ساعت ۱۱:۲۸ دربارهٔ ملک‌الشعرا بهار » تصنیفها » سرود ملی در ماهور (۱۲۹۶ خ):

در دیوان بهار تاریخ این سرود 1296 ذکر شده است و این با تاریخ تولد او (1265 طبق ویکی پدیا) هماهنگی بیشتری دارد.

بزرگمهر در ‫۳ سال قبل، دوشنبه ۲ مرداد ۱۴۰۲، ساعت ۰۹:۵۵ دربارهٔ مولانا » دیوان شمس » غزلیات » غزل شمارهٔ ۱۹۶۱:

خامش عزیز با توجه به معنی کسوه:

کسوه واژه‌نامه آزاد در لغت:به کسر و ضم کاف و سکون سین و فتح واو از ریشه "کسو" به معنای لباس و پوشاک است. در فقه:به هر آنچه که مایه پوشش عرفی بدن فرد به گونه ای باشد که امکان رویت آن وجودنداشته باشد، کسوة گویند. با این معنی خَضِر کسوه به کسانی (سبز پوشانی)اشاره میکند که هم طریق خضر هستند. 

بزرگمهر در ‫۳ سال قبل، دوشنبه ۲ مرداد ۱۴۰۲، ساعت ۰۹:۲۶ دربارهٔ مولانا » دیوان شمس » غزلیات » غزل شمارهٔ ۱۹۵۷:

حمیدرضا

مهمترین حرف مولانا که در اغلب غزلیاتش جاری است، این است که:

عقل برای سامان دادن امور معاش و ارتباطات اجتماعی است و فقطدر عالم ماده توانی دارد.

امر عشق ، امری قدسی است و خارج از دنیای مادی و در دل باید آن را جستجو کرد .

وسایل این حرکت هم موضوع اصلی مثنوی و دیوان کبیر است که به زبانی رمزگونه بیان نموده است.

مرادعلی رضائی ورمزیار در ‫۳ سال قبل، دوشنبه ۲ مرداد ۱۴۰۲، ساعت ۰۸:۴۳ دربارهٔ باباطاهر » دوبیتی‌ها » دوبیتی شمارهٔ ۳۴:

شوانم به معنای شبهایم، واژه ای است در مرز لکی و کردی کرمانشاهی. 

دیرم به معنای دارم واژه ای لکی است

 

امیر رحیمی در ‫۳ سال قبل، دوشنبه ۲ مرداد ۱۴۰۲، ساعت ۰۲:۵۴ دربارهٔ ملک‌الشعرا بهار » قصاید » شمارهٔ ۲۰۴ - شه نادان:

با پدر هست یا پسر؟