دارایِ جهان نصرتِ دین خسروِ کامل
یَحیَی بنِ مُظَفَّر مَلِکِ عالمِ عادل
ای درگهِ اسلام پناهِ تو گشاده
بر رویِ زمین روزنهٔ جان و دَرِ دل
تعظیمِ تو بر جان و خِرَد واجب و لازم
اِنعام تو بر کون و مکان فایض و شامل
روزِ ازل از کِلکِ تو یک قطره سیاهی
بر رویِ مَه افتاد که شد حلِّ مسائل
خورشید چو آن خالِ سیَه دید، به دل گفت
ای کاج که من بودَمی آن هندویِ مقبل
شاها فلک از بزمِ تو در رقص و سَماع است
دستِ طَرَب از دامنِ این زمزمه مَگسِل
مِی نوش و جهان بخش که از زلفِ کمندت
شد گردنِ بدخواه گرفتار سَلاسِل
دورِ فلکی یکسَره بر مَنْهَجِ عدل است
خوش باش که ظالم نَبَرد راه به منزل
حافظ قلمِ شاه جهان مُقسِمِ رزق است
از بهرِ معیشت مَکُن اندیشهٔ باطل



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: این شعر درباره فضل و عظمت ملک یحیی بن مظفر، حاکم عادل و پشتیبان دین اسلام است. شاعر به جایگاه والای او و تأثیر مثبتش بر جهان اشاره میکند و از او به عنوان پناهی برای مسلمانان یاد میکند. همچنین تأکید میشود که رعایت انصاف و عدل در جهان به مدد حاکمیت او برقرار است و ظالم نمیتواند به هدف خود برسد. در نهایت، شاعر با تحسین از او میخواهد که از زندگی لذت ببرد و نگران معیشت نباشد، زیرا او برکت و روزی را تقسیم میکند.
یحیی فرزند مظفر حاکم مقتدر، دانا و دادگستر ، دارنده ی جهان (داریوش سوم) ، یاور دین ، پادشاهی فاضل و کامل است.
ای پادشاهی که حاکمیّت تو در پناه اسلام و اسلام تحت حمایت توست بارگاه تو زمین را ملکوتی کرده است. درگاه تو پنجره به روی جان و دریچه ای به روی دل در زمین خاکی گشاده است.
ستایش و احترام تو بر عقل و جان واجب است لطف و عنایتِ فرا شمول تو تمام اجزای هستی را دربرمی گیرد همه چیز و همه کس از بخشش و سخاوت تو فیض می برند.
اینجا حافظ با رندی تمام مضمون شعر را از مدح به سمت ستایش خداوند هدایت میکند و به پند و موعظه میپردازد ؛ خداوندا به لطف عنایت تو در آغازین روز خلقت، از قلم صُنع تو یک قطره بر روی ماه چکید(( اشاره به پر جبرئيل )) را و سبب شد که همه ی مسائل و مشکلاتِ مخلوقات شامل (جدا نبودنِ روز از شب ، نامعلوم بودن زمان عبادت، کار و استراحت و....) مرتفع گردید.
خورشید با آن همه نور و روشنایی هنگامی که مشاهده کرد آن "خال سیاه"((ماه)) مورد توجّهِ ویژه ی خداوند قرار گرفته و منشاء خیر و برکت برای مردم و سببِ حلّ مسائل آنها شده، از روی رشک و حسادت می گوید ای کاش به جای این غلام سیاه خوشبخت من بودم.
ای پادشاه ، در سایه ی محفل عیش و عشرت تو چرخ فلک نیز به شور و شوق آمده و مشغول رقص و پایکوبیست تو بمان و بگذار مجلس عیش تو همچنان برقرار و مستدام باشد تا همه ی کائنات غرق در شور و شادمانی باشند.
ای پادشاه ، به باده نوشی و عشرت بپرداز و دست به بخشش های بزرگ بزن که به لطفِ زنجیر زلفت تو (به برکت خوی نیک تو) بد خواهان به بند و زنجیر کشیده شده اند.
چرخ فلک بر مدار عدالت می چرخد ( گردش چرخ فلک در مسیر روشن و راست قرار دارد) ای دل خوش باش که بار کج ِ ظالم هرگز به منزل نمی رسد.
ای حافظ اندیشه ی باطل به دل راه مده و از بندگان خدا چشم داشتی نداشته باش که تقسیم کننده ی رزق و روزی شاه جهان خداوندِ رزّاق است.
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
میخواهید شما بخوانید؟ اینجا را ببینید.
میخواهید شما بخوانید؟ اینجا را ببینید.
ای عارض تو چون گل و زلف تو چو سنبل
من شیفته و فتنه آن سنبل و آن گل
زلفین تو قیریست بر انگیخته از عاج
رخسار تو شیریست بر آمیخته بامل
زلفین تو زاغیست بر آویخته هموار
[...]
ای حل شده از علم تو صد گونه مسائل
وی به شده از دست تو صد علت هایل
ای خواجهٔ فرزانه علی بن محمد
وی نایب عیسی به دو صد گونه دلایل
عقل از تو چنان تیز که سودا ز تخیل
[...]
ای عارض تو چون گل و زلف تو چو سنبل
من شیفته و فتنه بر آن سنبل و آن گل
زلفین تو قیریست برانگیخته از عاج
رخسار تو شیریست برآمیخته با مل
بر دامن لعل است تو را نقطهٔ عنبر
[...]
حسبت بلد تهم داری و ساکنها
جیران بیتی و اعمامی و اخوالی
اصبحت فیهم عظیم القدر ذاخطر
و رحت فیهم برحب العیش و البال
ای در حسد چشم تو هاروت به بابل
من در هوس زهره و هاروت تو بیدل
با چهره تو سایه بود تابش زهره
وز غمزه تو مایه برد جادوی بابل
ماهی و منت ساخته منزل ز دل و جان
[...]
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال ۲۷ حاشیه برای این شعر نوشته شده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
reply flag link
reply flag link
reply flag link
reply flag link
reply flag link
reply flag link
reply flag link
reply flag link
reply flag link
reply flag link
reply flag link
reply flag link
reply flag link
reply flag link
reply flag link
reply flag link
reply flag link
reply flag link
reply flag link
reply flag link
reply flag link
reply flag link
reply flag link
reply flag link
reply flag link
reply flag link
reply flag link
reply flag link
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.