شهبازم و شکار جهان نیست در خورم
ناگه بود که از کف ایام برپرم
چون میتوان ز دست شهان طعمه یافتن
از دست روزگار چرا غصه میخورم؟
بر فرق کاینات چرا پا نمینهم؟
آخر نه خاک پای عزیز پیمبرم؟
آن کاملی که رتبتش از غایت کمال
گوید: منم که عین کمال است منظرم
نورم که از ظهور من اشیا وجود یافت
ظاهر تراست هر نفس انفاس اظهرم
وصاف لایزال ز من آشکار شد
بنگر به من که آینهٔ ذات انورم
روشنتر است دم به دم انوار کاینات
از نور بینهایت روح منورم
روشنتر از وجود تجلی ذات حق
بنموده آنچه بود و بود جمله یکسرم
عالم بسوزد از سبحات جلال من
از روی لطف اگر به جهان باز ننگرم
روشنتر از وجود شود ظلمت عدم
گر پردهٔ جمال خود از هم فرو درم
آن دم که بود مدت غیبم شهود یافت
بنمود آنچه بود و بود جمله یکسرم
پیش از وجود خلق به هفتصد هزار سال
شد علم آخرین و نخستین مقررم
بر لوح ممکنات قلم آنچه ثبت کرد
حرفی بود همه ز حواشی دفترم
معنی حرف عالم و سر صفات حق
شد منکشف ز پرتو انوار جوهرم
فیالجمله ورد جملهٔ اشیاست ذات من
بل اسم اعظمم، نه که بل اسم مصدرم
زانجا که اسم عین مسماست میدهند
هر لحظه خلعت دگر و تاج دیگرم
سلطان منم که از سر میدان بدین صفت
گوی مراد از خم چوگان همی برم
هر نور کاشکار شد از مشرق شهود
عین من است جمله و زان نیز برترم
چون بنگرم در آینه عکس جمال خویش
گردد همه جهان به حقیقت مصورم
خورشید آسمان ظهورم، عجب مدار
ذرات کاینات اگر گشت مظهرم
حق را ندید آنکه رخ خوب من ندید
باری نظاره کن رخ انوار گسترم
انوار انبیا همه آثار روی من
انفاس اولیا ز نسیم مطهرم
ارواح قدس جمله نمودار معنیم
اشباه انس جمله نگهدار پیکرم
بحر محیط رشحهای از فیض فایضم
نور بسیط لمعهای از نور ازهرم
از من کمال یافت نبوت که خاتمم
بر من تمام گشت ولایت که سرورم
عالیترین معارج ارواح کاملان
نازکترین مدارج والای منبرم
بحر ظهور و بحر بطون قدم بهم
در من ببین که مجمع بحرین اکبرم
موسی و خضر در طلب مجمعی چنین
لب تشنهاند بر لب دریای اخضرم
جسم رخم به صورت آدم پدید شد
در حال سجده کرد فرشته برابرم
کشتی نوح از نظر من نجات یافت
نار خلیل سوخت هم از تاب آذرم
عیسی که مرده زنده همی کرد از نفس
بود آن نفس هم از نفس روح پرورم
امروز هر که سلطنت و جاه من بدید
بیند چو آفتاب عیان روز محشرم
بر تخت اختیار نشسته به عز و ناز
گشته همه مراد ز دولت میسرم
بر درگه خلافت من صف زده رسل
در سایهٔ لوای من آسوده لشکرم
هم واصفان شرعم و هم حاملان عرش
جمله به یک زبان شده آنجا ثناگرم
در بحر بینهایت اوصاف مصطفی
گفتم که آشنا کنم و غوطهای خورم
هم در شب فروز ازل آیدم به کف
هم گوهر حیات ابد زو برآورم
نارفته در میانه که موجیم در ربود
وافکند در میانه لی و گوهرم
میخواهم این زمان که برآرم دمی از آن
لیکن نمیتوان، که گشت آب از سرم
یک قطره نیست ز دریای نعت او
وصفی که گشته ظاهر ازین گفتهٔ ترم
سر صفات ظاهر بیمنتهای او
پیدا نمیکنم، که ندارند باورم
از من که میبرد بر آن رحمت خدای؟
آن کوست سوی جمله کمالات رهبرم
آنجا که اوست کیست که پیغام من برد؟
یا عرضه دارد این سخنان مبترم
هم لطف او مگر نظری سوی من کند
گیرد عنایتش ز کرم باز در برم
گوید قبول او که: عراقی از آن ماست
احسان او آند ز شفاعت توانگرم
بخشد نوالهای ز سر خوان خاص خود
و آبی دهد به کاس خود از حوض کوثرم



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: شاعر در این قصیده به ستایش و نعت رسول اکرم (ص) میپردازد و او را منبع جمال و کمال میداند. او خود را شهباز و شکار جهان میبیند و از مقام والای پیامبر سخن میگوید که وجودش سبب پیدایش همه چیز است. او به تجلیات پیامبر و رابطهاش با انبیای گذشته اشاره میکند و نشان میدهد که همه موجودات ناشی از نور او هستند. همچنین، شاعر به معانی عمیق و شهودهای الهی اشاره میکند و بیان میکند که هیچ کس نمیتواند عظمت پیامبر را درک کند مگر آنکه به عظمت او نگریسته باشد. در نهایت، شاعر از رحمت و محبت الهی سخن میگوید که او را به این مقام رسانده است.
هوش مصنوعی: شاعر خود را به شاهباز تشبیه میکند که شکارهای این جهان در شأن او نیست. میگوید ممکن است ناگهان از دست روزگار پرواز کنم و از آن رها شوم.
هوش مصنوعی: وقتی میتوان از دست پادشاهان روزی و طعمه گرفت، چرا از ستم روزگار غصه بخورم؟ مقصود از شاهان، بزرگان دین و در رأس آنان پیامبر است.
هوش مصنوعی: چرا بر سر همهٔ آفریدگان پا نگذارم و از همه برتر نباشم، وقتی خاک پای پیامبر عزیزم؟ نسبت با پیامبر مایهٔ سربلندی اوست.
هوش مصنوعی: پیامبر همان انسان کاملی است که مقامش از نهایت کمال است و خود میگوید: منم آن که سیمایم عین کمال است. از این بیت به بعد سخن از زبان پیامبر نقل میشود.
هوش مصنوعی: من همان نوری هستم که همهٔ چیزها از ظهور من هستی یافتند. دمهای آشکار من هر لحظه آشکارتر میشود. اشاره به نور محمدی دارد که آغاز آفرینش است.
هوش مصنوعی: صفتهای خدای ازلی و ابدی به وسیلهٔ من آشکار شد. به من بنگر که آینهٔ ذات نورانی حق هستم.
هوش مصنوعی: نورهای جهان هستی از نور بیپایان روح روشن من، لحظهبهلحظه روشنتر میشود.
هوش مصنوعی: تجلی ذات حق که از خود هستی روشنتر است، در من همهٔ آنچه بوده و خواهد بود را یکسره نمایان کرده است.
هوش مصنوعی: اگر از روی مهربانی به جهان ننگرم، جهان از پرتوهای جلال من میسوزد. اشاره به حدیثی است که پرتوهای جلال حق هر چه را به آن برسد میسوزاند.
هوش مصنوعی: اگر پردهٔ جمال خود را بدرم و آشکار شوم، حتی تاریکی نیستی از هستی روشنتر میشود.
هوش مصنوعی: در آن لحظه که دوران پنهان بودنم به آشکار شدن رسید، همهٔ آنچه بوده و خواهد بود را یکسره نشان دادم.
هوش مصنوعی: هفتصد هزار سال پیش از آفرینش مخلوقات، دانش اولین و آخرین برای من ثابت و مقرر شد. اشاره به روایتهایی است که نور پیامبر را پیش از آفرینش جهان میدانند.
هوش مصنوعی: هر چه قلم الهی بر لوح ممکنات نوشت، تنها حرفی از حاشیههای دفتر من است.
هوش مصنوعی: معنای حرفهای کتاب جهان و راز صفات حق، از پرتو نورهای گوهر و ذات من آشکار شد.
هوش مصنوعی: خلاصه آنکه ذات من ذکر و ورد همهٔ موجودات است. بلکه من اسم اعظم خدا هستم، نه، بالاتر از آن، اسمی هستم که همهٔ نامها از آن سرچشمه میگیرند.
هوش مصنوعی: چون نام عین صاحب نام است، هر لحظه به من خلعتی تازه و تاجی دیگر میبخشند. یعنی من هر دم مظهر تجلی تازهای از حق هستم.
هوش مصنوعی: پادشاه حقیقی منم که با این صفات، گوی مراد را با خم چوگان از میدان میربایم و به مقصود میرسم.
هوش مصنوعی: هر نوری که از مشرق شهود آشکار شد، همه عین من است و من از آن نیز برترم.
هوش مصنوعی: وقتی در آینه به بازتاب جمال خود مینگرم، در حقیقت همهٔ جهان صورت و نقش من میشود. یعنی جهان آینهٔ جلوهٔ من است.
هوش مصنوعی: من خورشید آسمان ظهورم. شگفت مدان اگر ذرههای جهان جلوهگاه من شده باشند.
هوش مصنوعی: هر که چهرهٔ زیبای مرا ندید، خدا را ندید. پس دستکم به چهرهٔ نورافشان من بنگر. اشاره به حدیث «هر که مرا دید حق را دید» دارد.
هوش مصنوعی: نورهای همهٔ پیامبران نشانههایی از چهرهٔ من است و دمهای اولیا از نسیم پاک من برخاسته است.
هوش مصنوعی: همهٔ روحهای قدسی و فرشتگان نمایانگر معنای باطن مناند و همهٔ کالبدهای آدمیان نگهدارندهٔ صورت ظاهر مناند.
هوش مصنوعی: از زبان پیامبر: اقیانوسِ فراگیر تنها قطرهای از فیضِ جوشانِ من است و نورِ ناب و گسترده پرتوی از نورِ درخشانترِ من.
هوش مصنوعی: پیامبری با من کامل شد، زیرا من خاتمِ پیامبرانم. ولایت نیز در من به کمال رسید، زیرا من سرورِ اولیا هستم.
هوش مصنوعی: بالاترین پایههای عروجِ جانهای کامل، تنها فروترین پلههای منبرِ والای من است.
هوش مصنوعی: دریای آشکار و دریای پنهانِ ازلی را با هم در من ببین، که من بزرگترین «مجمعالبحرین» (جای پیوستنِ دو دریا) هستم.
هوش مصنوعی: موسی و خضر که در جستوجوی چنین محلِ پیوستنِ دو دریا بودند، بر کرانهٔ دریای سبزِ من تشنهلب ماندهاند.
هوش مصنوعی: پیکرِ جلوهٔ من در صورتِ آدم آشکار شد و فرشتگان بیدرنگ در برابرِ من سجده کردند؛ یعنی سجده بر آدم در حقیقت سجده بر نورِ محمدی بود.
هوش مصنوعی: کشتیِ نوح به برکتِ نگاهِ من نجات یافت و آتشِ ابراهیم خلیل نیز از گرمای آتشِ من سوخت و بیاثر شد.
هوش مصنوعی: عیسی که با دمِ خود مرده زنده میکرد، آن دم را از دمِ جانپرورِ من داشت.
هوش مصنوعی: هر کس امروز شکوه و مقامِ مرا دید، در روزِ رستاخیز مرا چون خورشید آشکار خواهد دید.
هوش مصنوعی: با عزت و ناز بر تختِ اختیار نشستهام و همهٔ خواستههایم از دولت و اقبال برایم فراهم شده است.
هوش مصنوعی: پیامبران بر درگاهِ جانشینیِ من صف کشیدهاند و سپاهیانم در سایهٔ پرچمِ من آسودهاند.
هوش مصنوعی: هم شرحدهندگانِ شریعتِ من و هم فرشتگانِ حاملِ عرش، همگی همزبان در آنجا ستایشگرِ من شدهاند.
هوش مصنوعی: از اینجا شاعر سخن میگوید: در دریای بیپایانِ صفاتِ مصطفی خواستم شنا کنم و غوطهای بخورم.
هوش مصنوعی: آرزو داشتم که هم مرواریدِ شبافروزِ ازلی را به دست آورم و هم گوهرِ زندگیِ جاودان را از آن دریا بیرون بکشم.
هوش مصنوعی: هنوز به میانهٔ دریا نرسیده بودم که موجی مرا ربود و من و گوهرم را در میان لای و گل افکند؛ یعنی از فهمِ این دریا درماندم.
هوش مصنوعی: اکنون میخواهم دمی از آن دریا برآورم و سخنی بگویم، اما نمیتوانم، زیرا آب از سرم گذشته است.
هوش مصنوعی: وصفی که از این سخنِ تازهٔ من پدید آمده، حتی یک قطره از دریای ستایشِ او نیست.
هوش مصنوعی: رازِ صفاتِ آشکار و بیپایانِ او را فاش نمیکنم، زیرا مردم سخنم را باور نمیکنند.
هوش مصنوعی: چه کسی از من پیامی به آن رحمتِ خدا، یعنی پیامبر، میبرد؟ همان کسی که راهنمای من به سوی همهٔ کمالات است.
هوش مصنوعی: در آن جایگاهی که اوست، چه کسی پیامِ مرا میرساند یا این سخنانِ ناقص و ناتمامِ مرا به او عرضه میکند؟
هوش مصنوعی: شاید لطفِ خودِ او نگاهی به من بیندازد و عنایتش از سرِ کرم دوباره مرا در آغوش گیرد.
هوش مصنوعی: امید دارم که پذیرشِ او بگوید: «عراقی از آنِ ماست» و احسانش با شفاعت مرا توانگر کند.
هوش مصنوعی: و لقمهای از سفرهٔ خاصِ خود به من ببخشد و با جامِ خود از حوضِ کوثر به من آب بنوشاند.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
. . . ری به . . . ن خر سر خمخانه در برم
تا عاقبت کجا رسد اینکار بنگرم
آن خر سری که شعر سراید بلحن خر
پالیز شاعری را گوید . . . ر خرم
یعنی ز من بجوشد هر شاعری که هست
[...]
تا آمد از عدم به وجود اصل پیکرم
جز غم نبود بهره ز چرخ ستمگرم
خون شد دلم در آرزوی آنکه یک نفس
بیخار غم ز گلشن شادی گلی برم
پیموده گشت عمر به پیمانهٔ نفس
[...]
ای طالع نگون ز تو تا کی قفا خورم
وی چرخ واژگون ز تو تا کی جفا برم
روزی بخشم بشکنم این مهر مهر تو
وین پرده کبود تو بر یکدگر درم
از دور تو چه باک که من قطب ثابتم
[...]
هر شب که سر به جیب تحیر فرو برم
ستر فلک بدرم و از سدره بگذرم
اندر بها ز گوهر عالم فزون بود
هر در که من ز بحر تفکر بر آورم
عنقا شوم به مغرب عزلت که آفتاب
[...]
ای طالع نگون ز تو تا کی قفا خورم
ای چرخ نیلگون ز تو تا کی فرو برم
روزی به خشم بشکنم این مهر قهر تو
واین پرده کبود تو بر یکدگر درم
از دور تو چه باک چو من قطب ثانیم
[...]
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
مرتبسازی حاشیهها: محبوبترین | جدیدترین | قدیمیترین
تا به حال ۳ حاشیه برای این شعر نوشته شده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.