ای نفس مایه درین عرصه چه پرداختهای
نقد فرصت همه رنگست و تو در باختهای
صفحه آتش زدهای ناز چراغان چه بلاست
تا به فهم پر طاووس رسی فاختهای
کاش از آینه کس گرد سراغت یابد
محمل آرا چو سحر بر نفس ساختهای
بیش ازین فتنهٔ هنگامهٔ اضداد مباش
چه شررها که نه با پنبه در انداختهای
اینقدر نیست درین عرصه جهاد نفست
قطع کن زحمت تیغیکه تواش آختهای
دهر تاراجگه سیل و بنای تو حیات
ای ستمکش نگهی خانهکجا ساختهای
عمر در سعی غبار جسد افشاندن رفت
آخر ای روح مقدس ز کجا تاختهای
نقش غیر و حرم عشق چه امکان دارد
صورتتوست در آن پردهکه نشناختهای
گردباد آن همه بر خویش نچیند بیدل
در خور گردش سر، گردنی افراختهای



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: بیدل در این غزل انسانی را خطاب میکند که سرمایهاش نفسی گذراست و فرصت عمر را در جلوهفروشی و آشوب باخته است. او ناپایداری هستی را با تصویرهای سحر، سیل و غبار تن نشان میدهد و بیهودگی کوششهای ظاهری را یادآوری میکند. در پایان، نکتهٔ عرفانی را پیش میکشد که در حرم عشق غیری نیست و آنچه ناشناخته مانده صورت خود انسان است، و غرور سرگشتگی را نکوهش میکند.
هوش مصنوعی: ای کسی که سرمایهات تنها نفس است، در این میدان هستی چه کردهای؟ نقد فرصت عمر همه رنگی گذراست و تو آن را در قمار باختهای.
هوش مصنوعی: دفتر عمر خود را آتش زدهای؛ این نازِ چراغانی و جلوهگری چه بلایی است؟ تا بخواهی رنگارنگی پر طاووس را دریابی، خود مانند فاختهای خاکستری و بیرنگ ماندهای.
هوش مصنوعی: کاش کسی از آینه نشانی از گرد وجود تو بیابد؛ تو مانند صبح، کجاوهٔ هستی خود را بر نفسی گذرا بنا کردهای و بیدرنگ محو میشوی.
هوش مصنوعی: بیش از این مایهٔ آشوب و برانگیزندهٔ هنگامهٔ اضداد مباش؛ بسیار شرر را با پنبه درآمیختهای و آتش به پا کردهای.
هوش مصنوعی: جهاد با نفس در این میدان چندان کار بزرگی نیست؛ رنج شمشیری را که برای آن کشیدهای کنار بگذار.
هوش مصنوعی: روزگار تاراجگاه سیل است و بنای تو بر زندگی گذرا نهاده شده؛ ای ستمکشیده، لحظهای بنگر که خانهات را کجا ساختهای.
هوش مصنوعی: عمر در کوشش برای تکاندن غبار تن گذشت؛ ای روح پاک، آخر از کجا به این خاکدان تاختهای و آمدهای؟
هوش مصنوعی: در حرم عشق نقش بیگانه راه ندارد؛ آنچه در آن پرده نشناختهای، صورت خود توست.
هوش مصنوعی: ای بیدل، گردباد این همه بر خود نمیپیچد و نمیبالد؛ تو به اندازهٔ سرگردانیات گردن غرور برافراشتهای.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
ای که شمشیر جفا بر سر ما آختهای
دشمن از دوست ندانسته و نشناختهای
من ز فکر تو به خود نیز نمیپردازم
نازنینا تو دل از من به که پرداختهای
چند شبها به غم روی تو روز آوردم
[...]
جز غم عشق بهر چیز که در ساختهای
حیف و صد حیف از آن عمر که در باختهای
چهره را صیقلی از آتشِ می ساختهای
خبر از خویش نداری که چه پرداختهای
ای بسا خانهٔ تقوی که رسیدهست به آب
تا ز منزل عرقآلود برون تاختهای
در سرِ کوی تو چندان که نظر کار کند
[...]
ای که با اهل هوس نرد وفا باختهای
منم آن مهره که در ششدرم انداختهای
محفلافروز جهانی تو که داری چون شمع
رخ افروختهای و قد افراختهای
یکره ار جلوه کند سرو تو در باغ وگر
[...]
بهر قتل من مسکین ز چه تیغ آختهای
که به یک چشم زدن کار مرا ساختهای
از سر کوی تو هر گه گذرم با دل چاک
هر طرف مینگرم کشتهای انداختهای
سرو شد با همه زیبایی خود پای به گل
[...]
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال حاشیهای برای این شعر نوشته نشده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.