گنجور

 
ظهیر فاریابی

ای قصر ملک را ز معالیت کنگره

حزم تو گرد مرکز اسلام دایره

در طلعتت نجوم افق را مطالعه

در منظرت سعود فلک را مناظره

چون مفتی ضمیر تو گیرد قلم به دست

برجیس زمین زند از رشک محبره

زان روز باز حجت عدل تو قاطع است

کامد زبان خنجر تو در محاوره

انکار دولت تو کسی را مسلم است

کز عقل و شرع سرکشد اندر مکابره

سوء المزاج خصم تو زان دیر درکشد

کز دیو عشوه داد جهانش مزوره

با طاعت تو آن نفس آید نهاد خصم

کاسیب قهر تو دهدش سنگ جندره

در تنگنای معرکه گردون تند را

از صدمت رکاب تو باشد مخاطره

تا بر کفت نتیجه احسان نوشته اند

هر دم زمانه را کند از سر مصادره

از بهر مرکبت که سزد نعل او هلال

شد کهکشان چو آخور و پروین چو توبره

خورشید را که از حَشَمت یک سواره ای است

قانع به دیدبانی این سبز منظره

آن جرأت از کجاست که با چون تو راعیی

از مرغزار چرخ رباید همی بره

چندان بقات باد که هنگام حصر آن

عاجز شود محاسب و هم از مؤامره

 
 
 
جشنوارهٔ رزم‌آوا: نقالی و روایتگری شاهنامه
کسایی

ای برکشیده منظره و کاخ تا سهیل

برده به برج گاو سر برج و کنگره

از پنجره تمام نگاه کن به بوستان

کان خانهٔ مقام تو را نیست پنجره

باز شکار جوی هزیمت شد از شکار

[...]

ناصرخسرو

گرگ آمده است گرسنه و دشت پر بره

افتاده در رمه، رمه رفته به شب چره

گرگ، از رمه‌خواران و رمه، در گیا چران

هر یک به حرص خویش همی پر کند دره

گرگ گیا بره‌است و بره گرگ را گیاست

[...]

کمال‌الدین اسماعیل

ای بر محکّ عقل وجود تو ناسره

ای مجمع مساوی اخلاق یکسره

گر بگذری بر آنکه ز مویی ضعیف تر

چیزی از وتراش کنی همچو استره

گر چه خری تر از خری هیچ نقص نیست

[...]

مشاهدهٔ ۱ مورد هم آهنگ دیگر از کمال‌الدین اسماعیل
خواجوی کرمانی

ای آب نزد کلک تو تیغ اکاسره

وی خاک پیش کاخ تو قصر قیاصره

مرغان خوش نوای گلستان خاطرت

با طایران عالم جان در مناقره

یک مفرد از سپاه تو ده باره کرده پست

[...]

مشاهدهٔ ۱ مورد هم آهنگ دیگر از خواجوی کرمانی
ملک‌الشعرا بهار

خورشید برکشید سر از بارهٔ بره

ای ماه برگشای سوی باغ پنجره

اسفند ماه رخت برون برد ازین دیار

هان ای پسر، سپند بسوزان به مجمره

درکشتزار سبز، گل سرخ بشکفید

[...]

مشابه‌یابی بر اساس وزن و قافیه