دوست دشمن، مدعی داور، وفا تقصیر ما
چیست غیر از جان سپاری در رهش تدبیر ما
ازکمند حسن تدبیر رهائی چون کنم
چشم گوزچی، چه زنخ، زلف سیه زنجیر ما
ما که آن دیوار کوتاهیم کاندر ملک عشق
گر بخواهد نی سواری می کند تسخیر ما
با همه کفر عیان اکنون به دینداری خویش
واثقم واثق که زاهد می کند تکفیر ما
پنجه افکندیم تا غالب که و مغلوب کیست
حسن عالم سوز او یا عشق عالم گیر ما
بر سر او پا نهی وز ننگ بر ما نگذری
هست اگر این است با خاک رهت توفیر ما
در خراب آباد گیتی ایمن از ویرانیم
زانکه ساقی از خرابی می کند تعمیر ما
در رهش از ما و دل بیکاره تر دانی که کیست
گریه بی حاصل ما آه بی تاثیر ما
شیخ و قاضی سرزدند از ملت اسلام عشق
تا چه خواهد کرد با جهال امت پیر ما
در دل سنگش خدنگ آهم آخر کار کرد
با همه سستی گذشت از سنگ خارا تیر ما
کار ما جز با زره مویان سپر انداختن
نگذرد یغما ز ابر ار بگذرد شمشیر ما
با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: این شعر در مورد عشق و وفاداری به محبوب و همچنین چالشهای مربوط به آن است. شاعر در ابتدا به رابطه بین دوست و دشمن و مدعیان وفا اشاره میکند و بیان میکند که آیا جز جانسپاری در راه عشق چارهای داریم. او از کمند زیبایی محبوب سخن میگوید و در عین حال به دیوار کوتاه و آسیبپذیری عشق اشاره دارد. شاعر به تضاد میان دین و کفر و نیز رابطه میان زاهد و عاشق میپردازد.
او همچنین از چالشهای عشق و ناپایداری دنیای مادی سخن میگوید و بر این نکته تأکید میکند که عشق و زیبایی توانایی تسخیر دلها را دارند. در نهایت، شاعر به نا امیدی از جهل و نادانی جامعه اشاره کرده و بر این باور است که عشق واقعی میتواند بر سختیها غلبه کند. با این توصیفات، شعر به عمق تجربه و احساسات عاشقانه پرداخته است.
هوش مصنوعی: دوست که باید حامی باشد به ما آسیب میزند، و او که باید انصاف داشته باشد بر ما حکم میزند. وفای ما چه تقصیری دارد جز اینکه برای محبت او جان خود را فدای او کنیم و در این راه تدبیر کنیم؟
هوش مصنوعی: چگونه میتوانم از چنگال زیبایی تدبیر آزاد شوم، وقتی که چشم شکارچی، به زلفهای سیاه و زیبا که همچون زنجیری ما را در束 گرفته است، خیره شده است؟
هوش مصنوعی: ما افراد سادهای هستیم که اگر عشق بخواهد، به راحتی تسخیر میشویم و به هیچ زحمت و تلاشی نیاز نداریم.
هوش مصنوعی: با وجود اینکه عقاید من کاملاً مشخص و غیرقابل انکار است، مطمئنام به دینداری خودم و به همین دلیل، زاهدان و مذهبیها هم مرا تکفیر میکنند.
هوش مصنوعی: ما در رقابتی هستیم که در آن باید مشخص شود کدام یک پیروز خواهد بود: جذابیت و زیبایی حیرتانگیز او یا عشق فراگیر و قدرتمند ما.
هوش مصنوعی: اگر بر سر او پا بگذاری و از شرم بر ما نگذری، پس اگر اینطور است، تفاوتی بین ما و خاک پای تو نخواهد بود.
هوش مصنوعی: در این دنیا که آکنده از خرابی و ویرانی است، ما از این خرابیها در امانیم زیرا میتوانیم از شراب و شادکامی به بهبود وضع خود بپردازیم.
هوش مصنوعی: در مسیر او، از ما و دل بیحالتر چه کسی را میشناسی که اشکهای ما بیفایده و آههای ما تأثیری ندارند؟
هوش مصنوعی: در این بیت گفته شده که افراد با نفوذ مانند شیخ و قاضی از جامعه مسلمانان بیرون آمدهاند و نگرانند که عشق و محبت چه تأثیری بر افراد نادان و تجربهناشناس جامعه پیرامونشان خواهد گذاشت.
هوش مصنوعی: با وجود سختی و استحکام دل او، بالاخره آه من به او نفوذ کرد و تیر محبت و احساسات من حتی از سنگ خارا هم عبور کرد.
هوش مصنوعی: ما برای دفاع از خود و مبارزه نیاز به زره و سلاح داریم. اگر باران تند و شدید از ابرها ببارد، شمشیر ما را در نبرد یاری میکند.
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
خرقه رهن خانه ی خمّار دارد پیر ما
ای همه رندان مرید پیر ساغر گیر ما
گر شدیم از باده بدنام جهان تدبیر چیست
همچنین رفتست در عهد ازل تقدیر ما
سرو را باشد سماع از ناله ی دلسوز مرغ
[...]
ره، خرابات است و درد سالخورده، پیر ما
کس نمیداند به غیر از پیر ما، تدبیر ما
خاک را از خاصیت اکسیر اگر، زر میکند
ساقیا میده، که ما، خاکیم و می، اکسیر ما
ما که از دور ازل مستیم و عاشق، تا کنون
[...]
مایل عشق خرابات است عقل پیر ما
تا چه آرد بر سر ما پیر بیتدبیر ما
من به جز تقدیر تدبیری ندارم عشق را
این چنین رفته است گویی در ازل تقدیر ما
عشق را اکسیر گویند، وجهی ظاهرست
[...]
دوش از مسجد سویِ میخانه آمد پیرِ ما
چیست یارانِ طریقت بعد از این تدبیرِ ما؟
ما مریدان روی سویِ قبله چون آریم چون؟
روی سویِ خانهٔ خَمّار دارد پیرِ ما
در خراباتِ طریقت ما به هم منزل شویم
[...]
ما مرید راه عشقیم و جوانان پیر ما
التفات خاطر پیران بود تدبیر ما
زآب چشم ما کند زنجیر سازی باد آه
تا کشد سرو قدت را پای در زنجیر ما
«والضحی » باشد کنایت زان دوزخ «والشمس » نیز
[...]
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال حاشیهای برای این شعر نوشته نشده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.