گنجور

 
واعظ قزوینی

به درویشان فسون جاه و دولت درنمی‌گیرد

کلاه پادشاهی گر دهندم، سر نمی‌گیرد

به ملک و مال، نتواند کسی از مرگ جان بردن

اجل تا می‌رسد، جان می‌ستاند، زر نمی‌گیرد

کسی کز بار منت پشت غیرت خم نمی‌سازد

گر اندازند در پایش جهان را، برنمی‌گیرد

کدورت نیست هرگز از جهان روشن‌نهادان را

چو اخگر، شعله هرگز گرد خاکستر نمی‌گیرد

بود بر نیک و بد لازم رعایت راستگویان را

توانگر بی‌سبب آیینه را در زر نمی‌گیرد

تف خورشید دولت می‌گدازد استخوانم را

همای فقرم ار چون سایه زیر پر نمی‌گیرد

نیاید راست هرگز الفت درویش با منعم

که با هم اختلاط آب و روغن درنمی‌گیرد

گر از ننگ گرفتن کس شود واقف، دگر هرگز

به گاه رزم، از دست عدو خنجر نمی‌گیرد

به اخلاق نکو، تسخیر دل‌ها می‌توان کردن

که تا لشکر نگیرد پادشه، کشور نمی‌گیرد

به وقت سوختن، از هیزم تر می‌شود روشن

که غیری در میان تا هست، صحبت در نمی‌گیرد

مزن در کار دنیا طعنه بی‌جوهری بر وی

که از آزادگی واعظ به خود جوهر نمی‌گیرد

 
 
 
جشنوارهٔ رزم‌آوا: نقالی و روایتگری شاهنامه
جهان ملک خاتون

ز مهر روی خوب تو دلم دل بر نمی‌گیرد

به جز سودای زلف تو مرا در سر نمی‌گیرد

بیا جانا به بر گیرم که طاقت طاق شد ما را

که دل جز سرو آزادت کسی در بر نمی‌گیرد

به هر زاری که می‌گریم به هر سازی که می‌سوزم

[...]

حافظ

دلم جز مِهرِ مَه رویان، طریقی بر نمی‌گیرد

ز هر در می‌دهم پندش، ولیکن در نمی‌گیرد

خدا را ای نصیحتگو، حدیثِ ساغر و مِی گو

که نقشی در خیالِ ما، از این خوشتر نمی‌گیرد

بیا ای ساقی گُلرُخ، بیاور بادهٔ رنگین

[...]

نسیمی

دل از عشق پری‌رویان دل من برنمی‌گیرد

مده پند من ای ناصح که با من درنمی‌گیرد

حدیث توبه و تقوی مکن پیش من ای واعظ

که با من هرچه می‌گویی به جز ساغر نمی‌گیرد

خیال دست رنگینش حمایل کرده‌ام زان رو

[...]

صائب تبریزی

فسون صبر در دل‌های پرخون در نمی‌گیرد

چو دریا بیکران افتد به خود لنگر نمی‌گیرد

سیاهی بر سر داغ من آتش زیر پا دارد

ز شوخی اخگر من گرد خاکستر نمی‌گیرد

غرض از زندگی نام است، اگر آب خضر نبود

[...]

مشاهدهٔ ۱ مورد هم آهنگ دیگر از صائب تبریزی
واعظ قزوینی

میان عشق و ننگ و نام، الفت درنمی‌گیرد

به ترک سر، کله را آشنایی سر نمی‌گیرد

نپوید، بی‌دلیل راست‌رو، راه طلب سالک

قلم، آری سراغ ره جز از مسطر نمی‌گیرد

بنه ای سرفرازی، پا ز سر ما خاکساران را

[...]

مشاهدهٔ ۱ مورد هم آهنگ دیگر از واعظ قزوینی
مشابه‌یابی بر اساس وزن و قافیه