یک نگاه از چشم مخمورش تو را باشد هوس
عرض مطلب کن مباد افتد قبول ملتمس
دل کنون با سر خط درس تمنای ادب
کرده از باغ جمالش مشق گلچینی هوس
بوالهوس بگذر ز سودای خیال عشق او
کی بود در پیش آتش اعتبار خار و خس؟!
غیر او از دیگران دست طمع کوتاه کن
مدعای هیچ کس حاصل نشد از هیچ کس
ساز تمکین ادب نبود مقام هر دلی
بگذری آهسته بگذر سوی دکان جرس
با گرفتاران زلف او نمیباشد دگر
جز کمند حلقه زلفش کسی فریادرس
هر که را دادند اندر باغ امکان فرصتی
کاروان عمر باشد رهنورد پیش و پس
بگذر از سودای آن چیزی که نبود در جهان
محض اوهام است شیر مرغ و هم بال فرس
داد نیرنگ جهان از راه یکرنگی غلط
استخوان را با هما و قند را اندر مگس
ای خوش آن مصرع که طغرل میسراید بیدلی
خواب عنقا تلخ میگردد به آواز مگس
با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: این شعر درباره وسوسهها و آرزوهای انسانی و بیفایده بودن آنهاست. شاعر از زیباییهای عشق و تمایل به آن صحبت میکند، اما همچنین هشدار میدهد که این آرزوها در نهایت ناپایدارند و به بیثمر بودن میانجامند. او به خواننده میگوید که نباید به چیزهایی که وجود ندارند دل ببندد، زیرا اینها تنها اوهام و خیالاتی هستند که سبب سردرگمی میشوند. در نهایت، شاعر بر لزوم پذیرش واقعیتها و دوری از خیالپردازی تأکید میکند.
هوش مصنوعی: اگر یک نگاهی از چشمان مست تو به من بیفتد، من خواهش میکنم که سخن را بازگو کنم، مبادا که ناخواسته به درخواست من پاسخ مثبت بدهی.
هوش مصنوعی: دل اکنون با دقت و توجه به علم ادب، یادگیری زیباییهای او را آغاز کرده و از باغ زیباییاش الهام میگیرد تا هنر چیدن گلها را بیاموزد.
هوش مصنوعی: از حسرت و خیال عشق او دست بردار، چرا که این عشق در برابر آتش اعتبار و ارزشها، مانند خار و خس بیارزش است.
هوش مصنوعی: از دیگران انتظار نداشته باش و دلت را به آنها نبند، چون هیچکس به هیچکس نمیتواند چیزی بدهد.
هوش مصنوعی: ساز و لحن ادب برای هر دلی مناسب نیست، بنابراین باید به آرامی از کنار آن گذشت و به سمت جایی رفت که صدای جرس وجود دارد.
هوش مصنوعی: در اینجا بیان میشود که هیچ چیز جز کمند زلف او نمیتواند به گرفتارانش کمک کند. به عبارتی، زلف او در اینجا نماد جذابیتی است که افرادی در چنگال آن گرفتار هستند و هیچ دستیابی یا فریاد رسی برای آنها وجود ندارد. تنها نجات آنها در دستان خود زلف اوست.
هوش مصنوعی: هر کسی که در باغ امکان فرصتهایی را به دست آورد، عمرش همچون کاروانی است که پیش و پشت آن در حرکت است.
هوش مصنوعی: از آرزوی داشتن چیزهایی که در واقعیت وجود ندارند، بگذر. آنها فقط خیالات و تصورات ذهنی هستند، مانند یک شیرکه از نظر شکل و زیبایی برتر است و یا بالهای اسب که به جادوگری شبیه است.
هوش مصنوعی: جهان با فریبهایی که دارد، انسانها را به یکدستی و صداقت میکشاند، در حالی که نوعی نیرنگ در کار است. این فریبها میتوانند مسائلی را که باید روشن و شفاف باشند، پیچیده و مشکل کنند، مانند ترکیب کردن چیزهای مختلف که به نظر میرسند غیرممکن است.
هوش مصنوعی: این شعر بیانگر این است که وقتی طغرل شعری زیبا میسراید، حتی بیدلی و ناامیدی هم به نوعی شیرین و دلپذیر میشود، بهطوریکه صدای یک مگس میتواند روحی تازه به زندگی ببخشد. به عبارت دیگر، هنر و زیبایی کلام میتواند تلخیها و ناامیدیها را به فراموشی بسپارد.
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
ای توئی بیچارگان را چاره و فریادرس
ایزد از هر دو بند و سختی مر ترا فریادرس
هرکه را رنجی بدو آمد تو برداری ازو
بر ندارد رنج تو جز کردکار پاک و بس
جز بکردار نشاط و ناز نگذاری قدم
[...]
ای بنظم آراستن با سعد اکبر هم نفس
مدح سعدالملک مسعود بن اسعد گوی و بس
آنکه نفس ناطقه از سینه ارباب نظم
بهر سلک مدح او در نفیس آرد نفس
صدر عالی رأی ملک آرای دستوری که بر
[...]
در ضمیر ما نمیگنجد بغیر از دوست کس
هر دو عالم را به دشمن ده، که ما را دوست بس
یاد میدار آنکه: هستی هر نفس با دیگری
ای که بییاد تو هرگز بر نیاوردم نفس
میروی چون شمع و خلقی از پس و پیشت روان
[...]
ز اقتضای دور گردون گر پدید آید ترا
چند روزی در جهان بر قول و فعلی دسترس
بشنو از ابن یمین پندی بغایت سودمند
با سلامت عمر اگر داری بسر بردن هوس
بدمگوی و بدمکن با هیچکس در هیچ حال
[...]
هست پیغامی مرا کو قاصدی مشکین نفس
سست میجنبد صبا ای صبح کار توست و بس
پیش خورشید مرا کاریست وانگه غیر صبح
کیست کو در پیش خورشیدی تواند زد نفس؟
ای نسیم صبح بگذر بر شبستانی که گشت
[...]
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال حاشیهای برای این شعر نوشته نشده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.