هر کس که زمام نفس محکم گیرد

باید که شراب وصل آن دم گیرد

آن کس که بزرگ جمع خواهد خود را

باید که زجمله خویش را کم گیرد

شادی طلبی برو گدای همه باش

بیگانه خویش و آشنای همه باش

خواهی که تو را چو دیده بر سر دارند

دست همه بوس و خاک پای همه باش

چون باد به کوی دوست تازان می باش

در آتش عشق او گدازان می باش

خواهی که به اثر پای یاران برسی

خاک کف پای بی نیازان می باش

پاک آمده ای در طلب پاکی باش

رَوشاد بزی بر سرِ غمناکی باش

تو آتش و باد را به خود راه مده

خواهی که تو را آب بود خاکی باش

از علم اگر دل تو را هست چراغ

هان تا ننهند علم تو را بر دل داغ

چون علم آمد دماغ لایق نبود

از خود تو خود انصاف بده علم و دماغ

در راه تواضع ار سرافکنده شوی

سردار سلاطین شوی اربنده شوی

گر زنده دلی به دستت افتد روزی

در پاش بمیر تا مگر زنده شوی

مردم زفروتنی قرین می گردد

در خاتم انبیا نگین می گردد

گر آدمیی کبر زسر بیرون کن

کز کبر فرشته ای لعین می گردد

در عشق حمول و حمله کش می باشم

وندر صف عاشقان کش می باشم

با نیک و بد جهان مرا کاری نیست

با آنک خوش [است] و نیک خوش می باشم

زین گونه که نعمت تو فرماید کرد

هر لحظه هزار شکر می باید کرد

بر هر مویی هزار نعمت دارم

آن شکر بدین زمان کجا شاید کرد

شکرانهٔ آنک خواجهٔ بنده نئی

وندر پی رزق خود پراکنده نئی

چون خواهندت بده که ملکی است عظیم

آخر تو چو او نیز تو خواهنده نئی

دلداری کن اگر دلی داری تو

هر دل که به تو رسد نگه داری تو

صد سال اگر طواف آن کعبه کنی

زان به نبود دلی به دست آری تو

گفتم که یکی روز بپرسم خبرش

تابوک برون رود تکبّر زسرش

چون گشت کرشمه هر زمان افزونش

اکنون من و زاری و شفیعان درش

از مهر تو بر پای دلم قَید شدَه

مپسند مرا اسیر هر کید شده

دریابم از آن پیش که چون دریابی

دامی بینی دریده و صَید شده

جان گرچه که نیست حضرتت را درخورد

دام کرمت شیفتگان را پرورد

حال من و تو قصّهٔ آن مورچه ای ست

کاو پای ملخ نزد سلیمان آورد

ثابت قدمان راه صحبت پیوست

از دوست نشویند به هر گردی دست

از خطّهٔ آب و خاک یک شخص نخاست

تا بر رخ او گرد خطایی ننشست

در خون جگر اگر در آغشته منم

از کس بنرنجم چو سررشته منم

از من بحلی گرچه ستمکاره توی

وز تو خجلم گرچه به غم کشته منم

آن را که دل از راهِ صفا پر نور است

از طبع و هوا و خشم و خشیت دور است

وَر از سبکی کند کسی بی ادبی

او نیز در آن بی ادبی معذور است

ای دوست من از هیچ مشوّش گردم

وز نیمهٔ نیم ذرّه دلخوش گردم

از آب لطیف تر مزاجی دارم

دریاب مرا وگرنه آتش گردم

اجداد من از صدور ایران بودند

تقدیر که هر یکی سلیمان بودند

باید که به نفس خود کسی باشم من

ما را چه از آن فخر که ایشان بودند

بدخواه کسی به مقصد خود نرسد

یک ظن نبرد تا به خودش صد نرسد

من نیک تو خواهم و تو بدخواه منی

تو نیک نبینی و مرا بد نرسد