کیست درین دور پیر اهل معانی
آنکه بهم جمع کرد عشق و جوانی
قربت معشوق از اهل عشق توان یافت
راه بود بی شک از صور بمعانی
گر تو چو شاهان برین بساط نشینی
نیست ترا خانه در حدود مکانی
در نفسی هرچه آن تست ببازی
درند بی ملک هر دو کون نمانی
نور امانت ز تو چنان بدرخشد
کآتش برق از خلال ابر دخانی
خضر شوی در بقا و دانش و آنگاه
آب در اجزای تو کند حیوانی
علم تو آنجا رسد بدو که چو حلاج
گویی اناالحق و نام خویش ندانی
همچو عروسان بچشم سر تو پیدا
رو بنمایند رازهای نهانی
جسم تو زآن سان سبک شود که تو گویی
برد بدن از جوار روح گرانی
فاتحه این حدیث دارد یک رنگ
ست جهت را بنور سبع مثانی
هرکه مرو را شناخت نیز نپرداخت
از عمل جان بعلمهای زبانی
گر خورد آب حیات زنده نگردد
دل که ندارد بدو تعلق جانی
من نرسیدم بدین مقام که گفتم
گر برسی تو سلام من برسانی



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: شاعر از کمیابیِ پیری میپرسد که عشق و جوانی را با هم جمع کرده باشد و سپس ثمرههای راه عشق را برمیشمارد: رهایی از مکان، به دست آوردن دو جهان با باختن همهچیز، درخشش نور امانت، بقای خضرگونه، فنای حلاجوار و آشکار شدن رازهای پنهان. او تأکید میکند که شناختِ حق با عمل جان به دست میآید نه با دانش زبانی، و دلِ بیپیوند با او حتی با آب حیات زنده نمیشود. در پایان فروتنانه اعتراف میکند که خود به این مقام نرسیده و از رسنده میخواهد سلامش را برساند.
هوش مصنوعی: شاعر میپرسد در این روزگار کدام پیر و استادِ اهل معنا هست که عشق و جوانی را با هم جمع کرده باشد؟
هوش مصنوعی: نزدیکی به معشوق را باید از اهل عشق آموخت و از راه آنان به دست آورد؛ بیگمان از صورتهای ظاهری راهی به معانیِ باطنی هست.
هوش مصنوعی: اگر تو مانند پادشاهان بر این بساطِ عشق بنشینی، دیگر جایگاهت در محدودهٔ مکان نیست و از قید جا و مکان رها میشوی.
هوش مصنوعی: اگر در یک دم هرچه داری را ببازی و از دست بدهی، بیبهره از فرمانرواییِ هر دو جهان نمیمانی؛ یعنی ازخودگذشتگی، صاحبِ دو جهانت میکند.
هوش مصنوعی: آنگاه نور امانتِ الهی از وجود تو چنان میدرخشد که آتشِ آذرخش از میان ابرِ تیره و دودمانند بیرون میجهد.
هوش مصنوعی: در ماندگاری و دانش مانند خضر میشوی و آبِ وجودت خاصیت آب حیات پیدا میکند.
هوش مصنوعی: دانش تو چنان به حق میرسد که مانند حلاج «اناالحق» میگویی و حتی نام خود را از یاد میبری؛ یعنی در او فانی میشوی.
هوش مصنوعی: رازهای پنهان مانند عروسانی که پرده برمیدارند، در برابر چشم ظاهرت آشکارا چهره نشان میدهند.
هوش مصنوعی: تن تو چنان سبک میشود که گویی در همسایگیِ روح، سنگینیاش را از دست داده و مانند جان لطیف شده است.
هوش مصنوعی: آغاز این سخن، شش سوی جهان را با نور سورهٔ فاتحه (سبع مثانی) یکرنگ و یکسان میکند؛ یعنی همهجا را یکپارچه نور حق میبیند.
هوش مصنوعی: هر کس او را شناخت، کارِ جان و عمل باطنی را رها نکرد تا به دانشهای زبانی و گفتاری سرگرم شود.
هوش مصنوعی: دلی که پیوند جانی با او ندارد، اگر آب حیات هم بنوشد زنده نمیشود.
هوش مصنوعی: شاعر فروتنانه میگوید: من خود به این مقامی که وصف کردم نرسیدهام؛ اگر تو رسیدی، سلام مرا برسان.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
آن که نماند به هیچ خلق خدای است
تو نه خدایی، به هیچ خلق نمانی
روز شدن را نشان دهند به خورشید
باز مر او را به تو دهند نشانی
هر چه بر الفاظ خلق مدحت رفتهست
[...]
چونت نپرسم بگویی اینت کراهت
چونت بخوانم نیایی اینت گرانی
دعوی دانش کنی همیشه ولیکن
هیچ ندانی ورا که هیچ ندانی
هم بجمال و کمال و هم بجوابی
کس بپدر ماند اینچنین که تو مانی
هر که ترا دید سعد دولت پنداشت
گرچه نماندست وی تو دیر بمانی
آینه سعد دولت است جمالت
[...]
چندم پرسی مرا چرا رنجانی
حقا که تو حال من زمن به دانی!
بی اثر نعمت تو نیست دهانی
بی کمر خدمت تو نیست میانی
در ره تو چرخ کیست حلقه بگوشی
بر در تو عقل کیست بسته دهانی
چون تو نخیزد بروزگار کریمی
[...]
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال حاشیهای برای این شعر نوشته نشده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.