یارب چه بود آن تیرگی و آن راه دور و نیمشب
وز جان من یکبارگی برده غم جانان طرب
گردون چو روی عاشقان در لولو مکنون نهان
گیتی چو روی دلبران پوشیده از عنبر سلب
روی سما گوهر نگار آفاق را چهره چو قار
آسوده طبع روزگار از شورش و جنگ حلب
اجرام چرخ چنبری چون لعبتان بربری
پیدا سهیل و مشتری خورشید روشن محتجب
این اختران در وی مقیم از لمع چون در یتیم
این راجع و آن مستقیم این ثابت و آن منقلب
محکم عنان در چنگ من سوی نگار آهنگ من
بسپرده ره شبرنگ من گاهی سریع و گه خبب
باد بهاری خویش او ناورد و جولان کیش او
صحرا و دریا پیش او چون مهره پیش بوالعجب
از نعل او پر مه زمین و ز گام او کوته زمین
وز هنگ او آگه زمین وز طبع او خالی غضب
آهو سرین ضرغام بر کیوان منش خورشید فر
خارا دل و سندان جگر رویین سم و آهن عصب
در راه چو شبرنگ جم با شیر بوده در اجم
آمخته جولان در عجم خورده ربیع اندر عرب
در منزل «سلما» و «می » گشتم همی ناخورده می
تن همچو اندر آب نی دل همچو بر آتش قصب
آمد به گوشم هر زمان آواز خضر از هر مکان
کایزد تعالی را بخوان در قعر قاع مرتهب
خسته دل من در حزن گفتی مر الاتعجلن
چون گفتمی با دیده من «انا صببنا الماء صب»
راهی چنان بگذاشتم باغ ارم پنداشتم
از صبر تخمی کاشتم آمد ببر بعدالتعب
روز آمده درمان من آسوده از غم جان من
از خیمهٔ جانان من آمد به گوش من شغب
آواز اسب من شنید آن ماهپیش من دوید
وصل آمد و هجران پرید آمد نشاط و شد کرب
باوی نشستم می به دست او بت بدو من بت پرست
از عشق او من گشته مست او مست بذر آب عنب
هم ناز دیدم هم بلا هم درد دیدم هم دوا
هم خوف دیدم هم رجا هم خار دیدم هم رطب
گه دست یازیدم همی زلفش ترازیدم همی
گه نرد بازیدم همی یک بوسه بود و یک ندب
بر من همی کرد او ثنا خندان همی گفت او مرا
بر خوان مدیح او کجا المدح فیه قد وجب
با انتخاب متن و لمس متن انتخابی می‌توانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: شاعر از تنهایی و غم عشق می‌گوید که در دل شب و در جستجوی معشوقش بر او غلبه کرده است. او به قوس و قزح عالم و تغییرات آن اشاره می‌کند و زیبایی‌های آسمان را به تصویر می‌کشد. در ادامه، او از تأثیر عشق بر وجودش سخن می‌گوید و از شادی و غم‌های عاشقانه‌اش، از احساس دوگانگی و درگیری‌های درونیش روایت می‌کند. در نهایت، او به وصال معشوق و شادی‌های ناشی از آن می‌رسد، و با نوشیدن شراب عشق و سرخوشی در کنار معشوق، به سرای عشق و حال خوش می‌رسد.
هوش مصنوعی: ای خدا، آن تیرگی و راه دور در نیمه شب چه بود که ناگهان غم محبوب مرا از جانم گرفته و به شادابی زندگی پایان داد؟
هوش مصنوعی: آسمان باید مانند چهرهٔ عاشقان، در درون مروارید پنهان باشد و جهان نیز همچون چهرهٔ محبوبان، از عطر خوش عنبر پوشیده باشد.
هوش مصنوعی: چهرهٔ آسمان مانند گوهر زیبای یک نگار است و دنیا نسبت به زیبایی و آرامش خود در حالتی راحت و آرام از بی‌نظمی و جنگ حلب محفوظ مانده است.
هوش مصنوعی: اجرام آسمانی مثل تاس‌های بازی شبیه به بربرهایی هستند که در آن ستاره‌ها، از جمله سهیل و مشتری، مانند خورشید روشن، در پس ابرها پنهان شده‌اند.
هوش مصنوعی: این سیارات در آسمان همچون درخشش نور در چهره یتیمان دیده می‌شوند؛ یکی از آنها ثابت و دیگری متغیر است، برخی به سمت راست در حرکت‌اند و برخی به سمت چپ.
هوش مصنوعی: من عنان (مهار) خود را محکم در دست گرفته‌ام و به سوی محبوب (نگار) حرکت می‌کنم و مسیر دلخواه و زیبا (ره شبرنگ) را به او واگذار کرده‌ام؛ گاهی با سرعت پیش می‌روم و گاهی با آرامش.
هوش مصنوعی: نسیم بهاری که از جانب او می‌وزد و شیوه و روش او (در تصرف دل‌ها) پخش شده، صحرا و دریا در برابر او همچون تکه‌ای کوچک در برابر یک چیز شگفت‌انگیز است.
هوش مصنوعی: نعل او باعث سرسبزی و خرمی زمین می‌شود و با قدم‌های او زمین کوتاه می‌شود. صدای او زمین را آگاه می‌کند و طبیعت او از خشم خالی است، یعنی آرامش و لطافت دارد.
هوش مصنوعی: آهو و شیر به عنوان نمادهایی از زیبایی و قدرت در این بیت آمده‌اند. آهو به خاطر تنهایی و زیبایی‌اش، و شیر به خاطر قدرت و سلطنتش، در آسمان و زمین تجلی دارند. "دل و سندان" اشاره به جگر و قلب قوی و آهنی دارد، که نشان از اراده و قدرت بی‌نظیر دارد. این ابیات به شکوه و عظمت آنها اشاره می‌کند که تا کائنات گسترش یافته است.
هوش مصنوعی: در مسیر، مانند شبرنگ (اسب) جمشید، با شیر (به معنای قدرت) بر تمام سرزمین‌های عجم و عرب تسلط یافته و جولان داده است. این تصویر به قدرت و شکوهی اشاره دارد که وی در میان مردمان مختلف دارد.
هوش مصنوعی: در خانهٔ "سلما" و در حال نوشیدن شراب بودم، مانند کسی که شراب نخورده است. دل من مانند نی است که در آب غوطه‌ور می‌شود و همچون قصب (چوب نازک) بر روی آتش می‌سوزد.
هوش مصنوعی: هر لحظه صدای خضر (نبی الهی که نماد هدایت و دانایی است) به من می‌رسد و به من می‌گوید که در عمق تنگنا و مشکلات، خداوند بزرگ را بخوان.
هوش مصنوعی: خسته و دلتنگ من در غم به تو گفتم که چرا شتاب می‌کنی، چون گفتی که من با دیدگانم "ما آب را مانند باران فرود آوردیم." یعنی احساس می‌کنم که همه چیز در حال جریان است و نمی‌توانم صبر کنم.
هوش مصنوعی: من راهی را پیمودم که گویی به باغ ارم رسیده‌ام و فکر می‌کردم با صبر، بذری را کاشته‌ام که حالا باید به سختی برداشت کنم.
هوش مصنوعی: روز عشق و وصال فرارسیده است و اکنون غمی در جان من وجود ندارد. صدای شاد و پرشور عاشقانه‌ای از خیمهٔ محبوبم به گوشم می‌رسد.
هوش مصنوعی: آن معشوق زیبا روی من صدای اسبم را شنید و به سوی من دوید. با آمدن او، جدایی و هجران از بین رفت و شادی و سرزندگی به وجودم بازگشت.
هوش مصنوعی: با او نشسته‌ام و در دستش جام شراب است. من که معشوقهٔ او هستم، از عشق او بی‌خود شده‌ام و حالتی مانند مستی دارم که به خاطر میوهٔ انگور به وجود آمده است.
هوش مصنوعی: در عشق و محبت، هر زیبایی و زشتی را تجربه کرده‌ام؛ هم لذت و ناز را دیدم و هم مشکلات و بلاها، هم درد را احساس کردم و هم درمان آن را، هم ترس را تجربه کردم و هم امید، و هم خارها را مشاهده کردم و هم میوه‌های شیرین.
هوش مصنوعی: هرگاه به زلف او دست می‌زدم و آن را می‌آراستم، گاهی هم با او نرد عشق بازی می‌کردم که حاصل تمام این‌ها فقط یک بوسه و یک حسرت بود.
هوش مصنوعی: او همواره از من ستایش می‌کرد و با لبخند سخن می‌گفت و مرا بر خوان مدح خود دعوت می‌کرد؛ اما چرا ستایش در او واجب شده است؟
در حال بارگذاری آرایه‌های ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
خیرالوری بعد النبی نورالهدی فی المنصب
شمس الندی فی‌المغرب بدرالدجی فی الموکب
احسنت یا بدرالدجی لبیک یا وجه‌العرب
ای روی تو خاقان روز وی موی تو سلطان شب
شمس‌الضحی ایوان تو بدر الظم دیوان تو
فرمان همه فرمان تو ای مهتر عالی نسب
خه خه بنامیزد مهی هم صدر و بدر درگهی
[...]
لاح الصباح المختفی والدیک نادی بالطرب
قم فاسقنی ثم اسقنی یا بدر ماء کاللهب
می ده مرا می ده مرا کاندر غمت می به مرا
لب بر لب امشب نه مرا کامد ز غم جانم به لب
یا من له قلبی فدا و صلا علی رغم العدی
[...]
دل گم شد و معشوق دل من در سراغ او در طلب
گاهی به حی گه بادیه گه در عجم گه در عرب
دل داشت رنگ خون ولی معشوق دل را چون کنم
نه رنگ دارد نه نشان نه نام دارد نه نسب
سنبل نروید از سمن زنارکی بندد شمن
[...]
سر ولایت مستتر نور نبوت جلوه گر
سر خفی را طالبی نور جلی را می‌طلب
معرفی ترانه‌هایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال یک حاشیه برای این شعر نوشته شده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
برای حاشیه‌گذاری باید در گنجور نام‌نویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.