اگر حُسن تو بگشاید، نقاب از چهره دعوی را
به گِل رضوان بر انداید، درِ فردوس اعلی را
وگر سروِ سر افرازت، ز جنّت، سایه بردارد
دگر برگ سر افرازی، نباشد شاخ طوبی را
بهار عالم حُسنت، جهان را تازه میدارد
به رنگ اصحاب صورت را، به بو ارباب معنی را
فروغ حُسن رویت کِی، تواند دید هر بیدل؟
دلی چون کوه میباید، که بر تابد تجلّی را
ورای پایهٔ عقل است، طور عاشقی ورنه
کجا دریافتی مجنون، کمال حُسن لیلی را؟
اگر عکس رخ و بوی سر زلفت، نبودندی
که، بنمودی شب دیجور، نور از طور موسی را؟
به بازار سر زلفت، که هست آن حلقهٔ سودا
نباشد قیمتی چندان، متاع دین و دنیا را
اگر نقش رخت ظاهر، نبودی در همه اشیا
مغان هرگز نکردندی، پرستش لات و عُزّی را
به وجهی خوش دهانت تا نشد پیدا، ندانستند
کزین رو صحبتی تنگ است، با خورشید عیسی را
اگر زاهد برد بوی از، نسیم رحمت لطفت
چو گل بر هم دَرَد صد تو، لباس زهد و تقوی را
چو لاف عشق زد سلمان، هوس دارد که بر یادت
به مهر دل کند چون صبح، روشن صدق دعوی را



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: این غزل در ستایش زیبایی معشوق است و آن را برتر از بهشت و طوبی و سرچشمهٔ تازگی جهان میداند. شاعر با اشاره به تجلّی بر طور، دیدن موسی، مجنون و لیلی، و حتی پرستش لات و عزّی، میگوید که جلوهٔ این زیبایی در همهٔ هستی پیداست و دیدنش دلی استوار و عشقی فراتر از عقل میخواهد. در پایان، زاهد را در برابر لطف معشوق از زهد خود جدا میبیند و سلمان آرزو میکند درستی ادعای عشقش را مانند صبح روشن کند.
هوش مصنوعی: اگر زیبایی تو برای اثبات برتری خود نقاب از چهره بردارد، رضوان (نگهبان بهشت) درِ بهشت برین را با گِل میبندد؛ زیرا با دیدن روی تو دیگر کسی به بهشت نیازی ندارد و بهشت در برابرش شرمسار میشود.
هوش مصنوعی: و اگر قامت بلند و سروگونهات بر بهشت سایه بیندازد، درخت طوبی دیگر نمیتواند به بلندی و سرافرازی خود بنازد.
هوش مصنوعی: بهارِ زیبایی تو جهان را همیشه تازه نگه میدارد؛ اهل ظاهر را با رنگ و جلوهاش و اهل معنا را با بوی خوشش.
هوش مصنوعی: هر بیدل و ناتوانی نمیتواند پرتو زیبایی روی تو را ببیند؛ دلی استوار مانند کوه لازم است تا تاب تجلّی آن را بیاورد. اشاره به تجلّی خداوند بر کوه طور است.
هوش مصنوعی: راه و رسم عاشقی برتر از پایهٔ عقل است؛ وگرنه مجنونِ بیعقل چگونه کمال زیبایی لیلی را درمییافت؟
هوش مصنوعی: اگر بازتاب روی تو و بوی گیسویت نبود، چه کسی در آن شب تاریک نور را از کوه طور به موسی نشان میداد؟ یعنی آن روشنی که موسی دید، پرتو روی تو بود.
هوش مصنوعی: در بازار گیسوی تو که حلقهٔ شیفتگی و سوداست، کالای دین و دنیا ارزش چندانی ندارد و عاشق هر دو را در برابر آن میبازد.
هوش مصنوعی: اگر نقش روی تو در همهٔ چیزها آشکار نبود، بتپرستان هرگز لات و عزّی را نمیپرستیدند؛ یعنی آنان نیز در حقیقت جلوهٔ زیبایی تو را در بتها میپرستیدند.
هوش مصنوعی: تا دهان شیرین و کوچک تو بر چهرهات پدیدار نشد، مردم نمیدانستند که چرا عیسی با خورشید همنشینی نزدیک دارد؛ یعنی روی تو خورشید است و دهان تنگت چون دم عیسی جانبخش است و این دو در کنار هماند.
هوش مصنوعی: اگر زاهد بویی از نسیم رحمت و لطف تو بشنود، مانند گل که غنچهاش را میشکافد، جامهٔ چندلایهٔ زهد و پرهیزگاری را پاره میکند.
هوش مصنوعی: سلمان چون ادعای عشق کرده، آرزو دارد که با یاد تو و با مهر دلش، درستی ادعایش را مانند صبح صادق که با خورشید روشن میشود، آشکار کند.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
ز زلفت زنده میدارد صبا انفاس عیسی را
ز رویت میکند روشن خیالت چشم موسی را
سحرگه عزم بستان کن صبوحی در گلستان کن
به بلبل میبرد از گل صبا صد گونه بشری را
کسی با شوق روحانی نخواهد ذوق جسمانی
[...]
بیا ای موسیی کز کف عصا سازی تو افعی را
به فرعونان خود بنما کرامتهای موسی را
به یکدم ای بهار جان، کنی سرسبز عالم را
ببخشی میوهٔ معنی درخت خشک دعوی را
بده هر میوه را بویی، روان کن هر طرف جویی
[...]
زهی با صورت خوبت تعلق اهل معنی را
ز نقش روی تو زینت نگارستان دنیی را
درین ویرانه قالب ندارد جانم آرامی
که دل بردی بدان صورت سراسر اهل معنی را
مرا روی تو محبوبست همچون مال قارون را
[...]
بهشت و حور، بی وصلت، حرام است اهل معنی را
کزان وصل تو مقصود است مشتاق تجلی را
قیامت گر بیندازی ز قامت سایه طوبی
به زیر سایه بنشانند اهل روضه، طوبی را
جمالت گرنه در جنت نماید جلوه ای هر دم
[...]
برابر طور عشق ای دل ببین نور تجلی را
که تا بیخود شوی از خود بدانی طور و موسی را
مرا دعوت مکن واعظ بحوران از قصور خود
که ما دیدار میخواهیم نه دنیا(و) نه عقبی را
ترا گردیده مجنون نباشد کی توانی دید
[...]
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
مرتبسازی حاشیهها: محبوبترین | جدیدترین | قدیمیترین
تا به حال ۱۰ حاشیه برای این شعر نوشته شده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.