برابر طور عشق ای دل ببین نور تجلی را
که تا بیخود شوی از خود بدانی طور و موسی را
مرا دعوت مکن واعظ بحوران از قصور خود
که ما دیدار میخواهیم نه دنیا(و) نه عقبی را
ترا گردیده مجنون نباشد کی توانی دید
شعاع پرتو حسن جهان افروز لیلی را
نداری دیده معنی، ندیدی زان، مه رویش
ز حسن صورت یوسف نباشد بهره اعمی را
چو گشتم عاشق صادق بمعشوق خراباتی
گرفتم جام می بر کف، فکندم زهد و تقوی را
بنزد جان مشتاقان نباشد هیچ مقداری
به پیش قدورخسارش دلا فردوس و طوبی را
دو عالم صورت و معنی جمال نوربخش او
ز صورت بگذر ار خواهی اسیری حسن معنی را



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: این غزل عرفانی دعوت به گذشتن از خود و از ظاهر است، تا دیدار و تجلی حق ممکن شود. شاعر وعدهٔ بهشت از زبان واعظ را رد میکند و دیدار را بر دنیا و آخرت برتری میدهد. با تمثیلهای موسی و طور، مجنون و لیلی و یوسف و نابینا نشان میدهد که دیدن جمال معشوق چشم عاشق و چشم معنا میخواهد. در پایان دو جهان را جلوهٔ جمال «نوربخش» میداند و خود را به گذشتن از صورت و رسیدن به معنا فرا میخواند.
هوش مصنوعی: ای دل، در برابر کوه طورِ عشق، نور جلوهٔ حق را ببین تا از خود بیخود شوی و راز طور و موسی را دریابی. یعنی تنها با فنا شدن از خود میتوان تجلی موسی بر طور را فهمید.
هوش مصنوعی: ای واعظ، مرا به حوریان و کاخهای بهشت فرا مخوان؛ این دعوت از کوتاهفکری خود توست. ما دیدار خدا را میخواهیم، نه دنیا و نه آخرت را. «قصور» هم به معنای کاخهاست و هم به معنای کوتاهی و نارسایی.
هوش مصنوعی: اگر چشمی مانند چشم مجنون نداشته باشی، کی میتوانی پرتوِ زیبایی جهانافروز لیلی را ببینی؟ یعنی دیدن جمال معشوق تنها با چشم عاشق ممکن است.
هوش مصنوعی: تو چشمِ دیدنِ معنا نداری و برای همین روی ماهمانند او را ندیدهای؛ چنانکه نابینا از زیبایی چهرهٔ یوسف بهرهای نمیبرد.
هوش مصنوعی: چون عاشق راستینِ معشوقی خراباتی شدم، جام شراب به دست گرفتم و زهد و پرهیزگاری ظاهری را کنار گذاشتم. شراب و خرابات در اینجا نماد عشق و مستی عرفانی است.
هوش مصنوعی: ای دل، نزد جانِ مشتاقان، بهشت و درخت طوبی در برابر قامت و رخسار معشوق هیچ ارزشی ندارد.
هوش مصنوعی: هر دو جهانِ صورت و معنا جلوهٔ جمال نوربخش اوست. ای اسیری، اگر زیبایی معنا را میخواهی، از صورت بگذر. «نوربخش» احتمالاً به نام پیر شاعر، سید محمد نوربخش، نیز اشاره دارد.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
ز زلفت زنده میدارد صبا انفاس عیسی را
ز رویت میکند روشن خیالت چشم موسی را
سحرگه عزم بستان کن صبوحی در گلستان کن
به بلبل میبرد از گل صبا صد گونه بشری را
کسی با شوق روحانی نخواهد ذوق جسمانی
[...]
بیا ای موسیی کز کف عصا سازی تو افعی را
به فرعونان خود بنما کرامتهای موسی را
به یکدم ای بهار جان، کنی سرسبز عالم را
ببخشی میوهٔ معنی درخت خشک دعوی را
بده هر میوه را بویی، روان کن هر طرف جویی
[...]
زهی با صورت خوبت تعلق اهل معنی را
ز نقش روی تو زینت نگارستان دنیی را
درین ویرانه قالب ندارد جانم آرامی
که دل بردی بدان صورت سراسر اهل معنی را
مرا روی تو محبوبست همچون مال قارون را
[...]
اگر حُسن تو بگشاید، نقاب از چهره دعوی را
به گِل رضوان بر انداید، درِ فردوس اعلی را
وگر سروِ سر افرازت، ز جنّت، سایه بردارد
دگر برگ سر افرازی، نباشد شاخ طوبی را
بهار عالم حُسنت، جهان را تازه میدارد
[...]
بهشت و حور، بی وصلت، حرام است اهل معنی را
کزان وصل تو مقصود است مشتاق تجلی را
قیامت گر بیندازی ز قامت سایه طوبی
به زیر سایه بنشانند اهل روضه، طوبی را
جمالت گرنه در جنت نماید جلوه ای هر دم
[...]
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال حاشیهای برای این شعر نوشته نشده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.