فلک جناب و ملک رتبه میرزا احمد
توئی که مرحمتت روح را کند تفریح
هم از نسایم لطفت مشام را تعطیر
هم از روایح خلقت قلوب را ترویح
بود ز پرتو رایت به رشک نار کلیم
بود زنکهت لطفت به شرم باد مسیح
اگر به بحر بسنجم دل تو محض خطاست
و گر چو ابر بگویم کف تو کذب صریح
که هست بحر دلت را به بحر صد تفضیل
که هست ابر کفت را به ابر صد ترجیح
زبان به وصف تو قاصر بود به وقت ثنا
بیان ز مدح تو عاجز شود به وقت مدیح
ترا رواست که انگشت من بفرساید
گه شمردن تهلیل و خواندن تسبیح
دگر چه گویم بی یاری قلم تاریخ
نه سجه ی که به آسانیش دهم تصحیح
دگر گرفتم کز تکمه ی گریبان هم
ادای ذکر درست است و استخاره صحیح
تو خود بگوی که من هر زمان چه سان بر خلق
خجل بمانم از این کار زشت و فعل قبیح
غرض ز گفتن این دلپذیر قطعه که هست
به کام هر کس شیرین و دلنشین و ملیح
صریح مطلب من شد عیان که می گویند
کنایه در بر داناست ابلغ التصریح
با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: در این شعر، شاعر با احترامی ویژه به میرزا احمد، به وصف ویژگیهای او میپردازد. او اشاره میکند که لطف و رحمت میرزا، روح انسانها را شاداب و دلها را آرام میسازد. شاعر به زیباییهای این شخصیت بزرگ اشاره کرده و میگوید که نمیتواند به درستی عظمت او را توصیف کند، چون زبان و بیانش از وصف او ناتوان است. او همچنین ابراز ناراحتی میکند که چگونه در برابر قضاوت دیگران درباره خود، احساس خجلت میکند. در نهایت، شاعر به این نکته میرسد که سخنانش نسبت به شخصیت میرزا احمد، هرچند زیبا، نمیتواند حقایق را به طور کامل ادا کند.
هوش مصنوعی: ای آسمان و ای ملک، تو مقام و منزلت میرزا احمد هستی که مهربانیات به جان انسان خوشی میبخشد.
هوش مصنوعی: تو با لطافتهای خود بوی خوش را به مشام میرسانی و با زیباییهای آفرینش، دلها را آرامش میبخشی.
هوش مصنوعی: با نور پرچم تو، کلیم (موسی) به شگفتی افتاده است و لطافت تو باعث شرمندگی باد مسیح میشود.
هوش مصنوعی: اگر بخواهم عشق و احساساتت را با دریا بسنجیم، کاملاً اشتباه است و اگر به اندازه ابرها درباره لطافت و زیباییات بگویم، کاملاً دروغ گفتهام.
هوش مصنوعی: این بیت به تشبیه و مقایسهای عمیق اشاره دارد. شاعر میگوید دل انسان به اندازهای وسیع و عمیق است که نمیتوان آن را با چیز دیگری مقایسه کرد. به همین ترتیب، ابر که نمادی از رحمت و نعمت است، نیز در برابر انبوهی از ابرها برتری دارد. در واقع، این پیوندها نشان میدهد که برخی چیزها از نظر کیفیت و عمق ارزشی بینظیر دارند و نمیتوان آنها را به سادگی با دیگران سنجید.
هوش مصنوعی: زبان نسبت به وصف و توصیف زیباییها و بزرگیهای تو ناتوان است و نمیتواند حق تو را ادا کند. حتی هنگام ستایش و تمجید از تو نیز کلمات به کمال نمیرسند و نمیتوانند آنطور که شایسته است، تو را مدح کنند.
هوش مصنوعی: این جمله به این معناست که تو حق داری که انگشت من را فرسوده کنی، در حالی که مشغول شمردن ذکرهای خاص و خواندن دعاهای روزانه هستم.
هوش مصنوعی: دیگر چه بگویم، وقتی که بییار هستم؟ ثبت تاریخ هم مثل خطا نیست که به راحتی بتوانم آن را اصلاح کنم.
هوش مصنوعی: من فهمیدم که حتی عوض کردن دکمههای گریبان هم میتواند نشانهای از یادآوری صحیح ذکرها باشد و به نتیجهگیری درست در انتخابها کمک کند.
هوش مصنوعی: تو خود بگو چه طور من همیشه به خاطر این کار زشت و عمل ناپسند، جلوی مردم شرمنده میشوم.
هوش مصنوعی: هدف از بیان این جمله این است که این قطعه زیبا و دلپذیر است و برای هر کسی خوشایند و لذت بخش به نظر میرسد.
هوش مصنوعی: مطلب من به وضوح آشکار شد که اگر بخواهند به طور غیرمستقیم صحبت کنند، بیان مستقیم آن از کلام غیرمستقیم تاثیرگذارتر است.
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
خوش است مجلس اخلاص امّتان مسیح
شراب های مصفّا زساقیان ملیح
مباد مدرسه و خانقه که بیزارم
ز عالمان شنیع و ز زاهدان قبیح
خطیب بر سری منبر چه ژاژ می خاید
[...]
خَطَت که بر خَطِ یاقوت بنهم ترجیح
نوشتهاند بر آن لعلِ لب که انت مَلیح
به لوحِ عارضِ تو آن خَطِ دگر گویی
کشیده خامهٔ قدرت که اَلبَیاضُ صَحیح
نمیبریم شکایت ز خَطّ و خالِ بتان
[...]
خطت که بر خط یاقوت مینهم ترجیح
نوشته است بر آن لعل لب که (انت ملیح)
بزشم نرم که بر پنبه مینهم ترجیح
زفوطه برکت گردد این حدیث صریح
بجیب جامه مثقالی سفید خطیست
[...]
خطیب عشق ندا کرد با زبان فصیح
که خلق جمله مریضند و عاشق است صحیح
زبان گشاد دگر بار بر سر منبر
که اهل عشق جوادند و اهل زهد شحیح
دگر چه خوش نگین گفت خلق بی نمکند
[...]
شتاب شام سیهچرده و صباح صبیح
بدین درنگِ تو دارد کنایههای صریح
لغتشناس صحاح زبان حال نیی
و گرنه سوسنِ خاموش قایلیست فصیح
بلند جامة اقبال و پست قامت عمر
[...]
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال حاشیهای برای این شعر نوشته نشده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.