دلی که زیر پر باز زلف دلبر نیست
اگر بساعد شاهست باز کش پر نیست
سری که نیست گدایان عشق را در پای
بپای زن که گر از پادشه بود سر نیست
گمانم از نظر آفتاب بی خبرست
کسی که هندوی آن آفتاب منظر نیست
سکندری فتد از عکس روی مات بدل
ولی چه سود که آئینه ات برابر نیست
بجو ز خشت من ای تشنه لب زلال حیوه
که خشت من کم از آئینه سکندر نیست
برون ز خویش مزن خیمه ای مسافر عشق
که جز بخلوت دل دستگاه دلبر نیست
بگنج باد کف خاک کوی او ندهم
که کیمیای مرادست و کمتر از زر نیست
توانگریم و گدائیم و در طریقت ما
کسیکه نیست گدای دری توانگر نیست
مس وجود من از این غبار شد زر ناب
که گفت خاک در دوست کیمیاگر نیست
ز ملک تا ملکوتست در تصرف ما
کدام مرز که درویش را مسخر نیست
سر برهنه خور زیر بار سایه ماست
من ار نویسم در وسع هفت دفتر نیست
صفای ماست که مرآت وحدت ازلیست
ز زنگ شرک منزه صفای دیگر نیست
با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: این شعر به بررسی عشق و دلباختگی میپردازد. شاعر به ویژگیهای دل و عشق اشاره میکند و میگوید که دلی که زیر زلف دلبر نیست، ارزش چندانی ندارد. او به نقش عشق در زندگی و مقام دلبر اشاره میکند و بر این باور است که عشق واقعی نمیتواند در مکان عمومی و بیرون از خویشتن نمایان شود. همچنین شاعر به غنای روحی و معنوی در عشق اشاره کرده و به این نکته میپردازد که در این مسیر، فرد باید فراتر از دنیای مادی و ثروت فکر کند. او عشق را کیمیا و وسیلهای برای تبدیل غبار وجود به زر ناب میداند و تأکید میکند که درک واقعی عشق تنها زمانی ممکن است که دل با یاد و یادگار محبوب خود سر و کار داشته باشد.
هوش مصنوعی: اگر دلی زیر سایهی زیبایی و موهای دلبر نباشد، حتی اگر مانند شاهی باشیم، باز هم پرواز در آن دل ممکن نیست.
هوش مصنوعی: در اینجا گفته شده است که اگر در عشق علاقه و ارتباطی نباشد، آن سر و وضع و مقام (پادشاهی) هیچ ارزش و اعتباری ندارد. عشق و احساس باید در مرکز توجه قرار گیرد و اگر کسی اهمیتی به عشق ندهد، مقام آن فرد بیمعنا خواهد بود.
هوش مصنوعی: به نظر میرسد کسی که به زیباییهای خاصی توجه ندارد، از درخشش و جذابیت واقعی آن چیزها بیخبر است.
هوش مصنوعی: اگر کسی در اثر زیبایی چهرهات دچار حیرت و غفلت شود، اما چه فایده که تو در برابر او نیستی و او نمیتواند تو را ببیند.
هوش مصنوعی: ای تشنه لب، به دنبال آب زلال از خشت من باش، زیرا که این خشت کم از آئینه سکندر نیست.
هوش مصنوعی: از خودت دور نشو و به جایی نرو که در مسیر عشق فقط دلبر و دلشکستگی وجود دارد.
هوش مصنوعی: نمیتوانم گنجی از خاک کوی او را بپذیرم، زیرا بهشتی که به دست میآورم از آن هم ارزشمندتر است و کمتر از طلا نیست.
هوش مصنوعی: ما در زندگی هم میتوانیم ثروتمند باشیم و هم در مسیر معنوی خود همچنان نیازمند و گدای دل و روح. در واقع، در این راه، کسی که واقعاً درک کند و معنای گدایی را بفهمد، هرگز نمیتواند فقط در پی ثروت مادی باشد.
هوش مصنوعی: وجود من به خاطر این غبار به طلای خالص تبدیل شده است، زیرا خاک نمیتواند در محضر دوست، کیمیاگر شود.
هوش مصنوعی: در دنیای مادی تا دنیای معنوی، تمام چیزها در اختیار ماست، اما هیچ مرزی وجود ندارد که در آن درویش تسلط نداشته باشد.
هوش مصنوعی: سر بدون پوشش خور، در زیر سایه ما قرار دارد. اگر بخواهم دربارهاش بنویسم، حتی هفت دفتر هم جا نمیشود.
هوش مصنوعی: ما از خلوص و پاکی دل برخورداریم، زیرا آئینهای از وحدت ازلی را در خود داریم. این پاکی ما را از آلودگی شرک و چندگانگی دور کرده است و هیچ پاکی دیگری برای ما وجود ندارد.
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
بزرگوارا دانم که بر خلاف قدر
حقیقت است که جز کردگار قادر نیست
به حکم آنک بد و نیک هر چ پیش آید
مقدّرست به هر حال اگر چ ظاهر نیست
به سعی می نشود هیچ گونه روزی بیش
[...]
وجود من به کف یار جز که ساغر نیست
نگاه کن به دو چشمم اگرت باور نیست
چو ساغرم دل پرخون من و تن لاغر
به دست عشق که زرد و نزار و لاغر نیست
به غیر خون مسلمان نمیخورد این عشق
[...]
چه دستها، که ز دست غم تو بر سر نیست؟
چه دیدها؟ که ز نادیدنت به خون تر نیست؟
کدام پشت، که در عهد زلف چون رسنت
ز بس کشیدن بار بلا چو چنبر نیست؟
حکایتی که مرا از غم تو نقش دلست
[...]
مرا به غیر هوای تو، هیچ در سر نیست
بجز وصال رخ تو خیال دیگر نیست
به نکهت شب زلفت دماغ ما تر کن
که همچو بوی دو زلف تو هیچ عنبر نیست
شبی دراز و چو زلف سیاه و بی سر و پای
[...]
خوشا کسیکه نیامد درین سراچه غم
که از کدورت دنیا دلش مکدر نیست
هزار سال بعیش و نشاط اگر گذرد
بیکنفس که بغم بگذرد برابر نیست
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال حاشیهای برای این شعر نوشته نشده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.