وجود من به کف یار جز که ساغر نیست
نگاه کن به دو چشمم اگرت باور نیست
چو ساغرم دل پرخون من و تن لاغر
به دست عشق که زرد و نزار و لاغر نیست
به غیر خون مسلمان نمیخورد این عشق
بیا به گوش تو گویم عجب که کافر نیست
هزار صورت زاید چو آدم و حوا
جهان پرست ز نقش وی او مصور نیست
صلاح ذره صحرا و قطره دریا
بداند و مدد آرد که علم او کر نیست
به هر دمی دل ما را گشاید و بندد
چرا دلش نشناسد به فعلش ار خر نیست
خر از گشادن و بستن به دست خربنده
شدست عارف و داند که اوست دیگر نیست
چو بیندش سر و گوش خرانه جنباند
ندای او بشناسد که او منکر نیست
ز دست او علف و آبهای خوش خوردست
عجب عجب ز خدا مر تو را چنان خور نیست
هزار بار ببستت به درد و ناله زدی
چه منکری که خدا در خلاص مضطر نیست
چو کافران ننهی سر مگر به وقت بلا
به نیم حبه نیرزد سری کز آن سر نیست
هزار صورت جان در هوا همیپرد
مثال جعفر طیار اگر چه جعفر نیست
ولیک مرغ قفس از هوا کجا داند
گمان برد ز نژندی که خود مرا پر نیست
سر از شکاف قفس هر نفس کند بیرون
سرش بگنجد و تن نی از آنک کل سر نیست
شکاف پنج حس تو شکاف آن قفس است
هزار منظر بینی و ره به منظر نیست
تن تو هیزم خشکست و آن نظر آتش
چو نیک درنگری جمله جز که آذر نیست
نه هیزمست که آتش شدست در سوزش
بدانک هیزم نورست اگر چه انور نیست
برای گوش کسانی که بعد ما آیند
بگویم و بنهم عمر ما مؤخر نیست
که گوششان بگرفتست عشق و میآرد
ز راههای نهانی که عقل رهبر نیست
بخفت چشم محمد ضعیف گشت رباب
مخسب گنج زرست این سخن اگر زر نیست
خلایق اختر و خورشید شمس تبریزی
کدام اختر کز شمس او منور نیست



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: شاعر در این غزل به بیان تجربیات عشق و تقابل آن با دنیای مادی میپردازد. وجود او تنها به عشق و ارتباط با معشوق بستگی دارد و او از خویشتن لاغر و زخمخورده خود سخن میگوید. عشق او تنها به خون مسلمانان مربوط میشود و عاشق از وجود خداوند و نقش او در عالم صحبت میکند. او به توصیف حالتی میپردازد که انسانها در آن به شناخت او میرسند، هرچند تن و صورت آنها ظاهری متفاوت داشته باشد. در پایان، شاعر به اهمیت عشق و اثرات آن اشاره میکند و به زیبایی شمس تبریزی و نور او در جهان اشاره میکند.
هوش مصنوعی: وجود من تنها مانند یک جام (ساغر) در دست یار است. اگر به وجود من شک داری، به چشمانم نگاه کن.
هوش مصنوعی: دل من مانند ساغری پر از خون است و بدنی ضعیف و نحیف دارم، اما عشق باعث شده که این درد و رنجها به نظر زشت و ضعیف نیاید.
هوش مصنوعی: این عشق تنها با خون مسلمانان تغذیه میشود و از دیگران نمیگیرد. بیفهم که این مسئله شگفتانگیز است؛ زیرا عشق به هیچکس به جز مسلمانان وابسته نیست.
هوش مصنوعی: هزاران شکل و صورت به وجود میآید مانند آدم و حوا، اما جهان فقط به خاطر تصویر و نقش آنهاست و در واقع، خود این جهان حقیقتی ندارد.
هوش مصنوعی: هر جزئی از جهان، چه در صحرا و چه در دریا، به صلاح و نیکی خود آگاه است و از این رو میتواند کمک کند، چرا که علم و دانش او نامحدود نیست.
هوش مصنوعی: دل ما در هر لحظه باز و بسته میشود، و از اینرو، سؤال میکند که چرا دل او (خداوند) به اعمالش آشنا نیست، اگرچه او (خداوند) مثل الاغ (خر) و بیخبر نیست.
هوش مصنوعی: عارف، مانند یک الاغ که صاحبش او را باز و بسته میکند، خود را در دست خداوند میداند و میفهمد که این نوسانات به دست اوست و واقعیّت فراتر از این تفاوتهای ظاهری است.
هوش مصنوعی: وقتی خر (که نماد عارف است) سر و گوشش را به جنبش درآورد و صدای او (صدای الهی) را بشنود، به خوبی میفهمد که آن صدا انکارناپذیر است.
هوش مصنوعی: از دست خدا، گیاهان و آبهای خوشمزه را میخورد، عجیب است که خداوند تو را اینگونه بینصیب گذاشته است.
هوش مصنوعی: چند بار با گریه و درد درخواست کردهای و شکایت کردهای، اما آیا نمیخواهی بپذیری که خداوند در کمک به کسانی که در تنگنا قرار دارند، کم نمیگذارد؟
هوش مصنوعی: در زمان مصیبت و بلا، نمیتوانی ادعای خود را بر سر کافران پنهان کنی، زیرا چنین ادعایی به اندازهٔ نیم حبه هم ارزش ندارد، اگر هم آن سر متعلق به کسی باشد که به حقیقت تعلق ندارد.
هوش مصنوعی: هزاران روح و جان مانند پرندهای که در هوا پرواز میکند، وجود دارد، ولی این پرواز فقط شبیه جعفر طیار است و خود جعفر نیست؛ به این معنی که ظاهرings زیبا و روحهای مختلف وجود دارند، ولی همه آنها مثل جعفر طیار (که به خاطر پروازش معروف است) نیستند.
هوش مصنوعی: اما پرندهٔ قفس (مرغ قفس) چگونه میتواند از آسمان (هوا) چیزی بداند، در حالی که گمان میبرد از نژند (نوع و شأن) خود، پر دارد، در صورتی که واقعیت این است که او فاقد پر است.
هوش مصنوعی: هر بار که سر از شکاف قفس بیرون میآید، به اندازهای جا دارد که بیرون برود، اما بدنش نمیتواند خارج شود، زیرا تمام وجودش فقط سر نیست و محدود است.
هوش مصنوعی: شکاف پنج حس تو (یعنی حواس پنجگانهات) همان شکاف آن قفس است. اگرچه با این حواس میتوانی هزاران زیبایی و منظره را ببینی، ولی هیچکدام از این مناظر راهی به حقیقت و منظر اصلی نیستند.
هوش مصنوعی: وجود جسمانی تو مانند هیزم خشک است و آن نگاه و مشاهدات از نوع آتشاند. اگر خوب دقت کنی، میبینی که همهچیز جز آتش و شعله نیست.
هوش مصنوعی: این بیان میگوید که فرد در این آتش سوزان به عنوان هیزم نیست، بلکه او فراتر از آن است. به رغم اینکه هیزم در آتش میسوزد و نوری ایجاد میکند، این شخص خود نور یا حقیقتی فرامادی است و نه صرفاً یک هیزم که میسوزد.
هوش مصنوعی: برای افرادی که بعد از ما میآیند، میگویم و تصدیق میکنم که عمر ما هدر نرفته است و ارزشمند است.
هوش مصنوعی: عشق در گوش کسانی که میآیند تأثیر گذاشته و آنها را از عقل دور کرده است؛ آنها به سمت حقایقی میروند که عقل نمیتواند آنها را هدایت کند.
هوش مصنوعی: چشم محمد (پیامبر اسلام) خوابش برده و این نشان میدهد که صدای ساز رباب ضعیف و ناتوان شده است. اگر این صحبت به نظر تو طلا نیست، پس چرا چنین ادعایی میکنی؟
هوش مصنوعی: مردم، آیا ستاره و خورشید شمس تبریزی را میشناسند؟ کدام ستاره وجود دارد که از روشنی شمس تبریزی بهرهمند نباشد؟
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
میخواهید شما بخوانید؟ اینجا را ببینید.
بزرگوارا دانم که بر خلاف قدر
حقیقت است که جز کردگار قادر نیست
به حکم آنک بد و نیک هر چ پیش آید
مقدّرست به هر حال اگر چ ظاهر نیست
به سعی می نشود هیچ گونه روزی بیش
[...]
چه دستها، که ز دست غم تو بر سر نیست؟
چه دیدها؟ که ز نادیدنت به خون تر نیست؟
کدام پشت، که در عهد زلف چون رسنت
ز بس کشیدن بار بلا چو چنبر نیست؟
حکایتی که مرا از غم تو نقش دلست
[...]
مرا به غیر هوای تو، هیچ در سر نیست
بجز وصال رخ تو خیال دیگر نیست
به نکهت شب زلفت دماغ ما تر کن
که همچو بوی دو زلف تو هیچ عنبر نیست
شبی دراز و چو زلف سیاه و بی سر و پای
[...]
خوشا کسیکه نیامد درین سراچه غم
که از کدورت دنیا دلش مکدر نیست
هزار سال بعیش و نشاط اگر گذرد
بیکنفس که بغم بگذرد برابر نیست
چو هست قدرت دست و دل توانگر نیست
صدف گشاده کفست آنزمان که گوهر نیست
دل فسرده بحالش رواست گریه ولی
سپند را چکند مجمری کش اخگر نیست
اسیر صید گه او شوم که نخجیرش
[...]
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
مرتبسازی حاشیهها: محبوبترین | جدیدترین | قدیمیترین
تا به حال ۳ حاشیه برای این شعر نوشته شده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.