چو کسی در آمد از پای و تو دستگاه داری
گرت آدمیتی هست دلش نگاه داری
به ره بهشت فردا نتوان شدن ز محشر
مگر از دیار دنیا که سر دو راه داری
همه عیب خلق دیدن نه مروت است و مردی
نگهی به خویشتن کن که تو هم گناه داری
ره طالبان و مردان کرم است و لطف و احسان
تو خود از نشان مردی مگر این کلاه داری
به چه خرمی و نازان گرو از تو برد هامان
اگرت شرف همین است که مال و جاه داری
چه درختهای طوبیست نشانده آدمی را
تو بهیمهوار الفت به همین گیاه داری
به کدام روسپیدی طمع بهشت بندی
تو که در خریطه چندین ورق سیاه داری
به در خدای قربی طلب ای ضعیف همت
که نماند این تقرب که به پادشاه داری
تو مسافری و دنیا سر آب کاروانی
نه مُعَوَّل است پشتی که بر این پناه داری
که زبان خاک داند که به گوش مرده گوید
چه خوش است عیش وارث که به جایگاه داری
تو حساب خویشتن کن نه عتاب خلق سعدی
که بضاعت قیامت عمل تباه داری


با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: شاعر در این غزل به اهمیت خودشناسی و خویشتننگری اشاره میکند و بر این نکته تأکید دارد که انسانها باید به عیوب خود توجه کنند و از قضاوت دیگران دست بکشند. او به دنیا بهعنوان مرحلهای گذرا نگاه میکند و یادآور میشود که اعمال و نیتهای انسان در آخرت سنجیده میشود. همچنین، شاعر به غرور و تکبر بر سر مال و مقام اشاره میکند و بر این باور است که چنین ویژگیهایی نمیتواند مایه فخر و شرافت واقعی باشد. در پایان، او از خواننده میخواهد که به فکر اصلاح خود باشد تا در روز قیامت وضعیت بهتری داشته باشد و بهجای عیبجویی از دیگران، خود را محاسبه کند.
هوش مصنوعی: اگر کسی از دنیا به بهشت وارد شود و تو در دستش اسباب (خود)داری را فراهم کردی، اگر انسانی خوب و با فضیلت باشد، دلش را باید حفظ کنی.
هوش مصنوعی: برای رسیدن به بهشت در روز قیامت، نمیتوان از جایی دیگر جز از دنیای حاضر گذر کرد، و این به خاطر این است که تو در زندگیات در دو راهی قرار داری.
هوش مصنوعی: عیبجویی از دیگران نشانهٔ جوانمردی و مروت نیست؛ بهتر است که به خودت نگاهی بیندازی و ببینی که تو نیز معصوم نیستی و خود گناهان داری.
هوش مصنوعی: راه مردان نیکوکار و بیریا، همراه با کرامت و خیرخواهی است و تنها نشانهٔ مردانگی تو همین کلاهی است که بر سر داری.
هوش مصنوعی: چگونه میتوان با خوشحالی و ناز زندگی کرد در حالی که از تو چیزی را نمیگیرند، اگر افتخار تو تنها به خاطر ثروت و مقام اجتماعیات باشد؟
هوش مصنوعی: آیا درختهای طوبی که نشانده آدمی را، نشانهای از چه لطافت و زیبایی است وقتی تو همچون حیوانی تنها به این درخت توجه داری؟ در واقع، به کیفیت و عمق روابط انسانی توجهی نداری.
هوش مصنوعی: چطور میتوانی به بهشت امیدوار باشی، در حالی که در پروندهات (خریطه) کارهای ناپسند و گناهان (ورق سیاه) زیادی ثبت شده است؟
هوش مصنوعی: ای ضعیفهمت، به درگاه خدا درخواست نزدیکی و قرب او را بکن، زیرا این نزدیکی که به سلطان داری، دائمی نیست و ممکن است از دست برود.
هوش مصنوعی: زندگی انسان مثل یک سفر است و دنیا همانند آب کاروانی است که زودگذر و ناپایدار است. بنابراین، نباید بر چیزی که در این دنیا دارید، مانند پشتی که در این مَسِیر پناهدهنده است، تکیه کنید، زیرا اعتماد به آنها خطاست.
هوش مصنوعی: زبان خاک نمیتواند به مرده بگوید که زندگی خوب است برای وارثی که در این دنیا جایگاهی دارد. این بیت به این مسئله اشاره میکند که بعد از مرگ، دیگر کسی نمیتواند از خوشیهای زندگی صحبت کند و تنها وارثان از امکانات دنیا بهرهمند میشوند.
هوش مصنوعی: خودت را بسنج و به حساب خودت برس، نه اینکه به سرزنش مردم گوش بدهی، زیرا عمل نیکو تو در قیامت با خودت خواهد بود و اجازه نده که چیزی آن را خراب کند.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
میخواهید شما بخوانید؟ اینجا را ببینید.
تو اگر به حسن دعوی بکنی گواه داری
که جمال سرو بستان و کمال ماه داری
در کس نمیگشایم که به خاطرم درآید
تو به اندرون جان آی که جایگاه داری
ملکی مهی ندانم به چه کنیتت بخوانم
[...]
تو که شاه ملک حسنی و سریر و جاه داری
دل همچو من گدائی عجب ار نگاه داری
ز توام امید رحمت بکدام روی باشد
که نه غم از آب دیده نه خبر ز آه داری
ز میان ماهرویان رسدت بحسن دعوی
[...]
ز دریچه های چشمم نظری به ماه داری
چه بلند بختی ای دل که به دوست راه داری
به شب سیاه عاشق چکند پری که شمعی است
تو فروغ ماه من شو که فروغ ماه داری
بگشای روی زیبا ز گناه آن میندیش
[...]
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
مرتبسازی حاشیهها: محبوبترین | جدیدترین | قدیمیترین
تا به حال ۵ حاشیه برای این شعر نوشته شده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.