از دست دوست هر چه ستانی شکر بود
وز دست غیر دوست تبرزد تبر بود
دشمن گر آستین گل افشاندت به روی
از تیر چرخ و سنگ فلاخن بتر بود
گر خاک پای دوست خداوند شوق را
در دیدگان کشند جلای بصر بود
شرط وفاست آن که چو شمشیر برکشد
یار عزیز جان عزیزش سپر بود
یا رب هلاک من مکن الا به دست دوست
تا وقت جان سپردنم اندر نظر بود
گر جان دهی و گر سر بیچارگی نهی
در پای دوست هر چه کنی مختصر بود
ما سر نهادهایم تو دانی و تیغ و تاج
تیغی که ماهروی زند تاج سر بود
مشتاق را که سر برود در وفای یار
آن روز روز دولت و روز ظفر بود
ما ترک جان از اول این کار گفتهایم
آن را که جان عزیز بود در خطر بود
آن کز بلا بترسد و از قتل غم خورد
او عاقلست و شیوه مجنون دگر بود
با نیمپختگان نتوان گفت سوز عشق
خام از عذاب سوختگان بیخبر بود
جانا دل شکسته سعدی نگاه دار
دانی که آه سوختگان را اثر بود


با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: شاعر دربارهٔ دوستی و عشق به معشوق سخن میگوید و تأکید میکند که آنچه از دوست به دست میآید شیرین و دلپذیر است، در حالی که هر چیز از غیر دوست باعث آسیب و ضرر است. او بر این عقیده است که وفای واقعی شرطی دارد و آن این است که انسان حاضر باشد در راه محبوب خود جانش را بدهد. شاعر همچنین به اشتیاق و فداکاری عاشقانه اشاره میکند و میگوید تنها در چنین حالتی است که آدمی به سعادت و پیروزی میرسد. در پایان، سعدی از درد دل سوختگان یاد میکند و از محبوب میخواهد که دل شکستهاش را نگاه دارد.
معنی: از دست دوست هر چه بگیری مثل شکر شیرین خواهد بود؛ اما اگر از دست بیگانهای جز او حتی قند و نبات بستانی، مثل تبر تیز و برنده است. - منبع: شرح غزلهای سعدی
معنی: اگر دشمن آستینی از گل بر رویت نثار کند آن گلها از تیری که از کمان بیرون آید و از سنگی که از فلاخن پرتاب شود، بدتر خواهد بود. - منبع: شرح غزلهای سعدی
معنی: اگر خاک پای دوست را بر چشم مشتاقان بکشند موجب جلا و روشنی آن خواهد بود. - منبع: شرح غزلهای سعدی
هوش مصنوعی: دوست عزیز تنها زمانی به محبت و وفاداری پایبند است که همچون شمشیر در دفاع از جان عزیزش حاضر و آماده باشد و جانش را برای او در خطر بیندازد.
هوش مصنوعی: بار الها، مرا به هلاکت نرسان جز به دست دوست، تا زمانی که جانم را میسپارم، او در نظر باشد.
هوش مصنوعی: اگر برای دوست جان خود را فدا کنی یا در مقام ذلت و بیچارگی به او احترام بگذاری، هر کاری که انجام دهی، کم و کوچک است.
معنی: ما سر تسلیم در نزد تو نهادهایم، دیگر به عهده توست که بر آن تاج نهی یا با تیغ قطعش کنی؛ زیرا شمشیری که ماهرویان بزنند، مثل تاج سر خواهد بود. - منبع: شرح غزلهای سعدی
هوش مصنوعی: مردی که به عشق معشوقش دل ببازد و جانش را فدای او کند، آن روز روز خوشبختی و پیروزی او خواهد بود.
معنی: ما از آغاز عاشقی دست از جان شستهایم. آری، کسی که برای جان خویش بهایی قایل است و آن را عزیز میشمارد، عاشقی است که خطر در سر راه او کمین کرده است. - منبع: شرح غزلهای سعدی / دکتر محمدرضا برزگر خالقی / دکتر تورج عقدایی
هوش مصنوعی: کسی که از مصیبتها میترسد و به خاطر کشته شدن غمگین میشود، آدم باهوشی است؛ اما رفتارهای عاشق مجنون متفاوت و خاص است و نمیتوان او را با افراد عاقل مقایسه کرد.
هوش مصنوعی: با کسانی که کمفهم و ناتماماند، نمیتوان دربارهٔ دلتنگی و سوز عشق صحبت کرد، چرا که آنها از عذاب و درد سوختگان خبر ندارند.
هوش مصنوعی: ای جان، دل شکستهٔ سعدی را حفظ کن، زیرا میدانی که آه و نالهٔ سوختگان تأثیر و اثر دارد.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
میخواهید شما بخوانید؟ اینجا را ببینید.
تا آفتاب چرخ چو زرین سپر بود
تا خاک زیر باشد و گردون زبر بود
تا ابر نوبهار مهی را مطر بود
تا در زمین و روی زمین بر، نفر بود
باآنکه در وجودِ طعام است عیشِ نفس
رنج آوَرَد طعام که بیش از قَدَر بوَد
گر گُلشِکَر خوری به تکلّف، زیان کند
ور نانِ خشک دیر خوری، گلشکر بوَد
ایدوستان بکام دلم نیست روزگار
آری زمانه دشمن اهل هنر بود
رسمیست در زمانه که هر کم بضاعتی
رتبت بسیش ز اهل هنر بیشتر بود
دریا صفت که منصب خاشاک اندرو
[...]
مشاطه تو جلوه ناز ای پسر بود
طاووس را چه حاجت مشاطه گر بود
با سایه همرهی نکنم شب بکوی تو
صاحب نظر ز سایه خود بر حذر بود
گر سیل خون ز دیده فشانیم دور نیست
[...]
ای بلهوس که آمده میهمان وعظ
وقتی بیا که زهر بکامت شکر بود
پژمرده دل زبان نگشایم بموعظت
شمشیر رامقابله باجانور بود
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
مرتبسازی حاشیهها: محبوبترین | جدیدترین | قدیمیترین
تا به حال ۸ حاشیه برای این شعر نوشته شده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.