نه رسم دیر و نه آیین کعبه میدانی
ندانمت چه کسی، کافری، مسلمانی
به مال و جاه چه نازی، که شخص نمرودی
به خورد و خواب چه سازی که نفس حیوانی
تمیز نیک و بد از هم نکردنت سهل است
بلاست اینکه تو بد نیک و نیک بد دانی
درین جهان ز تو حیوان به جان خود مانده
که ره بسی است ز تو تا جهان انسانی
به غیر انسان هر چیز گویمت شادی
به غیر آدم هر چیز خوانمت آنی
چه جانور کنمت نام ماندهام حیران
به هیچ جانوری غیر خود نمیمانی
چه لازم است مدارا دگر به دشمن و دوست
کنون که گشت رضی کشتی تو طوفانی



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: این غزل نکوهشی تند خطاب به کسی است که نه دیندار راستین است نه کافر، به مال و جاه مینازد و به خورد و خواب دل خوش کرده است. شاعر بزرگترین عیب او را وارونه دیدن نیک و بد میداند و میگوید او از انسانیت چنان دور است که به هیچ جانوری هم نمیماند. در بیت پایانی، رضی با خود سخن میگوید که چون کشتیاش در طوفان افتاده، جای مدارا نیست؛ و از همین رو میتوان کل غزل را نکوهش نفس خود شاعر نیز خواند.
هوش مصنوعی: نه راه و رسم بتکده و دیر را میشناسی و نه آیین کعبه را؛ نمیدانم چه کسی هستی، کافری یا مسلمان. یعنی در هیچ آیینی پایدار و صادق نیستی.
هوش مصنوعی: چرا به ثروت و مقام خود مینازی، در حالی که در غرور و خودبزرگبینی مانند نمرودی؟ چرا به خوردن و خوابیدن دل خوش کردهای، در حالی که این کار نفس حیوانی است؟
هوش مصنوعی: اینکه نیک و بد را از هم بازنشناسی عیب کوچکی است؛ مصیبت بزرگ آن است که بد را نیک و نیک را بد بپنداری.
هوش مصنوعی: در این جهان حتی حیوان هم از دست تو به ستوه آمده است، زیرا فاصلهٔ تو تا مرتبهٔ انسانیت بسیار زیاد است.
هوش مصنوعی: هر نامی جز انسان بر تو بگذارم شایستهاش هستی و هر چیزی جز آدم بخوانمت، همانی؛ یعنی تنها چیزی که نیستی انسان است.
هوش مصنوعی: حیران ماندهام که تو را به نام کدام جانور بخوانم، زیرا به هیچ جانوری شبیه نیستی و فقط به خودت میمانی.
هوش مصنوعی: رضی، اکنون که کشتی وجودت گرفتار طوفان شده، دیگر چه نیازی به مدارا و ملاحظه با دشمن و دوست هست؟ یعنی در این حال باید بیپرده سخن گفت.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
مرا ز منصب تحقیق انبیاست نصیب
چه آب جویم از جوی خشک یونانی؟
برای پرورش جسم جان چه رنجه کنم؟
که حیف باشد روح القدس به سگبانی
به حسن صوت چو بلبل مقید نظمم
[...]
مرا ز منصب تحقیق انبیاست نصیب
چه آب جویم از جوی خشک یونانی
برای پرورش جسم، جان چه رنجه کنم
که حیف باشد روح القدس به سگبانی
به حُسن صوت چو بلبل مقید نظمم
[...]
مخوان فسانهٔ افراسیابِ تورانی
مگوی قصهٔ اسفندیارِ ایرانی
سخن ز خسرو و سلطانِ هفت کشور گوی
که خَتْم گشت بدو خسروی و سلطانی
معزِّ دینِ خدای و خدایگانِ جهان
[...]
در آمد از غم تو ، ای بخوبی ارزانی
بکار من چو سر زلف تو پریشانی
کنم بطبع فدای تو دیده و دل و جان
که تو عزیزتر از دیده و دل و جانی
بنفشه زلفی و گل خدی و چه می گویم؟
[...]
به هرزه بر سر دنیا مشو به نادانی
که چون توئی بچنین کار نیست ارزانی
چو عمر ضایع کردی بر آن پشیمان باش
اگرچه سود ندارد کنون پشیمانی
غم جهانی بر جان خویشتن چه نهی
[...]
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال یک حاشیه برای این شعر نوشته شده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.