در باغ، وقت صبح چنین گفت گل به خار
کز خویش، هیچ نایدت ای زشت روی عار
گلزار، خانهٔ گل و ریحان و سوسن است
آن به که خار، جای گزیند به شورهزار
پژمرده خاطر است و سرافکنده و نژند
در باغ، هر که را نبود رنگ و بو و بار
با من ترا چه دعوی مهر است و همسری
ناچیزی توام، همه جا کرد شرمسار
در صحبت تو، پاک مرا تار و پود سوخت
شاد آن گلی، که خار و خسش نیست در جوار
گه دست میخراشی و گه جامه میدری
با چون توئی، چگونه توان بود سازگار
پاکی و تاب چهرهٔ من، در تو نیست هیچ
با آنکه باغبان منت بوده آبیار
شبنم، هماره بر ورقم بوسه میزند
ابرم بسر، همیشه گهر میکند نثار
در زیر پا نهند ترا رهروان ولیک
ما را بسر زنند، عروسان گلعذار
دل گر نمیگدازی و نیش ار نمیزنی
بیموجبی، چرا ز تو هر کس کند فرار
خندید خار و گفت، تو سختی ندیدهای
آری، هر آنکه روز سیه دید، شد نزار
ما را فکندهاند، نه خویش اوفتادهایم
گر عاقلی، مخند بافتاده، زینهار
گردون، بسوی گوشهنشینان نظر نکرد
بیهوده بود زحمت امید و انتظار
یکروز آرزو و هوس بیشمار بود
دردا، مرا زمانه نیاورد در شمار
با آنکه هیچ کار نمیآیدم ز دست
بس روزها، که با منت افتاده است کار
از خود نبودت آگهی، از ضعف کودکی
آنساعتی که چهره گشودی، عروس وار
تا درزی بهار، برای تو جامه دوخت
بس جامه را گسیختم، ای دوست، پود و تار
هنگام خفتن تو، نخفتم برای آنک
گلچین بسی نهفته درین سبزه مرغزار
از پاسبان خویشتنت، عار بهر چیست
نشنیدهای حکایت گنج و حدیث مار
آنکو ترا فروغ و صاف و جمال داد
در حیرتم که از چه مرا کرد خاکسار
بی رونقیم و بیخود و ناچیز، زان سبب
از ما دریغ داشت خوشی، دور روزگار
ما را غمی ز فتنهٔ باد سموم نیست
در پیش خار و خس چه زمستان، چه نوبهار
با جور و طعن خارکن و تیشه ساختن
بهتر ز رنج طعنه شنیدن، هزار بار
این سست مهر دایه، درین گاهوار تنگ
از بهر راحت تو، مرا داده بس فشار
آئین کینهتوزی گیتی، کهن نشد
پرورد گر یکی، دگری را بکشتزار
ما را بسر فکند و ترا برفراشت سر
ما را فشرد گوش و ترا داد گوشوار
آن پرتوی که چهره تو را جلوهگر نمود
تا نزد ما رسید، بناگاه شد شرار
مشاطهٔ سپهر نیاراست روی من
با من مگوی، کازچه مرا نیست خواستار
خواری سزای خار و خوشی در خور گل است
از تاب خویش و خیرگی من، عجب مدار
شادابی تو، دولت یک هفته بیش نیست
بر عهد چرخ و وعدهٔ گیتی، چه اعتبار
آنان کازین کبود قدح، باده میدهند
خودخواه را بسی نگذارند هوشیار
گر خار یا گلیم، سرانجام نیستی است
در باغ دهر، هیچ گلی نیست پایدار
گلبن، بسی فتاده ز سیل قضا بخاک
گلبرگ، بس شدست ز باد خزان غبار
بس گل شکفت صبحدم و شامگه فسرد
ترسم، تو نیز دیر نمانی بشاخسار
خلق زمانه، با تو بروز خوشی خوشند
تا رنگ باختی، فکنندت برهگذار
روزی که هیچ نام و نشانی نداشتی
جز من، ترا که بود هواخواه و دوستدار
پروین، ستم نمیکند ار باغبان دهر
گل را چراست عزت و خار از چه روست خوار



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: در این شعر، گل و خار به گفتوگو نشستهاند. گل به خار میگوید که زیبایی و ارزش او فراتر از اوست و نمیتواند با او همپایه باشد. گل به فضای خوشبو و زیبا اشاره میکند که در آن زندگی میکند، در حالی که خار در میان شورهزار قرار دارد. خار در پاسخ، به سختیهای زندگی و طعنههای دیگران اشاره کرده و از ناپایداری خوشی در این دنیا سخن میگوید. هر دو به نوعی از حیات خود راضی نیستند، اما گل تأکید میکند که ارزش او از دیگران بالاتر است و در نهایت به ناپایداری دنیا و بیثباتی زندگی اشاره میکند.
هوش مصنوعی: در صبح، گل به خار گفت که تو، ای زشتروی، هیچ نفعی برای خودت نمیبری.
هوش مصنوعی: باغ پر از گل و گیاه باید مکانی باشد که مخصوص گلها و گیاهان خوب است، نه اینکه خار در جایی بیرحم و بیثمر مانند شورهزار زندگی کند.
هوش مصنوعی: هر کسی که در باغ گل پژمرده و بیحالت است و رنگ و بویی ندارد، دلش غمگین و سرشکسته است.
هوش مصنوعی: تو نمیتوانی ادعای عشق و دوستی با من را داشته باشی، چون من در هر زمان و مکان به خاطر تو شرمنده و خجالتزده هستم و احساس میکنم که ارزش کمی داری.
هوش مصنوعی: در کنار تو، وجود من به شدت آسیبپذیر است، اما گل خوشبختی در این وضعیت، گلی است که در کنار خاری و علفی نیست.
هوش مصنوعی: با تو که اینقدر بیپروا و بیاعتنا هستی، چطور میتوانم با حالتی از بینظمی و در هم ریختگی در زندگیام سازگار شوم؟ گاهی با حرکات ساکن خود آزارم میدهی و گاهی با رفتار تندت، مرا از شکل میاندازی.
هوش مصنوعی: منظور این است که هیچ نشانهای از زیبایی و صفای چهره من در تو وجود ندارد، با اینکه باغبان (معنی مجازی: کسی که درختان را آبیاری میکند) به تو لطف کرده و به تو توجه کرده است.
هوش مصنوعی: ابرها همیشه بر لبانم بوسه میزنند و شبنم دائماً بر من میبارد، به گونهای که همیشه اشکهایم را نثار میکنند.
هوش مصنوعی: رهروان ممکن است تو را زیر پا بگذارند، اما ما را به مانند عروسان گل، با احترام و عشق در آغوش میگیرند.
هوش مصنوعی: اگر دل تو نمیسوزد و به کسی آسیبی هم نمیزنی، بیدلیل چرا همه از تو فاصله میگیرند و دوری میگزینند؟
هوش مصنوعی: خار با نگاهی تمسخرآمیز میگوید، تو درد و سختی را هنوز تجربه نکردهای؛ زیرا هر کس که روزها و لحظههای بدی را در زندگی دیده باشد، به حالتی ناتوان و بیرمق دچار میشود.
هوش مصنوعی: ما خود را در وضعیت نامناسبی نمیبینیم، بلکه این وضعیت به ما تحمیل شده است. اگر عاقل هستی، بر ما سخریه نکن و از ما نیندیش.
هوش مصنوعی: آسمان به افرادی که در گوشهنشینی به سر میبرند توجهی ندارد و تلاش برای امید و انتظار به هدر رفته است.
هوش مصنوعی: در یک روز آرزوها و خواستههایم بسیار بود، اما افسوس که زمانه مرا به حساب نیاورد و به آرزوهایم نرسیدم.
هوش مصنوعی: با اینکه هیچ کار مثبتی از من ساخته نیست و هیچ تلاشی نمیتوانم انجام دهم، روزهای زیادی گذشته که در این وضعیت و به خاطر لطف دیگران به حال خود افتادهام.
هوش مصنوعی: تو در آن زمان که به دنیا آمدی، هیچ آگاهی از خودت نداشتی و به ضعف و ناتوانی کودکانهات دچار بودی؛ مثل عروس که به زیبایی و ظرافتش توجهی ندارد.
هوش مصنوعی: من برای تو، ای دوست، بهار را لباس دوختم، اما برای دوختن آن، بسیاری از جامههای قبلی را پاره کردم.
هوش مصنوعی: من در زمان خواب تو نمیخوابیدم، زیرا گنجینههای زیادی از زیبایی و لطافت در این چمنزار پنهان است که باید از آنها مراقبت کنم.
هوش مصنوعی: تو از نگهبان درون خود، شرم و خجالت چرا داری؟ آیا داستان گنج و مار را نشنیدهای؟ این داستان به تو یادآوری میکند که در درونت چه گنجهایی نهفته است و از ترس مارها نباید از آنها دوری کنی.
هوش مصنوعی: شخصی (خدا) به تو نور و زیبایی داده است، اما من در تعجب هستم که چرا مرا در مقابل خود کوچک و درمانده کرده است.
هوش مصنوعی: ما بیفروغ و بیاحساس و ناچیز هستیم و به همین دلیل روزگار از ما خوشی را دور کرده است.
هوش مصنوعی: ما به خاطر مشکلاتی که بادهای داغ و بیرحم به وجود میآورند، ناراحت نیستیم؛ چه در فصل زمستان و چه در بهار، خار و علفهای هرز برای ما اهمیت چندانی ندارند.
هوش مصنوعی: تحمل رنج و سختی ناشی از کار و تلاش بیشتر از این است که طعنه و کنایه دیگران را بپذیریم و بیحرکت بمانیم.
هوش مصنوعی: این محبت ضعیف و بیثبات دایه، در این گهوارهٔ تنگ، برای راحتی تو (شاید فرزندش) برای من فشار زیادی ایجاد کرده است.
هوش مصنوعی: آیین دشمنی و کینهورزی در دنیا، هرگز کهنه نمیشود، اگر یک نفر را بکشد، فرد دیگری را نیز به قتل میرساند.
هوش مصنوعی: ما را به شکست و ذلت انداخت و تو را به مقام بلندی رساند. پاهای ما را در فشار گذاشت و به تو زینت گوش داد.
هوش مصنوعی: آن پرتو نور که زیبایی چهره تو را نمایان کرد، هنگامی که به نزد ما آمد، ناگهان به آتش تبدیل شد.
هوش مصنوعی: ایستادگی و زیبایی آسمان باعث نمیشود که من به قد و قامت خود فکر کنم؛ نگو که برای من جذابیت یا جایگاهی ندارد، چون کسی مرا نمیخواهد.
هوش مصنوعی: خار به خاطر طبیعیاش، همیشه در رنج و خواری است، در حالی که گل از زیبایی و شادابی خود لذت میبرد. نباید از تأثیر احساسات و رفتار من بر تو تعجب کنی، زیرا این شرایط طبیعی و ثابت است.
هوش مصنوعی: شادابی و خوشی تو، فقط یک هفته دوام دارد و در برابر عمر چرخ (زمان) و وعدههای دنیا، هیچ ارزشی ندارد.
هوش مصنوعی: این ابیات به کسانی اشاره دارد که از شراب و خوشگذرانیهای زندگی لذت میبرند و نمیگذارند افراد خودخواه و مغروری که هوش و درک واقعی زندگی را ندارند، از این لذت بهرهمند شوند. در واقع، آنها میخواهند فقط خودشان از خوشیهای دنیا استفاده کنند و دیگران را از آن محروم میکنند.
هوش مصنوعی: در زندگی دنیا، حتی اگر خار یا گلی به نظر بیاید، در نهایت همه چیز به فنا میرود و هیچ گلی دائمی و همیشگی نیست.
هوش مصنوعی: باغ گل، بهخاطر تقدیر و قضا، بارها از سیل ویرانگر آسیب دیده و برگهای آن بهخاطر باد سرد خزانی، غبارآلود و آلوده شده است.
هوش مصنوعی: بسیار گل در صبح زود شکفته و در شب سرد شده است، میترسم تو هم در مدت کوتاهی بر روی درخت نمانی و از بین بروی.
هوش مصنوعی: مردم زمانه تا زمانی که شاد و خوشحالی، با تو خوب هستند، ولی به محض اینکه رنگت عوض شود و خوشحالیات به پایان برسد، به راحتی تو را فراموش میکنند و به سراغ دیگری میروند.
هوش مصنوعی: در روزگاری که تو هیچ شهرت و شرافتی نداشتی و فقط من دوستت داشتم، کسی دیگر از تو حمایت نمیکرد.
هوش مصنوعی: اگر گل در دنیای باغبان زمانه، در مقام عزت و احترام قرار دارد، این دلیل بر ستم پروین نیست؛ زیرا خار هم به سبب ویژگیهایش در موقعیت پستی قرار دارد و نمیتوان از او انتظار جایگاه والایی داشت.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
میخواهید شما بخوانید؟ اینجا را ببینید.
ای خواجه، این همه که تو بر میدهی شمار
بادام تر و سهیکی و بهمان و باستار
مار است این جهان و جهانجوی مارگیر
از مارگیر مار برآرد همی دمار
نیلوفر کبود نگه کن میان آب
چون تیغ آبداده و یاقوت آبدار
همرنگ آسمان و به کردار آسمان
زردیش بر میانه چو ماه ده و چار
چون راهبی که دو رخ او سال و ماه زرد
[...]
از دیدن و بسودن رخسار و زلف یار
در دست مشک دارم و در دیده لاله زار
بامشک رنگ دارم از آن زلف مشکرنگ
با لاله کار دارم از آن روی لاله کار
ماندست چون دل من در زلف او اسیر
[...]
یکروز مانده باز زماه بزرگوار
آیین مهر گان نتوان کرد خواستار
آواز چنگ وبربط و بوی شراب خوش
با ماه روزه کی بود این هر دو سازگار
ورزانکه یاد از و نکنی تنگدل شود
[...]
باران قطره قطره همی بارم ابروار
هر روز خیره خیره ازین چشم سیل بار
ز آن قطره قطره، قطره باران شده خجل
ز آن خیره خیره، خیره دل من ز هجر یار
یاری که ذره ذره نماید همی نظر
[...]
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
مرتبسازی حاشیهها: محبوبترین | جدیدترین | قدیمیترین
تا به حال ۲ حاشیه برای این شعر نوشته شده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.