گر به دیرم طلبد مغبچه ی حور سرشت
بیم دوزخ برم از یاد جو امید بهشت
نسبت سبحه و زنار دو صد رنگ آمیخت
ور نه این رشته ی پیمانست که آدم بسرشت
عشرت رفته مجو باز، که دهقان فلک
تخم هر کشته که بدرود دگر بار بکشت
ساغر می چو دهی بوسه ز پی نیز بده
به ندامت بکشم گر که کنندم به بهشت
ترک دین در ره معشوق گناه است، ولی
نه گناه است که در نامه توانند نوشت
این قدر کعبه پرستی که تو داری عرفی
از تو آید که کنی منع من از طوف کنشت



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: گوینده در این غزل مذهب عشق را بر دینداری ظاهری برتری مینهد: با دعوت مغبچه، بیم دوزخ و امید بهشت را از یاد میبرد و تسبیح و زنار را در اصل یک رشتهٔ پیمان ازلی میداند. سپس از بازنگشتن خوشیهای گذشته و از اینکه بهشتِ بیبوسهٔ یار مایهٔ پشیمانی است سخن میگوید. ترک دین در راه معشوق را گناهی میشمارد که در نامهٔ اعمال نوشته نمیشود و در پایان، با طعنه به کعبهپرستی خود، بازداشتن از طواف بتکده را سرزنش میکند.
هوش مصنوعی: اگر پسرک مغانِ فرشتهسرشت مرا به دیر (میکده و عبادتگاه مغان) فرابخواند، ترس از دوزخ را هم مانند امید به بهشت از یاد میبرم. یعنی در برابر دعوت معشوق، نه بیم کیفر میماند و نه طمع پاداش.
هوش مصنوعی: نسبت دادن تسبیح به مسلمان و زنار به کافر صدها رنگ و اختلاف پدید آورده است، وگرنه هر دو در اصل همان رشتهٔ پیمان ازلیاند که با سرشت آدم آمیخته شده است. یعنی جدایی دین و کفر ظاهری است و ریشهٔ هر دو یکی است.
هوش مصنوعی: شادی و خوشیِ از دست رفته را دوباره مجوی، زیرا کشاورز آسمان (روزگار) تخم کشتهای را که یک بار درو کرد، دیگر بار نمیکارد. یعنی گذشته بازنمیگردد.
هوش مصنوعی: ای ساقی، وقتی جام شراب به من میدهی، پس از آن بوسه هم بده؛ وگرنه اگر مرا به بهشت هم ببرند، آن را با پشیمانی و حسرت تحمل میکنم. یعنی بهشت بیبوسهٔ یار برایم مایهٔ ندامت است.
هوش مصنوعی: رها کردن دین در راه معشوق گناه است، اما گناهی نیست که بتوان آن را در نامهٔ اعمال نوشت. یعنی این گناه از جنس گناهان معمولی نیست و در حساب و کتاب نمیگنجد.
هوش مصنوعی: شاعر به خود میگوید: ای عرفی، با اینهمه کعبهپرستی که داری، تنها از تو برمیآید که مرا از طواف بتکده بازداری. گوینده با لحنی طعنهآمیز، پارسایی ظاهری را در برابر مذهب عشق مینهد.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
منزل ار یار قرین است چه دوزخ چه بهشت
سجدهگه گر به نیاز است چه مسجد چه کنشت
جای آسایش مشتاق چه هامون و چه کوه
رهزن خاطر عشّاق چه زیبا و چه زشت
عشقبازی نه به بازیست که دانندهٔ غیب
[...]
آصف عهد زمان جان جهان تورانشاه
که در این مزرعه جز دانهٔ خیرات نکشت
ناف هفته بد و از ماه صفر کاف و الف
که به گلشن شد و این گلخن پر دود بهشت
آنکه میلش سوی حقبینی و حقگویی بود
[...]
ای که بردی تو به خوبی گرو از حور بهشت
مصحف روی تو را خامه تقدیر نوشت
آیتی از ورق حسن تو هر کس که بخواند
سر توحید عیان گشتش و تقلید بهشت
در ازل حق به چهل صبح به مهرت ای جان
[...]
عیب رندان مکن این زاهد پاکیزه سرشت
که گناه دگری بر تو نخواهند نوشت
عیب رندان مکن ای زاهد پاکیزهسرشت
که گناه دگری بر تو نخواهند نوشت
عیب قطنی مکن ای اطلس پاکیزه سرشت
تار او چونکه بپود تونخواهند نبشت
تو اگر توت نسب داری و او گر پنبه
[...]
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال یک حاشیه برای این شعر نوشته شده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.