باز گل جلوهکنان روی به صحرا دارد
نوجوان است سر عیش و تماشا دارد
خار در پهلو و پا در گل و خوش میخندد
لطف بین کین گل نورستهٔ رعنا دارد
آب هر لحظه چو داود زره میسازد
باد خاصیت انفاس مسیحا دارد
لاله بر طرف چمن رقص کنان پنداری
نو عروسیست که پیراهن والا دارد
قصهٔ سرو دراز است نمیشاید گفت
کان حدیثیست که آن سر به ثریا دارد
اینچنین زار که بلبل به چمن مینالد
نسبتی با من دلدادهٔ شیدا دارد
بوستان را همه اسباب مهیاست ولی
خرم آن کو همه اسباب مهیا دارد
نقد امروز غنیمت شمر از دست مده
کور بختست که اندیشهٔ فردا دارد
بت من جلوهکنان گر به چمن درگذرد
با رخش سوی گل و لاله که پروا دارد
آن چه حسن است که آن شکل و شمایل را هست
وان چه لطفست که آن قامت و بالا دارد
گفتمش زلف تو دارد دل من از سرطنز
گفت کین بی سر و پا بین که چه سودا دارد
قطرهٔ اشگ من خسته جگر در غم او
هست خونی که تعلق به سویدا دارد
عالمی بندهٔ اوگشته واو از سر صدق
هوس بندگی صاحب دانا دارد
رکن دین خواجهٔ مه چاکر خورشید غلام
که دل و مرتبهٔ حاتم و دارا دارد
در جهان همسر و همتاش نه بودست و نه هست
به خدائی که نه انباز و نه همتا دارد
دشمن از برق سنانش بگدازد ور خود
تن ز پولاد و دل از صخرهٔ صما دارد
صاحبا شاهد شد سرمهٔ چشم افلاک
خاک پای تو که در دیدهٔ ما جا دارد
خرد پیر ترا دولت برنا یار است
خنک این پیر که آن دولت برنا دارد
دست دریاش گهر بخش تو هنگام عطا
همچو ابریست که خاصیت دریا دارد
پیش رای تو کجا لاف ضیا باید زد
کیست خورشید که این زهره و یارا دارد
حلقهٔ چاکری تست که دارد مه نو
کمر بندگی تست که جوزا دارد
راستی خواجه در این عهد ترا شاید گفت
که زجودت همه کس عیش مهنا دارد
گه گهی تربیتی از سر اشفاق و کرم
بنده از خدمت مخدوم تمنی دارد
مینواز از سر انعام دعاگویان را
که دعاهای به اخلاص اثرها دارد
تا ابد در دو جهان نام نکو کسب کند
هر مربی که چو من بنده مربی دارد
دایما کامروا باش و به شادی گذران
که جهانی به جناب تو تولی دارد



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: شعر در مدح خواجه رکنالدین عمیدالملک سروده شده و شاعر زیباییهای او را توصیف میکند. او خواجه را به عنوان یک شخصیت بزرگ و کریم معرفی میکند که در دل همگان جای دارد. شاعر استفاده از جلوههای طبیعی را برای بیان صفات نیکو و بزرگ او به کار میبرد و بیان میکند که هرکس تحت سرپرستی و بندگی او قرار گیرد، کامیاب و خوشبخت خواهد شد. او از توجه و لطف خواجه به بندگانش میگوید و به خاصیتهای نیکو و صفات عالی او اشاره میکند، بهویژه اینکه او در عالم یکتا است و همتایی ندارد. در نهایت، شاعر برای خواجه دعا کرده و آرزو میکند که نام نیکو و یاد او در دو جهان پا برجا بماند.
هوش مصنوعی: گل با زیبایی و جذابیت در حال نمایاندن چهرهاش به سمت دشت است و جوانی که در اوج خوشی و لذت است، به تماشا و لذّت بردن از آن مشغول میباشد.
هوش مصنوعی: با وجود اینکه خار در کنار او است و پایش در گل گیر کرده، او با لطافت و زیبایی خندیده و این نشان میدهد که او گل زیبای تازهای دارد.
هوش مصنوعی: آب، هر لحظه مانند زره داود (پیامبر که از زره استفاده میکرد) شکل میگیرد و به وسیله باد میتواند ویژهگی نفس مسیحا را به خود بگیرد، یعنی زندگیبخش و شفادهنده است.
هوش مصنوعی: لالهای که در کنار چمن در حال رقص است، مانند عروسی است که لباس زیبا و باارزشی بر تن دارد.
هوش مصنوعی: قصهٔ سرو چونان دراز و پیچیده است که نمیتوان آن را به سادگی بیان کرد، زیرا این ماجرا مربوط به سروی است که بلندیاش به ثریا (ستارهای در آسمان) میرسد.
هوش مصنوعی: بلبل به خاطر عشق و دلتنگیاش در چمن ناله میکند و این وضعیت نشاندهندهٔ حال من است که دلبسته و عاشق شدهام.
هوش مصنوعی: در این بیت میگوید که همه چیز برای خوشبختی و سرسبزی فراهم است، اما خوشترین و شادابترین آن کسی است که خود نیز از شادی و خوشحالی بهرهمند است.
هوش مصنوعی: امروز را غنیمت بشمار و آن را از دست نده، زیرا کسی که با بدبختی زندگی میکند، همیشه در اندیشهٔ فردا و مشکلات آینده است.
هوش مصنوعی: اگر محبوب من با زیبایی و وقار از میان گلها عبور کند، با چهرهاش به سوی گلها و لالهها مینگرد و برای زیبایی آنها نگران است.
هوش مصنوعی: آنچه زیبایی است، همان ویژگیها و ظاهر دلفریب است که در او وجود دارد، و آنچه نیکویی به شمار میرود، قد و قامت زیبای اوست که توجه را جلب میکند.
هوش مصنوعی: به او گفتم که زلف تو دلم را تحت تأثیر قرار داده است. او در پاسخ با طعنه گفت که این دل، بیسر و پا است و نمیداند چه آرزویی دارد.
هوش مصنوعی: اشکهای من به خاطر غم او و به شدت از دل شکستهام جاری است، مانند خونی که به رنگ سیاه و تیره مربوط است.
هوش مصنوعی: عالمی که به او تعلق دارد، با صداقت و پاکی قصد خدمت به او را دارد و به همین دلیل، علم و دانش را در اختیار او قرار داده است.
هوش مصنوعی: رکنالدین، خواجهای است که مانند خورشید درخشان و مانند حاتم طایی و داریوش، بزرگ و با مقام است. او در دل، بزرگمنشی و سخاوت را دارد و از نظر رتبه و شأن نیز در جایگاهی والا قرار دارد.
هوش مصنوعی: در دنیا همسر و همتایی مانند رکنالدین وجود ندارد و نخواهد داشت، چون خدایی که او را آفریده هیچ مشابهی و همتایی ندارد.
هوش مصنوعی: دشمن از شدت قساوت و تیزی نیزهاش میسوزد، حتی اگر تن او از فولاد و دلش از سنگ سخت باشد.
هوش مصنوعی: ای دوست، آسمان و ستارهها به مانند سرمه (سرمه به معنی مادهای برای آرایش چشم) برای زیباتر کردن چشمهای تو در نظر گرفته شده است و خاک پای تو در چشم ما جای دارد، یعنی ما آنقدر به تو احترام و محبت داریم که حتی خاک زیر پای تو برای ما عزیز است.
هوش مصنوعی: خرد، که سمبل حکمت و زیرکی است، هماکنون بر تو، یعنی خواجه رکنالدین، دولت و کامیابی جوانی را نصیب کرده است. خوشا به حال این خرد که این دولت جوان را در اختیار دارد.
هوش مصنوعی: دست دریای خواجه رکنالدین، در تقسیم نعمتها و بخشندگیاش به اندازهای موثر و سرشار است که مانند ابری میباشد که قابلیت بارش و خیساندن زمین را دارد.
هوش مصنوعی: در برابر نظر تو، چه نیازی به boasting (ادعا) از نور وجود است؛ زیرا کیست که با درخشندگی خورشید مقایسه شود، که این زهره (Venus) و یاران (دوستان) را دارد؟
هوش مصنوعی: عشق و محبت تو مانند حلقهای است که به گردن من آویخته شده و تو را به زیباییهای آسمان مرتبط کرده است؛ در واقع، بندگی من به تو همانند گلی است که در بهشت وجود دارد.
هوش مصنوعی: به راستی، خواجه (رکنالدین عمیدالملک) در این زمان شاید میتواند بگوید که از سخاوت و بخشش او، همه کس بهرهمند و شادمان است.
هوش مصنوعی: گاهی پیش میآید که بنده از سر محبت و بزرگواری، درخواستهایی از مولای خود دارد که نشاندهندهٔ تربیت اوست.
هوش مصنوعی: باید به دعاگویان که از روی نیکی و با اخلاص دعا میکنند، محبت و نیکی کنی، زیرا دعاهای آنان تاثیرگذار است.
هوش مصنوعی: هر مربی که مانند من، بندهای با احساس و پر از محبت داشته باشد، تا ابد در این دنیا و آن دنیا نام نیکو و پسندیدهای به دست خواهد آورد.
هوش مصنوعی: همواره خوشحال و کامیاب باش و زندگیات را با شادی بگذران، زیرا جهانی به خاطر تو و به نزدیکی تو وجود دارد.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
ترکم امروز مگر رای تماشا دارد
که برون آمده آهنگ بصحرا دارد
طره چون غالیه گرد سمنش حلقه زده
خه بنام ایزد یارب که چه سودا دارد
لعل شکر شکنش پرده مرجان سازد
[...]
گل ز خرگاه چمن روی به صحرا دارد
سر می خوردن آن خرگه مینا دارد
سبزه چون تازگی افزود به سر سبزی سال
گلبن فتح مَلک سرّ ثریا دارد
تاج بخش ملکان شاه جوانبخت جوان
[...]
آنکه منزل چو مه از برج ثریا دارد
در سخا دست چو کان و دل دریا دارد
مفخر آل کیان خسرو عادل هوشنگ
که به اقبال سکندر دل دریا دارد
آن جهانگیر جوانبخت که در روز مصاف
[...]
هر که دل در هوس آن بت رعنا دارد
گو درآ زود که بر دیده من جا دارد
عالم از سیل فنا گرچه خطرها دارد
هرکه در عالم مستی است چه پروا دارد
غم عالم بهل ایخواجه غم خویش بخور
ز آنکه عالم چه غم از ننک و بد ما دارد
ساقی مهوش و یک شیشه می و گوشه امن
[...]
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال حاشیهای برای این شعر نوشته نشده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.