مسجدییی بسته آفات شد
معتکف کوی خرابات شد
می به دهن برد و چو می میگریست
کای من بیچاره مرا چاره چیست
مرغ هوا (هوی) در دلم آرام کرد
دانه تسبیح مرا دام کرد
کعبه مرا رهزن اوقات بود
خانه اصلیم خرابات بود
طالع بد بود و بد اختر شدم
نامزد کوی قلندر شدم
چشم ادب زیر نقاب از من است
کوی خرابات خراب از من است
ننگ جهان بر منِ مهجور باد
گَرد من از دامن من دور باد
گر نه قضا بود من و لات کی؟
مسجدی و کوی خرابات کی؟
همّت از آنجا که نظر کرده بود
گفت جوابی که در آن پرده بود
کاین روش از راه قضا دور دار
چون تو قضا را بجوی صد هزار
بر در عذر آی و گنه را بشوی
آنگه ازین شیوه حدیثی بگوی
چون تو روی، عذر پذیرت برند
ورنه خود آیند و اسیرت برند
سبزه چریدن ز سر خاک بس
نیشکر سبز تو افلاک بس
تا نبرد خوابت ازو گوشه کن
اندکی از بهر عدم توشه کن
خوش نبود دیده به خوناب در
زنده و مرده به یکی خواب در
دین که ترا دید چنین مست خواب
چهره نهان کرد به زیر نقاب
خیز نظامی که ملک بر نشست
همسر (؟نیمشب) اینجا چه شوی پای بست؟



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: در این شعر، داستان زاهدی روایت میشود که به سبب توبه شکنی و افتادن در دام لذتهای دنیوی، از دینداری و عبادت فاصله میگیرد. او به میخوری روی میآورد و در حال درد و ناله از خود میپرسد که چه چارهای داری، زیرا همواره با احساس گناه و ننگ همراه است. در این بین، او به دنبال عذرخواهی و جستجوی راهی برای رهایی از وضعیتش است و عاقبت به این نتیجه میرسد که باید به خود و علتهای درونیاش بازگردد. احوال زاهد نشاندهندهٔ کشمکشهای درونی انسانها در مواجهه با وسوسهها و امام است. در پایان، از او خواسته میشود که از این افکار غفلت نکند و توجه به قضا و قدر و عذرخواهی را فراموش نکند.
هوش مصنوعی: این بیت اشاره دارد به این که نمازخانه یا مکان عبادت (مسجد) به خاطر وجود مشکلات و آسیبها، دیگر مثل گذشته مقدس نیست و حالا فردی که در آنجا به عبادت میکرده، به جای آن به محلهای فسادآلود و آبروریزی (کوی خرابات) روی آورده است.
هوش مصنوعی: نوشیدنی را به دهان آورد و همچون شراب، گریه میکرد و میگفت: «ای بیچاره من، چه راه حلی برای من وجود دارد؟
هوش مصنوعی: خاطر و آرزوهایم (مرغ هوا) در دلم آرام میگیرد و در واقع، تسبیح من را به دام میاندازد، نشاندهندهٔ وسوسهها و بندهای فکری است که گیرم میآورد.
هوش مصنوعی: منزلی که من در آن به سر میبردم، باعث به هدر رفتن زمانم شده بود، در حالی که محل واقعی من و آسایشم، خرابات (محل خوشگذرانی و شرابخواری) بود.
هوش مصنوعی: سرنوشت من بد بود و به سبب آن ستارههای نحس، دچار بدی شدم و اکنون به عنوان کسی که به مکتب زندگی آزاد و رها (کوی قلندر) تعلق دارم، به این سرنوشت رسیدهام.
هوش مصنوعی: چشم ادب که باید به طور معقول ببیند، اکنون تحت تأثیر و پنهان از من قرار گرفته و در واقع، بر اثر وضعیتی که ایجاد شده، مکان و خوبیهای آن به دست من نیست و به وضع خراب من مربوط میشود.
هوش مصنوعی: ننگ و زشتی این دنیا بر منِ دورافتاده و نادیده باد و غبار این زشتیها از دامن من دور باشد.
هوش مصنوعی: اگر قضا و سرنوشت تعیینکنندهای وجود نداشت، من و لات (خدای بخت و شانس) چه ارتباطی داشتیم؟ و آیا هرگز بین مسجد و کوی خرابات (محل فساد) تفکیکی وجود داشت؟
از آنجا که همت به او چشم (یاری) داشت، پاسخی درخور و مناسب بهاو داد. (در آن پرده: هماهنگ، مناسب)
هوش مصنوعی: وقتی تو به دنبال قضا و قسمت هستی، باید این روش را کنار بگذاری و از مسیر تقدیر دوری جوی، زیرا قضا را به طور جدی طلب میکنی.
هوش مصنوعی: به درگاه عذر برو و گناه خود را پاک کن، سپس از این روش دربارهاش سخن بگو.
هوش مصنوعی: اگر تو به سوی ما بیایی، عذرهایت را میپذیرند، وگرنه خودشان به سراغت خواهند آمد و تو را به اسیری میبرند.
هوش مصنوعی: به جای چریدن سبزه از خاک، نیشکر سبز تو از عالم بالا، نشاندهندهٔ ارزش و مقام والای توست.
هوش مصنوعی: اگر خواب تو را از این دنیا دور کند، کمی از آن فاصله بگیر و از برای زندگیات توشه و ذخیرهای جمع کن.
هوش مصنوعی: خوش نبود که انسان در خواب ببیند چشمانش به خون آغشته است، چه زنده باشد و چه مرده، زیرا چنین خواب وحشتناکی خوشایند نیست.
هوش مصنوعی: دین (دینداری یا دیانت) وقتی تو را در این حالت مست و بیخود دید، چهرهاش را پنهان کرد و زیر نقاب مخفی شد.
هوش مصنوعی: نظامی از شنیدن حالتی که دین به او نشان داده است، به جنب و جوش آمده و از او میخواهد که بیدار شود. او به سراغ همسری میرود که در این مکان حضور دارد و از او میپرسد چرا در نیمهشب در اینجا و در این وضعیت قرار گرفته است؟
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
مرتبسازی حاشیهها: محبوبترین | جدیدترین | قدیمیترین
تا به حال ۲ حاشیه برای این شعر نوشته شده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.