نماز شام که بر وفق رأی بطلمیوس
برفت خور به زمین همچو گنج دقیانوس
طلوع کرد نجوم از مطالع اقبال
به جستجوی مه عید عالمی جاسوس
نمود ماهچه از سطح لاجوردی چرخ
چنانکه شمسهٔ زرین و شهپر طاووس
گهی چو قامت دوتاه بیدلان موهوم
گهی چو غبغب سیمین دلبران محسوس
شفق چو خون سیاووش بود و بادهٔ لعل
قمر پیالهٔ زرین و کاس کیکاووس
به شکل ابروی زال و کمان رستم سام
به هیات پر عنقا و تاس رایت توس
فلک چو جلوهگه خواجه بود در منزل سعد
سعادت از نظرش یافته سعود و نحوس
خدایگان سلاطین پناه آصف دهر
که رأی دید سلیمان عهد را به جلوس
مجاهدی که اگر تیغ برکشد به جهاد
شعار تقوی باشد لباس او چو لبوس
شه سریر ولایت که تا کفش کافیست
نماند هیچ گدائی ز جود او مأیوس
فراستش را کمتر مرید افلاطون
خلافتش را کهتر مطیع جالینوس
رهی مجلس لطفش هزار چون پیران
رهین مورد مهرش هزار چون کاموس
سری که همچو قلم نیست بر خط حکمش
چو صفر ناوردش دهر در عداد رؤوس
جلاجل پر شهباز همتش از قدر
شکسته رونق بازار نغمهٔ ناقوس
چنان خدایپرستی به دور او شد گرم
که گشت آتش زرتشت سرد پیش مجوس
به جنب قدرش هر صبح آسمان از مهر
بود مشعله داری که برکشد فانوس
اگر چو مهر کشد تیغ کینه بر گردون
قمر حکایت روسی کند به خطهٔ روس
زهی رسیده به جائی نفاست نفست
که سابق است وجود تو بر عقول و نفوس
از آن شده است دوتا قامت بلند سپهر
که میدهد ز لب مهر بر جناب تو بوس
به زیر زین تو گردد خموش اشهب شمش
اگر چه قله نشین است و بد لگام و شموس
بسی نماند که چون مشتری شود مسعود
زحل به دور تو، کز بدو کار شد منحوس
اگر به دست ادب چرخ را بمالی گوش
چو بخت دشمن تو دور او بود معکوس
به پیش کلک و بنان تو دست و پنجهٔ شیر
بود چنانکه به روز نبرد ساق عروس
وثیقهای که ندارد نشان توقعیت
زمانهاش به در آرد به ریشخند و فسوس
علو قدر تو در عدل تا علم بر کرد
به گوش چرخ نیاید به غیر ناله و کوس
بدان زمان که زمین بود خالی از قدرت
سپهر به همه رفعت همیخورد افسوس
به حرص گرسنه بخشد سخای او مأکول
به فقر عریان پوشد غنای او ملبوس
حسود با تو تشبه نمود و کسری یافت
نگشت همسر کسری به تاج لعل خروس
جهان پناها اشعار ناصر از نظرت
شدست چون زر رایج اگر چه بود فلوس
رطوبت سخن و گرمی دلم برهاند
ز خشک مغزی زرق و برودت سالوس
مذاق طبع تو دانای عصر شد داند
عصیر رایق نیشکر از عصارهٔ سوس
ز بهر نام بپرور مرا که نامی شد
حدیث رستم و دستان به شعر شاعر توس
دل دلیر تو از عود عید خرم باد
ز فاقه خصم چو عباس دوس خوار و عبوس
همیشه تا که شود عقل بر نظر حارس
هماره تا که بود روح در بدن محبوس
مخالف تو به حبس ابد مقید باد
ز دقت نظرت عرصهٔ جهان محروس
با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: این متن در قالب شعر به توصیف ویژگیهای شخصیتی و قدرت یک پادشاه یا رهبر بزرگ میپردازد. آنچه که در این شعر آمده، اشاره به موهبتهای الهی، شجاعت و توانمندیهای فرد دارد که او را از دیگران متمایز میکند. شاعر از زیباییهای آسمانی و فضا برای توصیف عظمت این شخصیت استفاده میکند و به نوعی مقایسههایی با تاریخ و شخصیتهای افسانهای دیگر نظیر سلیمان و رستم انجام میدهد. در نهایت، شعر بر اهمیت جایگاه این فرد در برابر چالشهای زمانه و تواناییاش در ایجاد تغییرات مثبت و عدالت تأکید دارد.
هوش مصنوعی: نماز مغرب به سبک و نظر بطلمیوس برگزار شد، و خورشید به زمین فرود آمد مانند گنجی که متعلق به دقیانوس باشد.
هوش مصنوعی: ستارهها با طلوعی دوباره از نگاهی خوشبینانه و با امید، به دنبال مهی عید و شادی جهانی گام برمیدارند.
هوش مصنوعی: ماه در آسمان لاجوردی به زیبایی و درخشانی خورشید و پرهای طاووس نمایان است.
هوش مصنوعی: گاهی درختان بید، قامت کوتاه و نامشخصی دارند و گاهی شکل و شمایل زیبای دلبران با غبغبهای نقرهای و قابل لمس را به تصویر میکشند.
هوش مصنوعی: غروب به رنگ خون سیاووش درآمده و شراب قرمز مانند دل قمر، در جامی زرین و در کاسهای که به کیکاووس تعلق دارد، قرار دارد.
هوش مصنوعی: شکل ابروی زال و کمان رستم سام به صورت پرندگان بلند پرواز و تاس را با پرچم توس مقایسه میکند.
هوش مصنوعی: آسمان وقتی که محل نمایش آقای بزرگوار است، در منزل سعد و خوشبختی، از نگاه او خوشبختی و بدبختی را به دست میآورد.
هوش مصنوعی: ای پروردگار سلاطین، پناهگاه آصف زمان، تو که میدانی سلیمان در زمان خود چگونه بر تخت نشست.
هوش مصنوعی: مجاهدی که اگر شمشیر به دست گیرد، باید در جنگ اصول تقوا را رعایت کند و لباس او باید همچون لباس پرهیزکاران باشد.
هوش مصنوعی: پادشاهی که بر تخت سلطنت نشسته، آنقدر بخشنده است که حتی گدایی هم از او ناامید نمیشود و همواره به دیگران کمک میکند.
هوش مصنوعی: او را بپیشه دانش و فهم کمتر مرید افلاطون، و در مقام خلافت و رهبری، از مطیع جالینوس نیز پایینتر است.
هوش مصنوعی: در این بیت، شاعر به توصیف فضایل و مهربانیهای یک شخص خاص میپردازد. او میگوید که در راه رسیدن به محفل آن فرد، هزاران بار مانند سالخوردگان، به عشق و محبت او پایبند شدهاند. همین طور، در عشق و محبت آن فرد، بسیاری همچون کاموس (شخصیت معروف ادبی) به شیفتگی و شگفتی افتادهاند. شاعر به جذابیت و تاثیر عمیق این شخص در دلها و ذهنهای دیگران اشاره میکند.
هوش مصنوعی: سری که به اندازه قلم تاثیرگذار نیست، در نظر دیگران مانند عدد صفر میماند و هیچ ارزشی ندارد. زمانه او را در میان دیگران به حساب نمیآورد.
هوش مصنوعی: شکوه و عظمت شهباز نشان از قدرت او دارد، در حالی که صدای ناقوس و نغمهاش به بازار رونق میبخشد، هر چند که این رونق ناشی از تضعیف قدرت اوست.
هوش مصنوعی: به قدری محبت و ارادت به خدا در دل او شعلهور شد که حتی آتش زرتشتیان در برابر او سرد و بیاثر گردید.
هوش مصنوعی: هر صبح آسمان به اندازهی بزرگی او روشن میشود، مانند مشعلی که روشنایی را به فانوس میبخشد.
هوش مصنوعی: اگر خورشید با خشم و کینه بر آسمان بتابد، قمر داستانی از روسیه خواهد گفت.
هوش مصنوعی: ای کاش که به جایی رسیدهای که روح و نفست چیزهای بزرگ و با ارزش را فراتر از درک و فکر انسانها قرار داده است. وجود تو از همه تفکرات و روحها پیشی گرفته است.
هوش مصنوعی: دو قامت بلند آسمان به خاطر تو به هم رسیدهاند و از لب مهر (خورشید) بر روی تو بوسه میزنند.
هوش مصنوعی: اگرچه اسب وزین و باریک اندام است و به قلهها عادت دارد، اما وقتی سوار بر زین تو میشود، سکوت میکند و در برابر تو مطیع میشود. این نشاندهنده تسلط و قدرت تو بر اوست.
هوش مصنوعی: ساعتی نخواهد گذشت که مسعود به دور تو مانند مشتری خواهد شد، زیرا از آغاز کار بد بوده است.
هوش مصنوعی: اگر با ادب و نیکی به زندگی و مردمان رفتار کنی، موفقیت و خوشبختی به سراغت خواهد آمد و برعکس، اگر به بیادبی و بدرفتاری رو بیاوری، مشکلات و شکستها دست از سرت برنمیدارند.
هوش مصنوعی: دست و پنجه تو همچون دستان قوی شیر در روز جنگ است، مانند روزی که عروس برای نمایش زیبایی خود به جلو میآید.
هوش مصنوعی: به وثیقهای که نشانهای از انتظارات زمانه ندارد، به تمسخر و تحقیر مینگرند.
هوش مصنوعی: براساس عدل و انصاف، مقام و جایگاه تو به اندازهای بالا است که حتی آواز علم و آگاهی نیز به جز ناله و نوای زنگ نمیرسد.
هوش مصنوعی: در زمانی که زمین از نفوذ و قدرت آسمان خالی بود، همه چیز در حال بالارفتن و شکوه بود، اما افسوس بر این حال.
هوش مصنوعی: سخاوت یک شخص میتواند به کسانی که از گرسنگی رنج میبرند غذا بدهد و همچنین ثروت او میتواند به فقیران کِفاف دهد و آنها را از عریانی نجات بخشد.
هوش مصنوعی: حسود تلاش کرد خود را به تو شبیه کند، اما نتوانست به مقام و جایگاه کسری (پادشاهی) دست یابد، حتی اگر همسر کسری را به تاج زیبای خود نسبت بدهد.
هوش مصنوعی: جهان پر از اشعار ناصر است و این اشعار برای تو مانند طلا در بین پولهای کمتر ارزشمند به نظر میرسد، حتی اگر خود این اشعار در ابتدا بیارزش به نظر برسند.
هوش مصنوعی: نرمی کلام و گرمی احساس من میتواند مرا از سردی و فریبندگی افکار خشک نجات دهد.
هوش مصنوعی: طبع تو باعث شده تا دیگران به خوبی متوجه طعم شیرین نیشکر و عصارهٔ آن شوند.
هوش مصنوعی: برای نام به من رسیدگی کن، چون داستان رستم و دستان به شعر شاعر بزرگ توس معروف شده است.
هوش مصنوعی: دل شجاع تو مانند اقلام خوشبو و زیبایی از عید است. به حالتی مینگرد که دشمن در عذاب و ناراحتی است، همچون عباس که در زحمت و غم به سر میبرد.
هوش مصنوعی: تا زمانی که عقل بر دید و نظر حاکم باشد، همیشه و تا زمانی که روح در بدن گرفتار است، این وضعیت ادامه خواهد داشت.
هوش مصنوعی: کسی که با تو در تضاد باشد، باید همواره در زندان ابدی بماند، زیرا توجه و دقت تو باعث شده که دنیا به محدودیت و اسارت درآید.
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
زده به بزم تو رامشگران به دولت تو
گهی چکاوک و گه راهوی و گهی قالوس
بزرگوار جهان ، شمس دین ، بزرگ کریم
تویی ، که هست به تو بیضهٔ هدی محروس
رفیع قدر ترا آفتاب برده سبق
عریض جاه تو بر روزگار کرده فسوس
به یک نظر تو ببینی هزار علم دقیق
[...]
تو را خرامش کبک است و کشی طاووس
مثل زنند ز حسنت همی به روم و به روس
همای فاخته مهری، تذرو طوطی لفظ
گرفته دوری سیمرغ و زینت طاووس
ز چهره تو فزون گشته باغ را دیدار
[...]
بیا به میکده بفروش خرقهٔ ناموس
ریا و شمعه رها کن به زاهد سالوس
حریف مصطبه و ساغرم به بانگ بلند
به زیر پرده از این پس دگر نگویم کوس
فلک به دست ستم بین که زیر پای بکوفت
[...]
سزد که یزد نوازد به بام گردون کوس
به شکر آنکه رسد موکب امام از طوس
بایمن اندرش از صدق صوت یا سبوح
بایسر اندرش از قدس بانگ یا قدوس
دگر خصایص تسبیح آید از زنار
[...]
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال حاشیهای برای این شعر نوشته نشده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.