بدان که ضد کوتاهی در امر به معروف و نهی از منکر، سعی و اجتهاد در آنها است و این از اعظم شعائر دین، و اقوای علامت شریعت و آئین است و آن مقصد کلی است از بعثت أنبیا و أوصیا، و نایب گردانیدن متدینین از علمائی که مدار گردش آسیای جمیع ادیان است و اختلال آن موجب بازماندن آن از دور آن است و از این جهت مدح و ترغیب به آن در آیات و اخبار بی پایان رسیده، و امر به آن شده.
خداوند عالم می فرماید: «و لتکن منکم امه یدعون الی الخیر و یأمرون بالمعروف و ینهون عن المنکر و أولئک هم المفلحون» یعنی «باید از شما طایفه ای باشند که مردم را به خیر بخوانند و امر به معروف کنند و نهی از منکر نمایند و این طایفه رستگارانند» و نیز می فرماید: «کنتم خیر امه اخرجت للناس تامرون بالمعروف و تنهون عن المنکر» یعنی «شما بهترین امتی هستید که بیرون آمده اید، زیرا که امر می کنید به معروف و نهی می کنید از منکر» و از حضرت پیغمبر صلی الله علیه و آله و سلم مروی است که به خدائی که جان من در قبضه قدرت اوست که البته شما را یکی از دو چیز خواهد بود: یا آنکه امر به معروف کنید و اهل معاصی را از منکرات باز دارید یا آنکه حق عذابی از نزد خود بر شما گمارد و هر چند دعا کنید اجابت نکند» و نیز از آن حضرت منقول است که «جمیع اعمال حسنه و جهاد در راه خدا در پیش امر به معروف و نهی از منکر نیست مگر مثل جرعه ای در پیش دریای بی پایان» و از آن حضرت مروی است که «خدای تعالی هیچ پیغمبری را مبعوث نکرد مگر اینکه از برای او خواص اصحاب چند هستند، و آن پیغمبر در میان ایشان به قدری که خدا می خواهد مکث می کند و به کتاب خدا و اوامر او عمل می کند، تا اینکه خدا قبض روح آن پیغمبر را کند آن خواص می مانند و به کتاب خدا و امر او و طریقه پیغمبر او عمل می نمایند و چون ایشان منقرض شدند بعد از ایشان هم طایفه ای می رسند که بر سر منبرها می نشینند که قول ایشان معروف، و عمل ایشان منکر است پس هر وقت شما این زمان را دریابید واجب است بر هر مومنی که با ایشان جهاد و دفاع کند و اگر قدرت نداشته باشد در دل با ایشان نزاع داشته باشد و به غیر از این، اسلامی نیست» و از حضرت امیرالمومنین علیه السلام مروی است که «امر به معروف و نهی از منکر، اجل کسی را نزدیک نمی کند، و روزی کسی را کم نمی کند، و بهتر از این، کلام حقی است که کسی در پیش حاکم جابری بگوید» و از حضرت امام جعفر صادق علیه السلام مروی است که «امر به معروف و نهی از منکر، طریقه پیغمبران، و شیوه نیکان است فریضه عظیمه ای است که سایر فرایض به واسطه آن به پای داشته می شود و به آن راهها امن می گردد و مکاسب، حلال می شود و مظلمه ها به صاحبانش رد می شود و زمین آباد می گردد و از دشمنان دین انتقام کشیده می شود و امر شریعت استقامت به هم می رساند، پس به دلهای خود بر معصیت و اهل آن انکار کنید و انکار ایشان را به زبان آورید و روهای ایشان را بخراشید و در راه خدا از ملامت ملامت کنندگان خوف و اندیشه منمائید، پس اگر قول شما را قبول کردند و از معصیت باز ایستادند و به حق رجوع کردند دیگر راهی و تسلطی بر ایشان نیست، به درستی که تسلط بر کسانی است که مردمان را ظلم می کنند و در زمین به ناحق سرکشی می نمایند، و ایشانند که عذابی دردناک از برای ایشان آماده است و با این کسان، جهاد کنید، با بدنهای خود و دشمن دارید ایشان را به دلهای خود» و در بعضی اخبار وارد است که «موسی علیه السلام بر پروردگار عرض کرد که کدام یک از بندگان تو رد نزد تو محبوب تر است؟ خطاب رسید: آنکه در تحصیل رضای ما چنان کوشد که دیگران در تحصیل آرزوهای خود و کسی که به پناه بندگان صالح ما درآید و کسی که چون معصیت مرا ببیند چنان غضبناک گردد که پلنگ از برای خود، یعنی از اندک و بسیار خلق نیندیشد و از کشتن باک ندارد» بلی: مومن باید که در حال معاینه معاصی به جهت تحصیل رضای پروردگار جبار غیرت دین، و عصبیت و حمیت چنان بر او مستولی گردد که از کثرت و قوت مخالفان حق نیندیشد و به مهابت و سطوت ملوک و سلاطین التفات نکند و در نصرت حق، از مال و جان و آبرو مضایقه ننماید.
رسانیدن امر حق طاعت است
ز زندان نترسی که یک ساعت است
یکی از صحابه به حضرت رسول صلی الله علیه و آله و سلم عرض کرد که «کدام یک از شهیدان نزد خدا گرامی ترند؟ فرمود: مردی که در پیش حاکم ظالمی سخن حق گوید و آن ظالم او را بکشد و اگر نکشد دیگر گناه بر او نوشته نمی شود» پس هر که طالب سعادت و رضای حضرت رب العزه باشد، باید در هر وقت از ملاحظه معاصی، خودداری نکند و چگونه کسی که خود را بنده خدا داند در حین مشاهده نافرمانی او خودداری تواند کرد، و حال اینکه دو نفر که با هم فی الجمله ربطی دارند نمی توانند ملاحظه سهل انگاری در امر یکدیگر را بکنند و چه ربطی از خالقیت بالاتر و برتر است؟ و کسی که خود را وابسته به دیگری داند، مانند حاکم نسبت به پادشاه، یا ملازم حاکم نسبت به حاکم، یا امثال آنها اگر ببیند که کسی مخالفت آن شخص را می کند در صدد معاوضه و منازعه برمی آید پس چگونه می شود که کسی مخالفت پروردگار را ببیند و متعرض نگردد، و رضای مردم را بر رضای خدا مقدم دارد و به تجربه ثابت، و از اخبار و آثار ظاهر می گردد که پاس شریعت داشتن، و همت بر اصلاح حال بندگان خدا گماشتن، موجب عزت، و غلبه حرمت در نظرها، و طول عمر می گردد.
با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: این متن درباره اهمیت "امر به معروف و نهی از منکر" در دین اسلام صحبت میکند و تأکید میکند که این وظیفه نه تنها نشاندهنده شکوه دین است بلکه هدف اصلی از بعثت پیامبران نیز به شمار میرود. نویسنده به آیاتی از قرآن و روایتهای پیامبر (ص) اشاره میکند که ضرورت این مسئولیت را تأیید میکند و میگوید که جامعه باید افرادی را داشته باشد که دیگران را به خوبیها دعوت کنند و از بدیها دور کنند.
وی همچنین به این مسأله اشاره میکند که اگر جامعه متدین و اهل علم در انجام این وظیفه کوتاهی کنند، عذاب الهی بر آنها نازل خواهد شد. در نهایت، نویسنده تأکید میکند که مؤمنان باید در برابر معاصی ایستادگی کنند و در این مسیر از جان، مال و آبرو دریغ نکنند و به نصرت حق بپردازند.
هوش مصنوعی: بدان که عدم کوتاهی در انجام وظایف امر به معروف و نهی از منکر، تلاش و کوشش در این زمینهها است و این امر از بزرگترین نشانههای دین و قویترین علامتهای شریعت و آئین به شمار میرود. این هدف کلی از بعثت پیامبران و جانشینان آنهاست و متدینین که علمای دین هستند، به عنوان نمایندگان این امر در نظر گرفته میشوند. اگر در این زمینه کوتاهی شود، ممکن است موجب اختلال در نظام تمام ادیان گردد. به همین دلیل، در آیات و اخبار بسیار به اهمیت این موضوع اشاره شده و از آن تجلیل شده است.
هوش مصنوعی: خداوند به مومنان تاکید میکند که باید گروهی از آنان مردم را به کارهای خوب دعوت کنند، به خوبیها امر کنند و از بدیها باز دارند. این دسته از افراد رستگارند. همچنین، خداوند میفرماید که شما بهترین امتی هستید که به این دنیا آمدهاید، زیرا که امر به معروف و نهی از منکر میکنید. پیامبر اسلام نیز هشدار داده است که اگر مردم به کارهای خوب امر نکنند و از بدیها نهی نکنند، ممکن است عذاب الهی به آنها برسد. پیامبر میفرماید که تمام کارهای خوب و جهاد در راه خدا، در برابر امر به معروف و نهی از منکر مانند یک قطره در دریای وسیع است. او ادامه میدهد که هیچ پیامبری بدون یاران خاصی مبعوث نشده است، و پس از وفات هر پیامبر، این یاران باید به وظایف خود در پیروی از کتاب خدا و سیره پیامبر عمل کنند. اگر روزگاری فرا برسد که عدهای در منابر به اشتباه سخن بگویند، واجب است که مومنان با آنها مبارزه کنند. همچنین، توصیه شده که امر به معروف و نهی از منکر نه تنها به کیفیت زندگی کسی لطمه نمیزند، بلکه به پیشبرد حق و عدالت کمک میکند. امام صادق نیز بیان میکند که این وظیفه، طریقه پیامبران و راه نیکوکاران است و اجرای آن به تحقق دیگر واجبات کمک میکند. در نهایت، یک مومن باید از معصیتها برآشوبد و به خاطر رضای خدا، هیچگونه ترسی از مخالفان نداشته باشد و در حمایت از حق، حاضر به فداکاری باشد.
هوش مصنوعی: برآورده کردن درخواست حق، اطاعت است. نترس از زندان، زیرا این تنها یک لحظه است.
هوش مصنوعی: یکی از صحابه از پیامبر اسلام پرسید که کدام شهیدان در نزد خدا از همه گرامیترند. پیامبر فرمود: «مردی که در برابر حاکم ظلمی به حق سخن بگوید و آن حاکم او را به قتل برساند؛ اگر هم او را نکشد، هیچ گناهی بر او نوشته نخواهد شد.» بنابراین، هر فردی که به دنبال سعادت و رضایت خداوند است، باید در هر زمان از ارتکاب گناه اجتناب کند. چگونه ممکن است کسی که خود را بنده خدا میداند، در برابر نافرمانی او بیتفاوت باشد؟ زمانی که حتی دو نفر با هم ارتباطی جزئی دارند و نمیتوانند در برابر سهلانگاری یکدیگر بیتفاوت باشند، چگونه ممکن است یک بندگان خدا در برابر مخالفت خداوند سکوت کند؟ همچنین، اگر کسی خود را وابسته به دیگری بداند، مثلاً حاکمی که به پادشاه وابسته است، در صورتی که خلاف آن شخص را بیابد، تلاش میکند تا اعتراض کند. بنابراین، چگونه ممکن است کسی در برابر مخالفت پروردگار بیتفاوت بماند و رضایت مردم را بر رضایت خداوند ترجیح دهد؟ آزمایشات و شواهد نشان میدهد که پایبندی به شریعت و تلاش برای اصلاح حال بندگان خدا، موجب عزت و احترام در نظرها و حتی عمر طولانی خواهد شد.
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال حاشیهای برای این شعر نوشته نشده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.