پیش شمع نور جان دل هست چون پروانه‌ای
در شعاع شمع جانان دل گرفته خانه‌ای
سرفرازی شیرگیری مست عشقی فتنه‌ای
نزد جانان هوشیاری نزد خود دیوانه‌ای
خشم‌شکلی صلح‌جانی تلخ‌رویی شکری
من بدین خویشی ندیدم در جهان بیگانه‌ای
با هزاران عقل بینا چون ببیند روی شمع
پر او در پای پیچد درفتد مستانه‌ای
خرمن آتش گرفته صحن صحراهای عشق
گندم او آتشین و جان او پیمانه‌ای
نور گیرد جمله عالم بر مثال کوه طور
گر بگویم بی‌حجاب از حال دل افسانه‌ای
شمع گویم یا نگاری دلبری جان‌پروری
محض روحی سروقدی کافری جانانه‌ای
پیش تختش پیرمردی پای‌کوبان مست‌وار
لیک او دریای علمی حاکمی فرزانه‌ای
دامن دانش گرفته زیر دندان‌ها ولیک
کلبتین عشق نامانده در او دندانه‌ای
من ز نور پیر واله پیر در معشوق محو
او چو آیینه یکی رو من دوسر چون شانه‌ای
پیر گشتم در جمال و فر آن پیر لطیف
من چو پروانه در او او را به من پروانه‌ای
گفتم آخر ای به دانش اوستاد کائنات
در هنر اقلیم‌هایی لطف کن کاشانه‌ای
گفت گویم من تو را ای دوربین بسته‌چشم
بشنو از من پند جانی محکمی پیرانه‌ای
دانش و دانا، حکیم و حکمت و فرهنگ ما
غرقه بین تو در جمال گل‌رخی دردانه‌ای
چون نگه کردم چه دیدم آفت جان و دلی
ای مسلمانان ز رحمت یاری‌ای یارانه‌ای
این همه پوشیده گفتی، آخر این را برگشا
از حسودان غم مخور تو شرح ده مردانه‌ای
شمس حق و دین تبریزی خداوندی کز او
گشت این پس‌مانده اندر عشق او پیشانه‌ای
با انتخاب متن و لمس متن انتخابی می‌توانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: شاعر در این غزل به وصف حالتی عارفانه و عاشقانه می‌پردازد که در آن دلش به عشق و جمال معشوق مشغول است. او خود را مانند پروانه‌ای می‌بیند که در نور شمع جانان می‌چرخد و از عشق و مستی ناشی از آن سخن می‌گوید. در عین حال، او از خشم و صلح و تضادهای درونی خود نیز سخن می‌گوید و به معرفت و دانش پیر آشنا می‌شود. شاعر به نقش شمس تبریزی به عنوان مصدر عشق و آگاهی اشاره میکند و از او خواستار پند و نصیحت می‌شود. در انتها، وی به نیکی و رحمت در وجود خود تأکید میکند و به خوانندگان یادآوری میکند که از حسدها و غم‌ها بپرهیزند.
هوش مصنوعی: دل مثل پروانه‌ای است که در نزدیکی شمع جانان، یعنی محبوب، می‌گردد و وجودش کاملاً تحت تأثیر نور و گرمای عشق اوست. در واقع، دل در سایه‌ی عشق او به آرامش و سکون رسیده است.
هوش مصنوعی: عشق و شوری که از آن ناشی می‌شود، انسان را مانند شیر قوی و سرفراز میکند، اما در حضور محبوب، این عشق باعث ایجاد فتنه‌ای می‌شود که نشان‌دهندهٔ هوشیاری عاقلانه در مقابل خود دیوانگی است.
هوش مصنوعی: صفاتی مثل خشم، صلح، تلخی و شیرینی را در خود دارد و بیانگر تضادهای روحی و چهره‌های مختلفی است که در زندگی وجود دارد. می‌گوید که من هیچ‌گاه چنین ترکیبی از احساسات و ویژگی‌ها را در کسی غیر از خودم ندیده‌ام.
هوش مصنوعی: اگر هزاران انسان با عقل و درک کامل، چهرهٔ زیبا و نورانی او را ببینند، مانند مستانی دیوانه در عشقش به هر سو می‌چرخند و به او می‌افتند.
هوش مصنوعی: در زمین‌های عشق، خرمن (کُرک) آتش گرفته است و گندم‌ها به خاطر عشق او آتشین و سوزان‌اند، همچنین جان او مانند پیمانه‌ای است که حاوی احساسات و تجارب عاطفی و معنوی اوست.
هوش مصنوعی: اگر به حقیقت بگویم، همهٔ عالم مانند کوه طور (مکانی مقدس) روشن و نورانی می‌شود. اما اگر بخواهم بدون حجاب و پرده از احوال دلم بگویم، داستانی شگفت و دلنشین خواهد بود.
هوش مصنوعی: من می‌گویم که او به مانند شمع است یا اینکه نگاری زیبا و دل‌فریب است که روح را زنده میکند؛ به عبارتی، وجودش همچون سرو بلند و خوش‌قد و قامت است که به نظر کافر می‌آید، اما در واقع عشق و شهوات را به زیبایی به تصویر می‌کشد.
هوش مصنوعی: پیرمردی در برابر تخت آن دلبری، با شوق و مستی پایکوبی میکند، ولی آن دلبری مانند دریایی از دانش و حکمت است که فرمانروایی دانا به شمار می‌آید.
هوش مصنوعی: دانش مثل دامن (لباس) او را گرفته و او به‌خوبی آن را گاز می‌زند، اما عشق (کلبتین که اشاره به دو سگ دارد) در دل او نمانده و از آن خبری نیست.
هوش مصنوعی: من از نور آن پیر عاشق و دلبسته در معشوقم مجذوب شده‌ام، مانند آینه‌ای که تنها یک سمت دارد و من دو سر دارم، مانند شانه‌ای که دو دندانه دارد.
هوش مصنوعی: در عشق و زیبایی آن پیر لطیف (که می‌تواند اشاره به خداوند یا معشوق داشته باشد)، من به مانند پروانه‌ای هستم که در جذبهٔ او گشته و خویشتن را ببازد.
هوش مصنوعی: به شخصی که دانشش را استاد همه چیز می‌دانم می‌گویم: ای معلم کائنات، لطفاً به من که در هنرهای مختلف آموخته‌ام، خانه و سرپناهی بده.
هوش مصنوعی: به تو ای کسی که در پی دیدن و فهمیدن هستی، باید بگویم که از من نصیحتی بپذیر؛ چرا که در آموزه‌های پیران، نکته‌هایی عمیق و باارزش وجود دارد که می‌تواند به تو کمک کند.
هوش مصنوعی: علم و خرد، حکمت و فرهنگ ما همه در زیبایی تو، ای گل روی گران‌بها، غرق شده‌اند و تحت تأثیر آن قرار گرفته‌اند.
هوش مصنوعی: وقتی به تو نگاه کردم، چه چیزی دیدم؟ جان و دل را به خطر انداختم. ای مسلمانان، از رحمت و یاری محبت‌آمیز تو کمک بگیرم.
هوش مصنوعی: تو تا به حال خیلی چیزها را پنهان کرده‌ای، اما اکنون این راز را آشکار کن. از حسودان غم نخور و با شجاعت و مردانگی ابراز کن.
هوش مصنوعی: شمس تبریزی، که شخصیتی خدایی و متعلق به حقیقت و دین است، منشأ و دلیل وجود این عشق و احساسات عمیق است که در دل‌ها باقی مانده است.
در حال بارگذاری آرایه‌های ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
می‌خواهید شما بخوانید؟ اینجا را ببینید.
حال عالم سر به سر پرسیدم از فرزانه‌ای
گفت: یا خاکی‌ست یا بادی‌ست یا افسانه‌ای
گفتمش، آن کس که او اندر طلب پویان بود؟
گفت: یا کوری‌ست یا کرّی‌ست یا دیوانه‌ای
گفتمش: احوال عمر ما چه باشد عمر چیست؟
[...]
گر بگویی عاشقی با ما هم از یک خانه‌ای
با همه کس آشنا با ما چرا بیگانه‌ای
ما چو اندر عشق تو یکرویه چون آیینه‌ایم
تو چرا در دوستی با ما دو سر چون شانه‌ای
شمع خود خوانی همی ما را و ما در پیش تو
[...]
من کی‌ام؟ رسوای شهر و عاشق دیوانه‌ای
آشنا با هر غمی، وز خویشتن بیگانه‌ای
هم شوم شاد از غمش کاو در دلم منزل گرفت
هم شوم غمگین که او جا کرد در ویرانه‌ای
تُرکِ شهر‌آشوب من در کشوری منزل نکرد
[...]
ای ثنا و مدح تو در لفظ هر فرزانه ای
خویش کرده مکرمات تو زهر بیگانه ای
افتخار خاندان جد خویشی در نسب
کی بود چون خاندان جد تو هر خانه ای
آنچه در توست از بزرگی کی بود در غیر تو
[...]
شعله زد شمع جمال او ز دولتخانه‌ای
گشت در هر دو جهان هر ذره‌ای پروانه‌ای
ای عجب هر شعله‌ای از آفتاب روی او
گشتت زنجیری و در هر حلقه‌ای دیوانه‌ای
هر که با هر حلقه در دنیا نیفتاد آشنا
[...]
معرفی ترانه‌هایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
مرتب‌سازی حاشیه‌ها: محبوب‌ترین | جدیدترین | قدیمی‌ترین
تا به حال ۸ حاشیه برای این شعر نوشته شده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
برای حاشیه‌گذاری باید در گنجور نام‌نویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.