ای بسا مخلص که نالد در دعا
تا رود دود خلوصش بر سما
تا رود بالای این سقف برین
بوی مجمر از انین المذنبین
پس ملایک با خدا نالند زار
کای مجیب هر دعا وی مستجار
بندهٔ مؤمن تضرع میکند
او نمیداند به جز تو مستند
تو عطا بیگانگان را میدهی
از تو دارد آرزو هر مشتهی
حق بفرماید که نه ازْ خواریِّ اوست
عین تاخیر عطا یاری اوست
حاجت آوردش ز غفلت سوی من
آن کشیدش مو کشان در کوی من
گر بر آرم حاجتش او وا رود
هم در آن بازیچه مستغرق شود
گرچه مینالد به جان « یا مُستجار »
دل شکسته سینهخسته گو بزار
خوش همیآید مرا آواز او
وآن خدایا گفتن و آن راز او
وانک اندر لابه و در ماجرا
میفریباند به هر نوعی مرا
طوطیان و بلبلان را از پسند
از خوش آوازی قفسدر میکنند
زاغ را و چغد را اندر قفس
کی کنند این خود نیامد در قصص
پیش شاهد باز چون آید دو تن
آن یکی کمپیر و دیگر خوش ذقن
هر دو نان خواهند او زوتر فطیر
آرَد و کمپیر را گوید که گیر
وآن دگر را که خوش اَستَش قدّ و خد
کی دهد نان بل به تاخیر افکند
گویدش بنشین زمانی بیگزند
که به خانه نان تازه میپزند
چون رسد آن نان گرمش بعد کَدّ
گویدش بنشین که حلوا میرسد
هم برین فن داردارش میکند
وز ره پنهان شکارش میکند
که مرا کاریست با تو یک زمان
منتظر میباش ای خوب جهان
بیمرادی مومنان از نیک و بد
تو یقین میدان که بهر این بود



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: مولانا در این بخش علت دیر برآورده شدن دعای مؤمن را بیان میکند. فرشتگان از خدا میپرسند چرا به بیگانگان زود عطا میدهد ولی نالهٔ بندهٔ مخلص را بیپاسخ میگذارد، و خدا پاسخ میدهد که نیاز، بنده را از غفلت به درگاه او کشانده و اگر حاجتش روا شود دوباره در دنیا غرق میشود؛ ازاینرو نالهٔ او را دوست دارد. سپس با تمثیل طوطی و بلبلی که برای آوازشان در قفس نگه داشته میشوند و نیز با مثال کسی که پیرزن را زود با نانی فطیر روانه میکند ولی زیبارو را به وعدهٔ نان تازه و حلوا معطل نگه میدارد، نتیجه میگیرد که ناکامی مؤمنان نشانهٔ محبوبیت آنان است.
هوش مصنوعی: چه بسیار بندهٔ بااخلاصی که در دعا ناله میکند، چنانکه دود اخلاص او به آسمان میرود.
هوش مصنوعی: تا از نالهٔ گناهکاران، بوی بخوری که در آتش سوز دل میسوزد، به بالای این سقف بلند آسمان برسد.
هوش مصنوعی: آنگاه فرشتگان با زاری به خدا میگویند: ای پاسخدهندهٔ هر دعا و ای پناه پناهجویان.
هوش مصنوعی: این بندهٔ مؤمن به درگاه تو زاری میکند و جز تو تکیهگاه و پناهی نمیشناسد.
هوش مصنوعی: تو حتی به بیگانگان و ناآشنایان هم بخشش میکنی و هر خواهندهای آرزویش را از تو میطلبد؛ پس چرا خواستهٔ این مؤمن را برنمیآوری؟
هوش مصنوعی: خدا میفرماید: این تأخیر از خوار بودن او نزد من نیست؛ بلکه همین دیر دادن عطا، یاری کردن به اوست.
هوش مصنوعی: نیاز و گرفتاری او را از غفلت بیرون آورد و به سوی من کشاند؛ همان نیاز او را موکشان به کوی من آورد.
هوش مصنوعی: اگر حاجتش را برآورم، از درگاه من بازمیگردد و دوباره در همان سرگرمیهای بازیچهوار دنیا غرق میشود.
هوش مصنوعی: هرچند از جان مینالد و «ای پناهدهنده» میگوید، بگذار با دل شکسته و سینهٔ خسته همچنان زاری کند.
هوش مصنوعی: آواز او و «خدایا» گفتنش و راز و نیازش برای من خوشایند است.
هوش مصنوعی: و نیز آن التماسها و شرح حال گفتنش که با آن به هر شیوهای میکوشد دل مرا به دست آورد، مرا خوش میآید.
هوش مصنوعی: مردم طوطیها و بلبلها را به سبب خوشآوازیشان میپسندند و در قفس نگه میدارند.
هوش مصنوعی: اما کسی زاغ و جغد را در قفس نمیکند؛ چنین چیزی در هیچ داستانی نیامده است. یعنی نگه داشتن بنده در حال نیاز، نشانهٔ دوست داشتن آواز اوست.
هوش مصنوعی: اگر دو نفر نزد کسی که دلبستهٔ زیبارویان است بیایند، یکی پیرزنی فرتوت و دیگری جوانی زیبارو،
هوش مصنوعی: و هر دو نان بخواهند، او زود نانی فطیر و ناپخته میآورد و به پیرزن میگوید: بگیر و برو.
هوش مصنوعی: اما به آن دیگری که قد و رخسار زیبا دارد، کی زود نان میدهد؟ بلکه دادن نان را به تأخیر میاندازد.
هوش مصنوعی: به او میگوید: لحظهای آسوده بنشین، که در خانه نان تازه میپزند.
هوش مصنوعی: وقتی پس از زحمت، نان گرم هم میرسد، باز میگوید: بنشین که حلوا هم در راه است.
هوش مصنوعی: با همین ترفند او را نگه میدارد و معطل میکند و پنهانی دلش را صید میکند.
هوش مصنوعی: و به زبان حال میگوید: با تو کاری دارم، ای زیباروی جهان، لحظهای منتظر بمان.
بی نصیبی و محرومیت مومنان، خواه خوب و خواه بد، مطمئن باش که بدین دلیل است و آن هم اینست که نعمت بهتری برایت گذاشته.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
مرتبسازی حاشیهها: محبوبترین | جدیدترین | قدیمیترین
تا به حال ۶ حاشیه برای این شعر نوشته شده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
reply thumb_up ۱ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.