گنجور

بخش ۲۱۰ - تفسیر آیت واجلب علیهم بخیلک و رجلک

 
مولوی
مولوی » مثنوی معنوی » دفتر سوم
 

تو چو عزم دین کنی با اجتهاد

دیو بانگت بر زند اندر نهاد

که مرو زان سو بیندیش ای غوی

که اسیر رنج و درویشی شوی

بی‌نوا گردی ز یاران وابری

خوار گردی و پشیمانی خوری

تو ز بیم بانگ آن دیو لعین

وا گریزی در ضلالت از یقین

که هلا فردا و پس فردا مراست

راه دین پویم که مهلت پیش ماست

مرگ بینی باز کو از چپ و راست

می‌کشد همسایه را تا بانگ خاست

باز عزم دین کنی از بیم جان

مرد سازی خویشتن را یک زمان

پس سلح بر بندی از علم و حکم

که من از خوفی نیارم پای کم

باز بانگی بر زند بر تو ز مکر

که بترس و باز گرد از تیغ فقر

باز بگریزی ز راه روشنی

آن سلاح علم و فن را بفکنی

سالها او را به بانگی بنده‌ای

در چنین ظلمت نمد افکنده‌ای

هیبت بانگ شیاطین خلق را

بند کردست و گرفته حلق را

تا چنان نومید شد جانشان ز نور

که روان کافران ز اهل قبور

این شکوه بانگ آن ملعون بود

هیبت بانگ خدایی چون بود

هیبت بازست بر کبک نجیب

مر مگس را نیست زان هیبت نصیب

زانک نبود باز صیاد مگس

عنکبوتان می مگس گیرند و بس

عنکبوت دیو بر چون تو ذباب

کر و فر دارد نه بر کبک و عقاب

بانگ دیوان گله‌بان اشقیاست

بانگ سلطان پاسبان اولیاست

تا نیامیزد بدین دو بانگ دور

قطره‌ای از بحر خوش با بحر شور

با دو بار کلیک بر روی هر واژه می‌توانید معنای آن را در لغت‌نامهٔ دهخدا جستجو کنید.

شماره‌گذاری ابیات | وزن: فاعلاتن فاعلاتن فاعلن (رمل مسدس محذوف یا وزن مثنوی) | منبع اولیه: ویکی‌درج | ارسال به فیس‌بوک

این شعر را چه کسی در کدام آهنگ خوانده است؟

برای معرفی آهنگهایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است اینجا کلیک کنید.

حاشیه‌ها

تا به حال ۶ حاشیه برای این شعر نوشته شده است. برای نوشتن حاشیه اینجا کلیک کنید.

امین کیخا نوشته:

بی نوا را همه می دانیم ولی به نوا یا بنوا را شوربختانه کسی به کار نمی برد ولی علت این نا کاربری آشکار است ! نوا معنی آهنگ ، مال ، سامان و نظم می دهد پس بنوا یعنی پولدار مرتب و آهنگین !

امین کیخا نوشته:

هیبت باز است بر کبک نجیب ! بسیار زیباست یعنی شکوه و فر فراخوان خداوند را پاکان و بر کشیدگان می دانند نه مردمنماهای نا مردم !

شمس الحق نوشته:

احسنت برتو و درود برتو و بر درک راستت از این بیت بظاهر پیچیده و سخت دکتر کیخا ! این را مسرح مشروح مثنوی گویند .

شمس الحق نوشته:

مهم
===== قابل توجه گنجور
————————-
جناب حمید رضای عزیز
—————————-
رباعیات خیام فیلتر شده است !
————–
حقیر از این بابت خشنود و خرسند است ولی دوستان کار من نیست !

شمس الحق نوشته:

قابل توجه گنجور در خصوص علت فیلتر شدن رباعیات خیام
اگرچه از این بابت مطمئن نیستم اما تصور میکنم رابطه ای بین حاشیۀ یکی از دوستان بنام شایان بر رباعی ۴۱ خیام و لینک یوتوب که معرفی فرموده اند وجود داشته باشد .

تاوتک نوشته:

درود استاد کیخا جان .برایتان یک شگفتانه دارم و آن اینکه زیاد عقب نیستم و در این مدت مثنوی خواندم -نه با سرعت شما-و اینکه میان چند صد تن ترک و افغان و اروپایی و عرب و آفریقایی!مثنوی خواندم وحسم کمتر از سرودن شعر نبود.دوستان کاش بودید

کانال رسمی گنجور در تلگرام