گفت قایل در جهان درویش نیست
ور بود درویش آن درویش نیست
هست از روی بقای ذات او
نیست گشته وصف او در وصف هو
چون زبانهٔ شمع پیش آفتاب
نیست باشد هست باشد در حساب
هست باشد ذات او تا تو اگر
بر نهی پنبه بسوزد زان شرر
نیست باشد روشنی ندهد ترا
کرده باشد آفتاب او را فنا
در دو صد من شهد یک اوقیه خل
چون در افکندی و در وی گشت حل
نیست باشد طعم خل چون می‌چشی
هست اوقیه فزون چون برکشی
پیش شیری آهوی بیهوش شد
هستی‌اش در هست او روپوش شد
این قیاس ناقصان بر کار رب
جوشش عشقست نه از ترک ادب
نبض عاشق بی ادب بر می‌جهد
خویش را در کفهٔ شه می‌نهد
بی‌ادب‌تر نیست کس زو در جهان
با ادب‌تر نیست کس زو در نهان
هم بنسبت دان وفاق ای منتجب
این دو ضد با ادب با بی‌ادب
بی‌ادب باشد چو ظاهر بنگری
که بود دعوی عشقش هم‌سری
چون به باطن بنگری دعوی کجاست
او و دعوی پیش آن سلطان فناست
مات زید زید اگر فاعل بود
لیک فاعل نیست کو عاطل بود
او ز روی لفظ نحوی فاعلست
ورنه او مفعول و موتش قاتلست
فاعل چه کو چنان مقهور شد
فاعلیها جمله از وی دور شد
با انتخاب متن و لمس متن انتخابی می‌توانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: این شعر به بررسی مفهوم فنا و بقای درویش و عشق می‌پردازد. مولانا بیان میکند که درویش واقعی در عالم وجود ندارد و اگر هم باشد، وصف او در سایه عشق و ره‌جوئی محو میگردد. او از طریق مثال‌هایی مانند شمع و آفتاب و نیز طعم عسل، بر این نکته تأکید میکند که حقیقت وجودی انسان در اوایل فناست و درک صحیح آن نیازمند گذر از دید ظاهری به باطن است. در نهایت، او نکته را به اینجا می‌رساند که در عالم عشق و ادب، نمای ظاهری می‌تواند گمراه‌کننده باشد و حقیقت در مقام باطن نهفته است.
هوش مصنوعی: اگر کسی در این دنیا به درویشی اعتراف کند، در واقع درویش نیست، زیرا درویشی که واقعی باشد، خود را نمی‌شناسد و به دنبال نام و مقام نیست.
هوش مصنوعی: از آنجا که ذات خداوند جاودان و باقی است، صفات او نیز به طور واقعی وجود دارند و در وصف دیگران، قابل توصیف نیستند.
هوش مصنوعی: زبانة شمع در برابر نور آفتاب وجود ندارد و اعتبارش کم‌رنگ می‌شود، اما در حقیقت، شمع همچنان وجود دارد و به حساب می‌آید.
هوش مصنوعی: ذات او (خدا) وجود دارد، حتی اگر تو (انسان) مانند پنبه بر او بتازی، او همیشه نمی‌سوزد و همچنان باقی می‌ماند.
هوش مصنوعی: اگر روشنی وجود نداشته باشد، آفتاب نمی‌تواند به تو نور بدهد و بنابراین وجود او در فناست.
هوش مصنوعی: اگر دوصد من عسل را در یک اوقیه (حدود چهل و پنج گرم) از شکر حل کنی، آن عسل همگی تبدیل به شکر می‌شود. این بیت به مفهوم فنا و زوال اشیاء اشاره دارد و بیان میکند که با ورود چیزهایی دیگر، اصل و موجودیت اولیه از بین می‌رود.
هوش مصنوعی: طعم عسل (خل) وجود ندارد وقتی که بچشی، زیرا وقتی چیزی را بالا می‌کشی (رها می‌کنی) مقدارش بیشتر می‌شود و این حالت در آن وجود ندارد.
هوش مصنوعی: وقتی آهو در برابر شیر بیهوش می‌شود، وجودش در واقع زیر پوشش وجود شیر پنهان می‌شود.
هوش مصنوعی: این مقایسه‌های نادرست که از عقل ناقص سرچشمه می‌گیرد، ناشی از شور و جوشش عشق است و نه به خاطر ترک آداب و ادب.
هوش مصنوعی: عاشق بی‌ادب هیجان و تپش درونی خود را نشان می‌دهد و خود را به پای پادشاه عشق می‌افکند.
هوش مصنوعی: هیچ‌کس در این دنیا بی‌ادب‌تر از او نیست و هیچ‌کس در نهان نیز باادب‌تر از او وجود ندارد.
هوش مصنوعی: هر دو این وضعیت‌ها یعنی داشتن ادب و بی‌ادبی، نسبت به هم از یکدیگر جدا هستند و در عین حال به یکدیگر مربوطند. تو ای منتخب، باید بفهمی که این دو ویژگی به نوعی با هم در ارتباط‌اند.
هوش مصنوعی: اگر فقط ظاهر او را ببینی، بی‌ادب و بی‌احترام به نظر می‌آید؛ در حالی که دعوی عشق او حقیقتی عمیق و باطن‌دار دارد.
هوش مصنوعی: اگر به عمق و باطن نگاه کنی، می‌فهمی که ادعای عشق و دوستی دروغ است و در واقع آن ادعا در برابر همه چیز فنا و نابود است.
هوش مصنوعی: اگر زید به عنوان فاعل و عامل در نظر گرفته شود، مرگ او را می‌توان مرگ زید دانست، اما در واقع او فاعل نیست و بی‌عمل است و همین باعث می‌شود که از نظر وجودی، زید به معنای واقعی مرده است.
هوش مصنوعی: او از نظر زبان‌شناسی فاعل است، اما در واقع، مفعول و در اختیار مرگ و فنا قرار دارد.
هوش مصنوعی: فاعل چه می‌شود که به این اندازه مغلوب شده است و حتی تمام ویژگی‌های فاعلی از او دور شده است؟
در حال بارگذاری آرایه‌های ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
معرفی ترانه‌هایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
مرتب‌سازی حاشیه‌ها: محبوب‌ترین | جدیدترین | قدیمی‌ترین
تا به حال ۷ حاشیه برای این شعر نوشته شده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
برای حاشیه‌گذاری باید در گنجور نام‌نویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.