گنجور

بخش ۲ - هلال پنداشتن آن شخص خیال را در عهد عمر رضی الله عنه

 
مولوی
مولوی » مثنوی معنوی » دفتر دوم
 

ماه روزه گشت در عهد عمر

بر سر کوهی دویدند آن نفر

تا هلال روزه را گیرند فال

آن یکی گفت ای عمر اینک هلال

چون عمر بر آسمان مه را ندید

گفت کین مه از خیال تو دمید

ورنه من بیناترم افلاک را

چون نمی‌بینم هلال پاک را

گفت تر کن دست و بر ابرو بمال

آنگهان تو در نگر سوی هلال

چونک او تر کرد ابرو مه ندید

گفت ای شه نیست مه شد ناپدید

گفت آری موی ابرو شد کمان

سوی تو افکند تیری از گمان

چون یکی مو کژ شد او را راه زد

تا به دعوی لاف دید ماه زد

موی کژ چون پردهٔ گردون بود

چون همه اجزات کژ شد چون بود

راست کن اجزات را از راستان

سر مکش ای راست‌رو ز آن آستان

هم ترازو را ترازو راست کرد

هم ترازو را ترازو کاست کرد

هر که با ناراستان هم‌سنگ شد

در کمی افتاد و عقلش دنگ شد

رو اشداء علی‌الکفار باش

خاک بر دلداری اغیار پاش

بر سر اغیار چون شمشیر باش

هین مکن روباه‌بازی شیر باش

تا ز غیرت از تو یاران نسکلند

زانک آن خاران عدو این گلند

آتش اندر زن به گرگان چون سپند

زانک آن گرگان عدو یوسفند

جان بابا گویدت ابلیس هین

تا بدم بفریبدت دیو لعین

این چنین تلبیس با بابات کرد

آدمی را این سیه‌رخ مات کرد

بر سر شطرنج چستست این غراب

تو مبین بازی به چشم نیم‌خواب

زانک فرزین‌بندها داند بسی

که بگیرد در گلویت چون خسی

در گلو ماند خس او سالها

چیست آن خس مهر جاه و مالها

مال خس باشد چو هست ای بی‌ثبات

در گلویت مانع آب حیات

گر برد مالت عدوی پر فنی

ره‌زنی را برده باشد ره‌زنی

با دو بار کلیک بر روی هر واژه می‌توانید معنای آن را در لغت‌نامهٔ دهخدا جستجو کنید.

شماره‌گذاری ابیات | وزن: فاعلاتن فاعلاتن فاعلن (رمل مسدس محذوف یا وزن مثنوی) | منبع اولیه: ویکی‌درج | ارسال به فیس‌بوک

این شعر را چه کسی در کدام آهنگ خوانده است؟

برای معرفی آهنگهایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است اینجا کلیک کنید.

حاشیه‌ها

تا به حال ۶ حاشیه برای این شعر نوشته شده است. برای نوشتن حاشیه اینجا کلیک کنید.

مهمان نوشته:

با تشکر از زحمات شما در بیت:
تا ز غیرت از تو یاران نسکلند

زانک آن خاران عدو این گلند

به نظر “نسکلند” اشتباه است و “نگسلند” باید باشد.

رسته نوشته:

در سرتاسر آثار مولوی سکلیدن معادل لعت امروزی گسلیدن است.
این غلط و اشتباه نیست بلکه اختلاف لهجه است

امین کیخا نوشته:

دو لغت از ابوریحان برای ماه یکی ماه کاسته دیگری ناکاسته که ناکاسته ماه بدر است و نیز لغت پرماه را هم داریم برایش .ولی ماه کاسته ارایش های ماه میان ماه پر و بیماهی است . همه خانه های ماه به پهلوی لغت دارند و بسیار هم زیبا هستند و دانستن انها برای مردم گذشته دانشمندی بوده است مطرح شدن پرسش از پیامبر هم در قران از منازل ماه هم از همین در است .

تاوتک نوشته:

همسنگ و دنگ زیبا هستند همسنگ به جای هم مرتبه اما در اینجا دم خور و دنگ هم که به جای احمق و بیشتر بیهوش

تاوتک نوشته:

سکلیدن ،پاره کردن و بریدن است

امین کیخا نوشته:

به پهلوی حیات بخش زنده کار می شود ولی زنده گر هم داریم

کانال رسمی گنجور در تلگرام