بخش ۹۷ - داستان پیر چنگی کی در عهد عمر رضی الله عنه از بهر خدا روز بینوایی چنگ زد میان گورستان
آن شنیدستی که در عهد عمر
بود چنگی مطربی با کر و فر
بلبل از آواز او بیخود شدی
یک طرب ز آواز خوبش صد شدی
مجلس و مجمع دمش آراستی
وز نوای او قیامت خاستی
همچو اسرافیل کآوازش بفن
مردگان را جان در آرد در بدن
یا رسیلی بود اسرافیل را
کز سماعش پر برستی فیل را
سازد اسرافیل روزی ناله را
جان دهد پوسیدهٔ صدساله را
انبیا را در درون هم نغمههاست
طالبان را زان حیات بیبهاست
نشنود آن نغمهها را گوش حس
کز ستمها گوش حس باشد نجس
نشنود نغمهٔ پری را آدمی
کو بود ز اسرار پریان اعجمی
گرچه هم نغمهٔ پری زین عالمست
نغمهٔ دل برتر از هر دو دمست
که پری و آدمی زندانیند
هر دو در زندان این نادانیند
معشر الجن سورهٔ رحمان بخوان
تستطیعوا تنفذوا را باز دان
نغمههای اندرون اولیا
اوّلاً گوید که ای اجزای لا
هین ز لای نفی سرها بر زنید
این خیال و وهم یکسو افکنید
ای همه پوسیده در کون و فساد
جان باقیتان نرویید و نزاد
گر بگویم شمهای زان نغمهها
جانها سر بر زنند از دخمهها
گوش را نزدیک کُن، کان دور نیست
لیک نقل آن به تو دستور نیست
هین که اسرافیل وقتند اولیا
مرده را زیشان حیاتست و نما
جان هر یک مردهای از گور تن
برجَهد ز آوازشان اندر کفن
گوید این آواز ز آواها جداست
زنده کردن کار آواز خداست
ما بمردیم و بکلی کاستیم
بانگ حق آمد همه بر خاستیم
بانگ حق اندر حجاب و بی حجاب
آن دهد کو داد مریم را ز جیب
ای فناتان نیست کرده زیر پوست
باز گردید از عدم ز آواز دوست
مطلق آن آواز خود از شه بود
گرچه از حلقوم عبدالله بود
گفته او را من زبان و چشم تو
من حواس و من رضا و خشم تو
رو که بی یسمع و بی یبصر توی
سِر توی چه جای صاحبسِر توی
چون شدی من کان لله از وله
من ترا باشم که کان الله له
گه توی گویم ترا گاهی منم
هر چه گویم آفتاب روشنم
هر کجا تابم ز مشکات دمی
حل شد آنجا مشکلات عالمی
ظلمتی را کآفتابش بر نداشت
از دم ما گردد آن ظلمت چو چاشت
آدمی را او بخویش اسما نمود
دیگران را ز آدم اسما میگشود
خواه ز آدم گیر نورش خواه ازو
خواه از خم گیر می خواه از کدو
کین کدو با خنب پیوستست سخت
نی چو تو شاد آن کدوی نیکبخت
گفت طوبی من رآنی مصطفی
والذی یبصر لمن وجهی رای
چون چراغی نور شمعی را کشید
هر که دید آن را یقین آن شمع دید
همچنین تا صد چراغ ار نقل شد
دیدن آخر لقای اصل شد
خواه از نور پسین بستان تو آن
هیچ فرقی نیست خواه از شمع جان
خواه بین نور از چراغ آخرین
خواه بین نورش ز شمع غابرین


با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: در این داستان، پیر چنگی در زمان عمر بن خطاب با نواختن چنگ خود در گورستان، جذب مردگان و شنوندگان میشود. صدای او چنان اندوه و طرب ایجاد میکند که انگار مردگان دوباره زنده میشوند. او به شهرت خود به عنوان یک اسرافیل، فرشتهای که جانها را به زندگی بازمیگرداند، میبالد. سخنان او به بیان حقیقتهای عمیق و رازهای معنوی میانجامد و مفهوم حیات و مرگ را به چالش میکشد. پس از شنیدن نغمههای عمیق او، آدمی با ذات خود و با نغمههای روحانی اشنا میشود و به درک هستی واقعی خود نزدیک میشود. این آوازها به انسانها روحی تازه میبخشد و آنها را از زندان نادانی آزاد میسازد.
هوش مصنوعی: در زمان خلافت عمر، مطربی با سازش در محافل و مجالس، جنجال و شوری به پا کرده بود.
هوش مصنوعی: بلبل به خاطر صدای زیبا و دلنشین او (پیر چنگی) مجنون و بیخود شد و از آن صدای دلانگیز، شادی و طرب (سرور) بسیار زیادی به وجود آمد.
هوش مصنوعی: مجلس و گردهمایی را به صدای او زینت دادی و از نغمهاش حالتی بهوجود آمد که گویی قیامت برپا شده است.
هوش مصنوعی: آوازی همچون اسرافیل دارد که با صدایش روح را به مردگان بازمیگرداند و در بدن آنها جان میبخشد.
هوش مصنوعی: در این بیت، اشاره به صدای اسرافیل (فرشتهای که در قیامت نفخه میزند) است که آن چنان زیبا و دلانگیز است که حتی فیلها را نیز به پرواز درمیآورد. منظور این است که صدای او میتواند روح را جانی دوباره بخشد و موجودات سنگین را هم به حرکت درآورد.
هوش مصنوعی: در روزی اسرافیل (فرشتهی مرگ) نالهای خواهد زد که روح را به موجود مردهای که صد سال عمر کرده است، خواهد بخشید.
هوش مصنوعی: انبیاء در دل خود نغمهها و آواهایی دارند که نشاندهندهی حیات حقیقی و معنوی آنهاست و این نغمهها برای کسانی که طالب راستیناند، دارای ارزش و حیات بسیار مهمی است.
هوش مصنوعی: گوش حسی که به خاطر ظلمها و ناپاکیها آلوده است، قادر نیست نغمههای معنوی و روحانی را بشنود.
هوش مصنوعی: انسانی که از رازهای پریان بیخبر است، صدای پری را نمیشنود.
هوش مصنوعی: هرچند نغمهٔ پری به این دنیا تعلق دارد و زیباست، اما صدای دل و اندیشه از هر دوی آنها، یعنی نغمهٔ پری و دنیای مادی، ارزش بیشتری دارد.
هوش مصنوعی: پری و انسان هر دو در دام نادانی گرفتار هستند و از حقیقت و دانش واقعی دور ماندهاند.
هوش مصنوعی: ای روحها، در سورۀ رحمان به آیه «اگر میتوانید از دایره قدرت الهی خارج شوید، خارج شوید» اشاره میشود. این جمله به معنای این است که موجودات جن و انسان نمیتوانند از حیطهٔ اراده و قدرت خدا خارج شوند.
هوش مصنوعی: نغمههای درون اولیا (زاهدان و عابدان) در ابتدا میگوید که ای اجزای وجود من، لا (یعنی وجود نداشته و بیتوجهی به دنیا) را بشناسید.
هوش مصنوعی: بیدار شوید و از افکار و خیالات بیاساس دست بردارید و سرهای خود را از این اندیشههای بیهوده خالی کنید.
هوش مصنوعی: ای همهٔ کسانی که در جسم و فساد هستید، جانهای شما از بین نرفته و نابود نشدهاند و هنوز باقیاند.
هوش مصنوعی: اگر من به طور مختصر از آن آهنگها بگویم، جانها از درون سنگینیهای خود بیرون میآیند و خود را نشان میدهند.
هوش مصنوعی: گوشات را نزدیک کن که صدا دور نیست، اما این داستان و روایت را نمیتوانی بازگو کنی.
هوش مصنوعی: هشدار که اسرافیل (فرشتهای که به دنیا حیات میبخشد) به واسطهٔ اولیای الهی، مردگان را بیدار میکند و به آنها زندگی و ظهور دوباره میدهد.
هوش مصنوعی: هر مردهای که در گور خوابیده، با شنیدن صدای آنان، جانش از بدنش جدا میشود و به پرواز درمیآید؛ این صدا به قدری تاثیرگذار است که حتی درون کفن او را تحتتأثیر قرار میدهد.
هوش مصنوعی: این صدا از دیگر صداها متفاوت است و هدفش بیدار کردن انسانها و زنده کردن روح و جان به وسیلهی پیغام الهی است.
هوش مصنوعی: ما در زندگی خود مردهایم و همه خواستههای واقعیمان را از دست دادهایم. اما هنگامی که صدای حق به گوشمان رسید، همه ما به هوش آمدیم و از خواب غفلت بیدار شدیم.
هوش مصنوعی: ندای حق، چه در پنهان و چه در آشکار، به مریم (مادر عیسی) عطا میکند آنچه نیاز دارد.
هوش مصنوعی: ای کسانی که در دنیا فنا شدهاید و زیر ظاهرها پنهان شدهاید، بازگردید از نابودی و از عدم، به سوی صدای دوست (خدا).
هوش مصنوعی: آوای واقعی و اصلی که میشنوید، متعلق به خداست، هرچند که این صدا از گلو و دهان عبدالله (که به احتمال زیاد اشاره به عبدالله بن عمر یا عبدالله دیگری دارد) بیرون میآید.
هوش مصنوعی: مولانا در این بیت به بیان این موضوع میپردازد که هر چیزی که انسان در وجودش احساس میکند، از او و خواستههای او ناشی میشود. او به نوعی میگوید که من هم زبان تو هستم، هم چشم تو و تمام حواس، و تمامی احساسات من از رضایت و خشم تو سرچشمه میگیرد.
هوش مصنوعی: تو که نه میشنوی و نه میبینی، در حقیقت راز تو چیست و چه جای تو نزد کسی است که صاحب راز است؟
هوش مصنوعی: زمانی که تو به خاطر خدا فانی شوی و از خود بیخود گردی، من نیز برای تو خواهی بود که در حقیقت، فقط متعلق به خداوند هستی.
هوش مصنوعی: هر گاه من تو را صدا میزنم، در حقیقت خودم را نیز معرفی میکنم و نشانهام این است که آنچه میگویم مانند آفتاب روشن و واضح است.
هوش مصنوعی: هرجا که من درخشش داشته باشم، مشکلات و سختیهای آنجا برطرف میشود.
هوش مصنوعی: اگر ظلمتی وجود داشته باشد که نور آفتاب نتواند آن را برطرف کند، آن ظلمت در روز (چاشت) نیز از وجود ما خارج نخواهد شد.
هوش مصنوعی: خداوند آدم را با نامهای مختلفی شناخته و او را معرفی کرده است، اما برای دیگران نامهایی را بر اساس آدم برمیگزیند و میسازد.
هوش مصنوعی: شخص ممکن است نور و روشنی خود را از آدم (انسان کامل) بگیرد یا میتواند آن را از خم (شراب) یا از کدو (به معنای شکل و حالت) بستاند. در حقیقت، هر کدام از این منابع میتواند منجر به دریافت نور و آنچه خوب است، شود.
هوش مصنوعی: این کدو که با خم گره خورده، به خاطر خوشحالی و خوشبختیاش محکم است. در واقع، اگر تو هم شاد باشی، این کدو نیز خوشبخت خواهد شد.
هوش مصنوعی: طوبی، که در اینجا نمادی از خوشحالی و بهشت است، میگوید من به دیدار مصطفی (پیامبر اسلام) نائل آمدم و کسی که چهرهام را دیده، حقیقتاً مرا دیده است.
هوش مصنوعی: هر کس که نوری از چراغی ببیند، به یقین تصور میکند که آن نور از شمعی است که در آن جاست.
هوش مصنوعی: اگر صد چراغ هم به نیکی روشن شود، باز هم در نهایت به دیدار حقیقت و اصل وجود میرسیم.
هوش مصنوعی: هر چه نور را از منبعی دیرین یا جدید بگیری، تفاوتی ندارد؛ زیرا در هر دو صورت، نور به یک اندازه ارزشمند است و میتواند جانبخش باشد.
هوش مصنوعی: چه تفاوتی دارد اگر از نور چراغ آخرین استفاده کنی یا اینکه از نور شمعهای گذشته بهره بگیری؟ در هر حال نور همان نور است.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
میخواهید شما بخوانید؟ اینجا را ببینید.
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
مرتبسازی حاشیهها: محبوبترین | جدیدترین | قدیمیترین
تا به حال ۱۵ حاشیه برای این شعر نوشته شده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.