ای شهان کُشتیم ما خصم برون
ماند خصمی زو بتر در اندرون
کشتن این، کار عقل و هوش نیست
شیر باطن سخرهٔ خرگوش نیست
دوزخست این نَفس و دوزخ اژدهاست
کو به دریاها نگردد کم و کاست
هفت دریا را در آشامد، هنوز
کم نگردد سوزش آن خلقسوز
سنگها و کافرانِ سنگدل
اندر آیند اندرو زار و خجل
هم نگردد ساکن از چندین غذا
تا ز حقّ آید مرورا این ندا
سیر گشتی سیر، گوید نه هنوز
اینت آتش اینت تابش اینت سوز
عالمی را لقمه کرد و در کشید
معدهاش نعره زنان هَلْ مِنْ مَزید
حق قدم بر وی نهد از لامکان
آنگه او ساکن شود از کُنْ فَکان
چونک جزو دوزخست این نَفس ما
طبع کل دارد همیشه جزوها
این قدم حق را بود کو را کُشد
غیرِ حق خود کی کمان او کَشد
در کمان ننهند الّا تیر راست
این کمان را بازگون کژ تیرهاست
راست شو چون تیر و وا رَه از کمان
کز کمان هر راست بجهد بیگمان
چونک وا گشتم ز پیگار بُرون
روی آوردم به پیگار درون
قَدْ رَجَعْنَا مِنَ الْجِهَادِ الْأَصْغَرِیمْ
بَانَبِیٍّ أَنْدَرَ جِهَادِ أَکْبَرِیمْ
قوّت از حق خواهم و توفیق و لاف
تا به سوزن بر کَنم این کوه قاف
سهل دان شیری که صَفها بشکند
شیر آنست آن که خود را بشکند



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: در این بخش از شعر مولانا، به اهمیت جهاد بزرگ درون و مبارزه با نفس اشاره میشود. شاعر میگوید که در حالی که جهاد بیرونی (جهاد اصغر) به پایان رسیده، باید به جهاد درونی (جهاد اکبر) پرداخت، زیرا دشمن واقعی، نفس انسان است. او این نفس را به عنوان دوزخ و اژدهایی توصیف میکند که هرگز سیر نمیشود و با وجود تلاشها، هنوز از قلب انسان دور نیست. مولانا بر این نکته تأکید میکند که واقعیترین و دشوارترین نبرد، نبرد با خود و شکستن غرور و هواهای نفسانی است. در پایان، او خواهان کمک و توفیق از حق برای این مبارزه است.
هوش مصنوعی: ای پادشاهان، ما دشمنان بیرونی را کشتهایم، اما دشمنی خطرناکتر از آن در درون ما باقی مانده است.
هوش مصنوعی: کشتن نفس و مبارزه با درون، نیاز به عقل و درک عمیق دارد و این کار سادهای نیست. همچنین، در این مبارزه، نیرومندی نفس به حدی است که نمیتوان آن را با موجودی کوچک و ضعیف، مانند خرگوش، مقایسه کرد.
هوش مصنوعی: این نفس انسان مانند دوزخ است و به صورت اژدهایی سرکش در میآید که هر چقدر هم ظرفیتش را افزایش دهی، کماکان کم و کاست نمیشود.
هوش مصنوعی: هرچند که هفت دریا را نوشیده شود، اما آتش سوزانندهٔ آن نَفس هرگز کاهش نمییابد.
هوش مصنوعی: کافران و افرادی که دلهای سختی دارند، در برابر حقایق و پیامهای الهی، به زاری و خجالت میافتند و نمیتوانند در برابر آن مقاومت کنند.
هوش مصنوعی: به علت تنوع و فراوانی غذاهای مادی، انسان هیچگاه آرام و ساکن نمیماند و تنها ندا و پیام حق است که او را به سکون و آرامش واقعی میرساند.
هوش مصنوعی: به تو میگوید که با وجود اینکه به سیر و سفر پرداختهای و تجربیات زیادی کسب کردهای، هنوز هم احساس میکنی که کافی نیست و در درونات آتش اشتیاق و سوزی وجود دارد که تو را راضی نمیکند.
هوش مصنوعی: عالمی (دانشمند) را به اندازهای خوراندند که او را به سختی وادار به ناله کردند و فریاد برآورد که آیا چیز دیگری هست که بخورم؟ این اشاره به سیری و تشنگی علمی دارد که انسان هیچگاه از یادگیری و طلب دانش سیر نمیشود.
هوش مصنوعی: وقتی حق بر کسی توجه کند و او را انتخاب کند، آن شخص از مقام لامکان به وجود میآید و پس از آن در مقام وجود و هستی مستقر میشود.
هوش مصنوعی: نفس ما به دلیل اینکه جزو آتش دوزخ است، همیشه تمایل به جزئیات و تقسیمات دارد و خواستهها و طبیعت آن به صورت کلی و واحد نمیشود.
ه: هر کسی که از راه حق منحرف شود، به طور طبیعی نمیتواند بر حق مسلط شود و کسی که از حقیقت دور باشد، نمیتواند به درستی عمل کند.
هوش مصنوعی: فقط تیرهای راست را در کمان میگذارند، زیرا این کمان تیرهای کج و نادرست را نمیپذیرد.
هوش مصنوعی: به راست و صحیح باش، مانند تیر که از کمان رها میشود، و از کمان خود دور نشو، زیرا هر تیرِ راست بیتردید از کمان بیرون میآید.
هوش مصنوعی: وقتی که از نبرد بیرونی و ظاهری بازگشتم، به درون خود و جهاد با خویشتن توجه کردم.
هوش مصنوعی: ما از جهاد کوچک (نبردهای ظاهری) برگشتیم و به جهاد بزرگ (مبارزه با نفس و درونی) روی آوردیم.
من از خداوند نیروی لازم و توفیق میطلبم تا بتوانم این کوه بزرگ را از سوراخ سوزن رد کنم(کنایه از کار دشوار)
هوش مصنوعی: شیر که صفوف دشمن را میشکند، تنها آن شیری است که بتواند خود را تسلیم کند و کنترل نفس خود را در دست بگیرد.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
میخواهید شما بخوانید؟ اینجا را ببینید.
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
مرتبسازی حاشیهها: محبوبترین | جدیدترین | قدیمیترین
تا به حال ۱۳ حاشیه برای این شعر نوشته شده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.