آوردهاند که در شهر کشمیر بازرگانی بود حُمیر نام و زنی ماه پیکر داشت که نه چشم چرخ چنان روی دیده بود، نه راید فکرت چنان نگار گزیده، رخساری چون روز ظفر تابان و زلفی چون شب فراق درهم و بیپایان.
خود ز رنگ زلف و نور روی او برساختند
کفرْ خالی از گمان و دینْ جمالی از یقین
و نقاشی استاد، انگشت نمای جهان در چیره دستی، از خامه چهره گشای او جان آزر در غیرت و از طبع رنگ آمیز او خاطر مانی در حیرت، با ایشان همسایگی داشت. میان او و زن بازرگان معاشقتی افتاد. روزی زن او را گفت: به هر وقت رنج میگیری و زاویه مارا به حضور خویش آراسته میگردانی، و لاشک توقفی میافتد تا آوازی دهی و سنگی اندازی. آخر ما را از صنعت تو فایده ای باید. چیزی توانی ساخت که میان من و تو نشانی باشد؟ گفت چادری دو رنگ سازم که سپیدی بر او چون ستاره در آب میتابد و سایه بر او چون گله زنگیان بر بناگوش ترکان میدرفشد. و چون تو آن بدیدی به زودی بیرون خرام. و غلامی این باب میشنود. چادر بساخت، و یک چندی بگذشت. روزی نقاش به کاری رفته بود و تا بیگاهی مانده. آن غلام آن چادر را از دختر او عاریت خواست و زن را بدان شعار بفریفت، و بدو نزدیک شد و پس از قضای شهوت بازگشت و چادر باز داد. چون نقاش برسید و آرزوی دیدار معشوق میداشت، در حال چادر به کتف گردانید و آنجا رفت. زن پیش او باز دوید و گفت: ای دوست، هنوز این ساعت بازگشته ای، خیر هست که برفور باز آمدی! مرد دانست که چه شده است، دختر را ادب بلیغ کرد و چادر بسوخت.



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: این حکایت دربارهٔ زن زیباروی بازرگانی کشمیری است که با نقاشی همسایه رابطهٔ پنهانی دارد و نقاش برای دیدارهایشان چادری دورنگ را نشانه قرار میدهد. غلامی که این راز را شنیده، چادر را از دختر نقاش به امانت میگیرد و با آن زن را فریب میدهد. نقاش وقتی از سخن زن به فریب پی میبرد، دخترش را تنبیه میکند و چادر را میسوزاند. پیام حکایت این است که نشانهها و رازهای آشکارشده ممکن است به دست دیگران بیفتد و فریبنده خود فریب بخورد.
هوش مصنوعی: نقل کردهاند که در شهر کشمیر بازرگانی به نام حُمیر زنی بسیار زیبا داشت که نه آسمان چنان رویی دیده بود و نه اندیشهٔ جستوجوگر چنان زیبارویی یافته بود. چهرهاش مانند روز پیروزی روشن بود و زلفش مانند شب جدایی پیچیده و بیپایان.
هوش مصنوعی: گویی از سیاهی زلف او کفر را ساختند و از روشنی رویش دین را. کفر، خالی سیاه از جنس گمان شد و دین، زیباییای از جنس یقین. شاعر میان «خال» و «خالی» و نیز «خال» و «جمال» بازی لفظی کرده است.
هوش مصنوعی: نقاشی چیرهدست که آزر از هنرش رشک میبرد و مانی در شگفتی میماند، همسایهٔ آنان بود و با زن بازرگان رابطهٔ عاشقانه یافت. زن از او نشانهای برای دیدارهایشان خواست تا نیازی به آواز دادن و سنگ انداختن نباشد، و نقاش چادری دورنگ و نقشدار ساخت که هرگاه زن آن را ببیند بیرون بیاید. غلامی این را شنید و روزی که نقاش دیر کرده بود، چادر را از دختر نقاش به امانت گرفت و با آن زن را فریفت و با او درآمیخت. وقتی نقاش با همان چادر نزد زن رفت، زن گفت: تازه رفته بودی، چرا زود برگشتی؟ نقاش ماجرا را فهمید، دخترش را سخت تنبیه کرد و چادر را سوزاند.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال حاشیهای برای این شعر نوشته نشده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.