نصرالله منشی » کلیله و دمنه » باب الفحص عن امر دمنة » بخش ۶ - حکایت زن بازرگان کشمیری

آورده‌اند که در شهر کشمیر بازرگانی بود حُمیر نام و زنی ماه پیکر داشت که نه چشم چرخ چنان روی دیده بود، نه راید فکرت چنان نگار گزیده، رخساری چون روز ظفر تابان و زلفی چون شب فراق درهم و بی‌پایان.

خود ز رنگ زلف و نور روی او برساختند

کفرْ خالی از گمان و دینْ جمالی از یقین

و نقاشی استاد، انگشت نمای جهان در چیره دستی، از خامه چهره گشای او جان آزر در غیرت و از طبع رنگ آمیز او خاطر مانی در حیرت، با ایشان همسایگی داشت. میان او و زن بازرگان معاشقتی افتاد. روزی زن او را گفت: به هر وقت رنج می‌گیری و زاویه مارا به حضور خویش آراسته می‌گردانی، و لاشک توقفی می‌افتد تا آوازی دهی و سنگی اندازی. آخر ما را از صنعت تو فایده ای باید. چیزی توانی ساخت که میان من و تو نشانی باشد؟ گفت چادری دو رنگ سازم که سپیدی بر او چون ستاره در آب می‌تابد و سایه بر او چون گله زنگیان بر بناگوش ترکان می‌درفشد. و چون تو آن بدیدی به زودی بیرون خرام. و غلامی این باب می‌شنود. چادر بساخت، و یک چندی بگذشت. روزی نقاش به کاری رفته بود و تا بی‌گاهی مانده. آن غلام آن چادر را از دختر او عاریت خواست و زن را بدان شعار بفریفت، و بدو نزدیک شد و پس از قضای شهوت بازگشت و چادر باز داد. چون نقاش برسید و آرزوی دیدار معشوق می‌داشت، در حال چادر به کتف گردانید و آنجا رفت. زن پیش او باز دوید و گفت: ای دوست، هنوز این ساعت بازگشته ای، خیر هست که برفور باز آمدی! مرد دانست که چه شده است، دختر را ادب بلیغ کرد و چادر بسوخت.