یکی از حاضران گفت: آنچه دمنه میگوید از وجه تعظیم ملک نیست، اما میخواهد که بدین کلمات بلا از خود دفع کند. دمنه گفت: کیست بنصیحت من از نفس من سزاوارتر؟ و هرکه خود را در مقام حاجت فروگذارد و در صیانت ذات خویش اهتمام ننماید دیگران را در وی امیدی نماند. و سخن تو دلیل است بر قصور فهم و وفور جهل تو. و تا گمان نبری که این تمویهات بر رای ملک پوشیده ماند !که چون تاملی فرماید و تمییز ملکانه بر تزویر تو گمارد فضیحت تو پیدا آید و نصیحت از معاندت جدا شود، که رای او کارهای عمری بشبی پردازد و لشکرهای گران باشارتی مقهور کند.
ز رایش ار نظری یابد آفتاب بصدق
که خواند یارد صبح نخست را کاذب؟
مادر شیر گفت: از سوابق مکر و غدر تو چندن عجب نمی دارم که از این مواعظت دراین حال و بیان امثل در هر باب. دمنه گفت: این جای مواعظتست اگر در محل قبول نشیند، و هنگام مثل است اگر بسمع خرد استماع افتد. مادر شیر گفت: ای غدار، هنوز امید میداری که بشعوذه و مکر خلاص یابی؟ دمنه گفت: اگر کسی نیکویی را ببدی و خیر را بشر مقابله روا دارد من باری وعده را بانجاز و عهد را بوفا رسانیدم. ملک داند که هیچ خاین را پیش او دلیری سخن گفتن نباشد، و اگر در حق من این روا دارد مضرت آن هم بجانب او باز گردد. و گفتهاند «هرکه در کارها مسارعت نماید و از فواید تامل و منافع تثبت غافل باشد بدو آن رسد که بدان زن رسید که بگرم شکمی تعجیل روا داشت تا میان دوست و غلام فرق نتوانست کرد. » شیر پرسید:چگونه؟
گفت:
با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: در این گفتوگو، دمنه به انتقاد از نظریات یکی از حاضران پاسخ میدهد و به او میگوید که خود را در مقام حاجت و نیاز به نصیحت قرار داده است. او از ناتوانی فهم و جهل شخص انتقاد میکند و بر این باور است که اگر حرفهایش درست شنیده شود، میتواند به منزلهی نصیحت مفید باشد. مادر شیر به شدت به دمنه انتقاد میکند و او را به خاطر گذشتهاش متهم میکند. دمنه در پاسخ میگوید که او وفادار و نیکوکار است و نمیترسد از اینکه ممکن است ناپسند به نظر برسد زیرا در نهایت زیان این وضعیت به خود او برمیگردد. همچنین او اشاره میکند که هر کسی که در کارها شتابزده رفتار کند، ممکن است به نتیجهای منفی برسد. در این بین، او بر اهمیت فکر و تامل در انجام کارها تأکید میکند.
هوش مصنوعی: یکی از افراد حاضر گفت که دمنه آنچه میگوید به خاطر احترام به ملک نیست، بلکه میخواهد با این کلمات خود را از مشکلات نجات دهد. دمنه پاسخ داد: چه کسی میتواند بهتر از خودم به من نصیحت کند؟ هر کسی که خود را در وضعیت نیاز رها کند و برای حفظ وجود خودش تلاش نکند، دیگران به او امیدی نخواهند داشت. سخن تو نشاندهنده سطح ناتوانی و نادانی توست. و نگو که این ترفندها از دید ملک پنهان مانده، زیرا اگر او تأمل کند و قضاوت درستی داشته باشد، نادرستی تو آشکار خواهد شد و نصیحت از دشمنیات جدا خواهد شد. زیرا رأی او میتواند به سرعت کاری را پایان دهد و نیروهای بزرگ را تحت کنترل درآورد.
هوش مصنوعی: اگر نظری از طرف تو به خورشید بیفتد، یعنی اگر تو به حقیقت بنگری، در آن صورت چه نیازی به صبح کاذب (غیر واقعی) داری؟
هوش مصنوعی: مادر شیر به دمنه گفت: از سابقه جادوگری و فریبکاری تو تعجبی ندارم که حالا این حرفها را میزنی و مثلهای اینگونه در هر موضوعی به کار میبری. دمنه پاسخ داد: اینجا جای نصیحت است اگر کسی آن را قبول کند و وقتی مناسب است اگر عقل آن را بشنود. مادر شیر ادامه داد: ای فریبکار، هنوز امیدوار هستی که با شعبدهبازی و فریب از گرفتاریها آسان رها شوی؟ دمنه گفت: اگر کسی نیکی را به بدی پاسخ دهد و خیر را با شر مقایسه کند، من وظیفهام را به انجام میرسانم و به وعدهام عمل میکنم. ملک هم میداند که هیچ خیانتی نمیتواند به راحتی در مقابل او سخن بگوید و اگر در مورد من این کار را انجام دهد، ضرر آن به خود او باز میگردد. گفتهاند: «هرکس در کارها شتاب کند و از فواید تأمل و منفعتهای ثابت غافل باشد، باید بداند که در نهایت به نتیجهای ناخوشایند خواهد رسید.» شیر پرسید: چگونه؟
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال یک حاشیه برای این شعر نوشته شده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
reply flag link
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.