گنجور

 
نصرالله منشی

یکی از حاضران گفت: آنچه دمنه می‌گوید از وجه تعظیم مَلِک نیست، اما می‌خواهد که بدین کلمات بلا از خود دفع کند. دمنه گفت: کیست به نصیحت من از نفس من سزاوارتر؟ و هر که خود را در مَقام حاجت فرو گذارد و در صیانت ذات خویش اهتمام ننماید دیگران را در وی امیدی نماند. و سخن تو دلیل است بر قصور فهم و وفور جهل تو. و تا گمان نبری که این تمویهات بر رای ملک پوشیده ماند! که چون تأملی فرماید و تمیز ملکانه بر تزویر تو گمارد فضیحت تو پیدا آید و نصیحت از معاندت جدا شود، که رای او کارهای عمری به شبی پردازد و لشکرهای گران به اشارتی مقهور کند.

ز رایش ار نظری یابد آفتاب بصدق

که خواند یارد صبح نخست را کاذب؟

مادر شیر گفت: از سوابق مکر و غدر تو چندان عجب نمی دارم که از این مواعظ دراین حال و بیان امثال در هر باب. دمنه گفت: این جای موعظت است اگر در محل قبول نشیند، و هنگام مثل است اگر به سمع خرد استماع افتد. مادر شیر گفت: ای غدار، هنوز امید می‌داری که به شعوذه و مکر خلاص یابی؟ دمنه گفت: اگر کسی نیکویی را به بدی و خیر را به شر مقابله روا دارد من باری وعده را به انجاز و عهد را به وفا رسانیدم. ملک داند که هیچ خائن را پیش او دلیری سخن گفتن نباشد، و اگر در حق من این روا دارد مضرت آن هم به جانب او باز گردد. و گفته‌اند «هرکه در کارها مسارعت نماید و از فواید تأمل منافع تثبّت غافل باشد بدو آن رسد که بدان زن رسید که به گرم شکمی تعجیل روا داشت تا میان دوست و غلام فرق نتوانست کرد. » شیر پرسید:چگونه؟

گفت:

 
 
قاف | آرشیو ادبیات پارسی