گنجور

 
محیط قمی

اگر زنطقه ی موهوم، آمده دهنی

دهان تو است در آن نقطه هم بود سخنی

نمود لعل تو اثبات ذات جوهر فرد

روا است بوسه زدن بر چنین لب و دهنی

ستاره سان همه چشم فلک صفت همه گوش

که بینم آن دهن و بشنوم از آن سخنی

لطیف پیکر او، زآن نداشت سایه که بود

زجان زنده دلانش لطیف تر بدنی

بر او چو یزدان تشریف مَکرَمت پوشاند

نهفت کون و مکان را درون پیرهنی

تو شمع انجمنی دیگران چو پروانه

اگر کنند نکویان شهر انجمنی

قد تو سرو، دل عاشقان بود چمنش

که دیده است چنین سروی و چنین چمنی

ز شانه زلف شکن در شکن، مزن برهم

که آشیانه مرغ دلی است هر شکنی

مرا به مشک ختن با تو احتیاجی نیست

که چین ظره ی تو هست مُشک را ختنی

حکایت دل درمانده است ورطه ی عشق

شنیده ای تو اگر، شرح موری و لگنی

مرا ببین که کنم کوه راه ناله زجای

مخوان فسانه، کزین پیش بود کوهکنی

به عالمی نفروشم ترا که نتوان داد

گران بها گهری را، به کمترین ثمنی

غریب عالم خاکیم، سال ها به گذشت

در این دیار ندیدم مردم وطنی

من و مدایح ختم رسل، شه لولاک

که نیست خوشتر ازین شیوه، در زمانه فنی

نخست فیض ازل اولین تجلی حق

که او است مظهر فیّاض کُل، به هر زمنی

نبیّ مکّی امیّ محمد عربی

که هست علت ایجاد هر روان و تنی

«محیط» مادح احمد خدای باشد و بس

مدیح حضرت او نیست، حق هم چو منی

 
 
 
گنجور را از دست هوش مصنوعی نجات دهید!
امیر معزی

سمنبرا، صنما، یارِ غمگسار منی

ستارهٔ سپهی آفتاب انجمنی

به مجلس اندر گویی که ماه بر فلکی

به موکب اندر گویی که سرو در چمنی

ز عاشقان منم اندر جهان که آن تو ام

[...]

سوزنی سمرقندی

دلم به عشق بتی را همی‌کند شمنی

که بر بتان به نکوئی کند همیشه منی

بتی که زلف چو قیر از بدوش پر شکند

کند به تبّت و قرقیز کاروان شکنی

شکست قیمت مشک و گل و سمن به سه چیز

[...]

انوری

گمان مبر که ز بی‌عیبی عمادست آن

که هجو او نکنم یا ز عجز و کم سخنی

مدیح گفت هجا کرده من بسم به عماد

برای من که هجا را بود هجا نکنی

سعدی

اگر تو میل محبت کنی و گر نکنی

من از تو روی نپیچم که مستحب منی

چو سرو در چمنی راست در تصور من

چه جای سرو که مانند روح در بدنی

به صید عالمیانت کمند حاجت نیست

[...]

مشاهدهٔ ۱ مورد هم آهنگ دیگر از سعدی
حکیم نزاری

شنیده ام که تو با دوستان وفا نکنی

من اعتماد ندارم که عهد می شکنی

به شیوه دگر افتاده ای ندانم دوش

چه خواب دیده ای امروز باز در چه فنی

چه خوانمت به که مانی جز این نمیدانم

[...]

مشاهدهٔ ۲ مورد هم آهنگ دیگر از حکیم نزاری
مشابه‌یابی بر اساس وزن و قافیه