آفرین زان مرکب شبدیز فعل رخش خوی
اعوجی مادرش و آن مادرش را یحموم شوی
گاه بر رفتن چو مرغ و گاه پیچیدن چو مار
گاه رهواری چو کبک و گاه برجستن چو گوی
چون نهنگان اندرآب و چون پلنگان بر جبال
چون کلنگان در هوا و همچو طاووسان به کوی
در شود بی‌زخم و زجر و در شود بی‌ترس و بیم
همچو آذرشست، بتش همچو مرغابی، به جوی
پی ز قوس و فش ز درع و رگ ز موی و تن ز کوه
سر ز نخل و دم ز حبل و برزسنگ و سم ز روی
دیر خواب و زود خیز و تیز سیر و دور بین
خوش عنان و کش خرام و پاکزاد و نیکخوی
سخت پای و ضخم ران و راست دست و گرد سم
تیزگوش و پهن پشت و نرم چرم و خرد موی
ابر سیر و باد گرد و رعد بانگ و برق جه
کوه کوب و سهل بر و شخ نورد و راهجوی
گور ساق و شیر زهره، یوز تاز و غرم تک
پیل گام و کرگ سینه، رنگ تاز و گرگ پوی
تیزچشم، آهن جگر، فولاد دل، کیمخت لب
سیم دندان، چاه بینی، ناوه کام و لوح روی
نیزه و تیغ و کمند و ناچخ و تیر وکمان
گردن و گوش و دم و سم و زهار و ساق اوی
اینچنین اسبی مرا داده‌ست بی زین شهریار
اسب بی‌زین همچنان باشد که بی‌دسته سبوی
با انتخاب متن و لمس متن انتخابی می‌توانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: شاعر در این شعر، به وصف اسب شبدیز و ویژگی‌های برجسته آن می‌پردازد و در عین حال، به ستایش شهریار می‌پردازد که چنین اسبی را به او بخشیده است. اسب توصیف‌شده، دارای ویژگی‌هایی چون سرعت، چابکی و قدرت است و می‌تواند در شرایط مختلف به راحتی حرکت کند. شاعر از تشبیهات مختلف استفاده کرده و صفاتی چون تیز خویی، استقامت و زیبایی این اسب را به تصویر می‌کشد. در نهایت، او بیان می‌کند که اسب بی‌زین، مانند آب‌خور بی‌دسته، فاقد زیبایی و کارایی است و این به تمجید از بخشش شهریار می‌افزاید.
هوش مصنوعی: این بیت دربارهٔ شبدیز، اسبی خاص و با ویژگی‌های ممتاز صحبت می‌کند. شاعر به نیکی و زیبایی این اسب اشاره کرده و می‌گوید که حرکاتش به صورت زیبا و خاص است، به طوری که رفتار او به مادرش که به عنوان اعوجی (دشوار و پیچیده) توصیف شده، شباهت دارد. همچنین، مادرش را «یحموم» یعنی سیاه و تیره توصیف می‌کند.
هوش مصنوعی: اسب در برخی مواقع مانند مرغ به راحتی و با شیب ملایم می‌رود و در گاهی دیگر همانند مار می‌پیچد. همچنین، بعضی اوقات به اندازۀ کبک با چابکی و آزادی حرکت می‌کند و گاهی هم مانند گوی به طور ناگهانی و پرش‌گونه به جلو می‌جهد.
هوش مصنوعی: اسب مانند نهنگ‌ها در آب و مانند پلنگ‌ها بر فراز کوه‌ها حرکت می‌کند و همچون کلنگ‌ها در آسمان و طاووس‌ها در خیابان‌ها زیبا و دلربا است.
هوش مصنوعی: به آرامی و بدون هیچ آسیبی، وارد می‌شود و بدون هیچ ترسی به پیش می‌رود، مانند آذرشست (یکی از اسطوره‌های ایرانی) که شجاع است، و مانند مرغابی که در جوی شناور است.
هوش مصنوعی: این بیت به توصیف ویژگی‌های مختلفی می‌پردازد که از اجزای بدن اسب و طبیعت الهام گرفته شده است. بدن اسب دارای انحنای زیبا و قوس‌دار است، مانند کمان. موهایش نرم و لطیف هستند و بدنش همچون کوه محکم است. دمی بلند و زیبا دارد، مانند نخلی که به سمت آسمان می‌رود، و سم‌هایش نیز محکم و استوارند، مانند سنگی با دوام.
هوش مصنوعی: این بیت صفات یک اسب را توصیف می‌کند که دیر به خواب می‌رود و زود از خواب بیدار می‌شود، سرعت زیادی دارد و دید خوب و دوربینی دارد. همچنین اسب خوبی است که خوش‌عنان و کشخواب است و دارای خوی نیکو و شریف می‌باشد.
هوش مصنوعی: این بیت ویژگی‌های اسب را توصیف می‌کند: پاهایش محکم و ران‌هایش قوی است، دستش راست و سم‌هایش تیز و گوش‌هایش حساس است. پشتش عریض و چرمش نرم و مویش کم‌پشت و خرد است.
هوش مصنوعی: ابرهایی که به رنگ سیاه هستند، بادهای گرد و طوفانی، و رعد و برق‌هایی که به شدت صدا ایجاد می‌کنند، مانند کوهی که به زمین کوبیده می‌شود. این عناصر طبیعی نشان‌دهندهٔ قوی و دلیر بودن اسب در میان دشت‌ها و مسیرها هستند.
هوش مصنوعی: در این بیت، شاعر به ویژگی‌های ظاهری و قدرت اسب می‌پردازد. او اسب را با جسمی قوی و عضلانی مانند گور (تُنِ قوی)، شیر (شجاعت و شکیبایی)، یوز (سرعت و چالاکی) و گرگ (چابکی و قدرت در حرکت) توصیف می‌کند. این توصیف‌ها نشان‌دهندهٔ قدرت و زیبایی اسب است.
هوش مصنوعی: این توصیف ویژگی‌های سرسخت و با اراده یک شخصیت است. او دارای چشمی تیزبین، جگری از آهن، دلی مانند فولاد و لب‌هایی به رنگ سیم است. بینی او مانند چاهی عمیق، کامش به شکل یک ناوه (نوعی قایق) و چهره‌اش به مانند لوحی صاف و بی‌نقص است.
هوش مصنوعی: این بیت ویژگی‌های ظاهری و فیزیکی اسب را توصیف می‌کند و به اجزای مختلف آن مانند گردن، گوش، دم، سم، و ساق آن اشاره می‌کند. شاعر به صورت استعاری از ابزارهای جنگی چون نیزه، تیغ، و کمند استفاده کرده است تا به قدرت و چابکی اسب نیز اشاره کند.
هوش مصنوعی: این‌گونه اسبی به من عطا کرده است شهریار، که بدون زین باشد؛ اسبی بدون زین همچون سبویی است که بدون دسته باشد.
در حال بارگذاری آرایه‌های ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
این کهن گیتی ببرد از تازه فرزندان اوی
ما کهن گشتیم و او نو اینت زیبا جادوی!
مادری دیدی که فرزندش کهن گردد هگرز
چون کهن مادرش را بسیار باز آید نوی؟
هرکه را نو گشت مادر او کهن گردد، بلی
[...]
چون بطرف باغ بنماید گل خودروی روی
دست دلبر گیر و جای اندر کنار جوی جوی
برده از مرجان بگونه لاله نعمان سبق
برده از مطرب بدستان بلبل خوشگوی گوی
بستد از یاقوت بسد لاله و گلنار رنگ
[...]
تا بروید لاله سوری چو لاله دار روی
جام چون لاله کن از روی چو لاله کام جوی
جز به گرد باغ عیش و گرد قصر عزمپوی
جز پی رامش مگیر و جز گل دولت مبوی
صفه‌ای را نقش می‌کردند نقاشان چین
بشنو این معنی کزاین خوشتر حدیثی نشنوی
اوستادی نیمه‌ای را کرد همچون آینه
اوستادی نیمه‌ای را کرد نقش مانوی
تا هر آن نقشی که حاصل باشد اندر نیمه‌ای
[...]
نیکوی بر توست عاشق دیگران بر نیکوی
نیکوی بد خو کند معذوری اندر بدخوی
من که بر تو عاشقم با من نسازی پس مساز
همچنین با نیکوی کت عاشق آمد نیکوی
کار شیران ناید از آهو و بر من عشق تو
[...]
معرفی ترانه‌هایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال یک حاشیه برای این شعر نوشته شده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
برای حاشیه‌گذاری باید در گنجور نام‌نویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.