یکی سخنت بگویم گر از رهی شنوی
یکی رهت بنمایم اگر بدان بروی
سبوی بگزین، تا گردی از مکاره دور
برو بدان ره تا جاودانه شاد بوی
ایا کریم زمانه! علیک عینالله
تویی که چشمهٔ خورشید را به نور ضوی
تویی که فاتح مغموم این سپهر بوی
تویی که کاشف مکروه این زمانه شوی
اگر ز هیبت تو آتشی برافروزند
برآسمان بر، استارگان شوند شوی
به نیکویی نگری، گر همی به کس نگری
به مردمی گروی گر همی به کس گروی
عذاب دوزخ، آنجا بود کجا تو نیی
ثواب جنت آنجا بود، کجا تو بوی
برند آن تو هر کس، تو آن کس نبری
دوند زی تو همه کس، تو زی کسی ندوی
اگر قوام زمانه برآفتاب بود
تو آن زمانه قوامی که آفتاب توی
نیاید از تو بخیلی چو از رسول دروغ
دروغ بر تو نگنجد، جو بر خدای دوی
سخاوت تو و رای بلند و طالع و طبع:
نه منقلب، نه مخالف، نه منکسف، نه غوی
وفا و همت و آزادگی و دولت و دین:
نکوی و عالی و محمود و مستوی و قوی
چو بو شعیب و خلیل و چو قیس و عمرو و کمیت
به ذوق و وزن عروض و به نظم و نثر و روی
چو ابن رومی شاعر، چو ابنمقله دبیر
چو ابنمعتز نحوی، چو اصمعی لغوی
بلا و نعمت و اقبال و مردمی و ثنای
بری و آری و توزی و کاری و دروی
به مردمی تو اندر زمانه مردم نیست
که رای تو به علوست و باب تو علوی
ز همت و هنر تو شگفت ماندستم
که ایمنی تو بر او و بر آسمان نشوی
به مشتریت گمانی برم به همت و طبع
که همچو هور لطیفی و همچو نور قوی
به گاه خلعت دادن، به گاه صلهٔ شعر
نه سیم تو ملکی و نه زر تو هروی
مدیح تو متنبی به سر نیارد برد
نه بوتمام و نه اعشی قیس و نه طهوی
بزرگوارا!، نامآورا!، خداوندا!
حدیث خواهم کردن به تو یکی نبوی
حدیث رقعهٔ توزیع برتو عرضه کنم
چنانکه عرضه کند دین به مانوی منوی
هزار سال همیدون بزی به پیروزی
به مردمی و به آزادگی و نیکخوی
با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: این شعر به ستایش شخصیتی بزرگ و کریم از زمانه اشاره دارد که او را به عنوان منشاء نور و شادابی میشناسد. شاعر از او به عنوان کسی یاد میکند که در سختیها میتواند مایه تسلی و امید باشد و در حقیقت نمایندهی خوبیها و نیکوکاریهاست. او را با صفاتی چون سخاوت، صداقت و وفاداری توصیف میکند و از او خواسته میشود که در مسیر حق و فضیلت قدم بردارد. شاعر همچنین تاکید میکند که در غیاب این شخصیت، عذاب و سختی در مراتب مختلف وجود خواهد داشت، و در حضورش، جنت و نعمت دامنگیر خواهد شد. این متن، پیشکش و ستایش شاعر به این شخصیت بزرگ است که برای او آرزوی عمر دراز و زندگی پر برکت میکند.
هوش مصنوعی: اگر یک بار سخنی از من بشنوی، راهی را برایت نشان میدهم و اگر بخواهی، میتوانی به آن راه بروی.
هوش مصنوعی: یک ظرف مناسب انتخاب کن تا از پیچیدگیها و مکرهای دنیا دور بمانی و در مسیر درست پیش بروی تا همیشه شاد و خوشبو باشی.
هوش مصنوعی: ای کریم زمانه! تو همان هستی که نور خورشید را به وضوح و روشنی به نمایش میگذاری.
هوش مصنوعی: تو کسی هستی که در این آسمان ناامید کننده، پیروز شدهای و بوی تو را میتوان حس کرد؛ تویی که میتوانی زشتیهای این دوران را آشکار کنی.
هوش مصنوعی: اگر به خاطر زیبایی و بزرگی تو آتش را به آسمان بفرستند، ستارهها نیز به تو رخصت ساییدن خواهند داد.
هوش مصنوعی: به خوبی توجه کن، اگر به کسی نگاه میکنی، به انسانیت او توجه داشته باش و گرنه اگر به کسی وابسته شوی، به درستی و انسانیت او وابسته خواهی بود.
هوش مصنوعی: عذاب دوزخ در جایی است که تو حضور نداری و پاداش بهشت در جایی است که تو نیستی.
هوش مصنوعی: هر کسی به تو وابسته است، اما تو به هیچ کس وابسته نیستی. همه به خاطر تو تلاش میکنند، اما تو برای هیچ کس زحمت نمیکشی.
هوش مصنوعی: اگر زندگی و ثبات دنیا به نور آفتاب وابسته باشد، تو مانند همان آفتابی هستی که باعث قوام و پایداری زمانه میشود.
هوش مصنوعی: بخیل بودن تو مثل دروغهای پیامبر نیست، که هیچگاه این دروغها بر تو تاثیر نگذارد، پس به خداوند توجه کن.
هوش مصنوعی: بخشش و generosity تو، تفکر بلند تو، بخت و سرشت تو: نه دچار تزلزل هستند، نه در تضاد با یکدیگر، نه دچار سقوط یا بازگشت، و نه گمراه شدهاند.
هوش مصنوعی: وفا و تلاش و شجاعت و خوشبختی و دین: صفات نیکو و باارزش، ستودنی و متعادل و قوی.
هوش مصنوعی: مانند بو شعیب و خلیل و همچنین قیس و عمرو و کمیت که از نظر ذوق و وزن شعر و به شیوه نظم و نثر شناخته شدهاند.
هوش مصنوعی: ابن رومی شاعر معروفی است، ابن مقله دبیر و نویسندهای برجسته بود، ابن معتز نحوی و زبانشناس ماهری به شمار میرفت و اصمعی در علم لغت استاد بود.
هوش مصنوعی: درد و خوشی، خوششانسی و رفاقت، ستایشهای راست و درستی، و همچنین کار و کوشش و زندگی سخت و فقری وجود دارد.
هوش مصنوعی: در میان مردم زمانه، کسی وجود ندارد که در نظر تو، از نظر فکری و معنوی برتر باشد و دروازه تو به سوی فضائل و برجستگیها گشوده است.
هوش مصنوعی: از تلاش و هنر تو شگفتزدهام که ایمنی تو بر دیگران و آسمان محفوظ نخواهد ماند.
هوش مصنوعی: به دوستیات امیدوارم که دارای اراده و طبیعتی نیکو هستی، همانطور که هوری لطیف و نوری درخشان به چشم میآید.
هوش مصنوعی: در زمان اهدای لباس و بخشش، در زمان پرداختن به شعر، نه مال تو از نقره است و نه ثروتت از طلا.
هوش مصنوعی: این بیت به این معناست که هیچکس، حتی بهترین شاعران، نمیتواند بهطور کامل و شایستهای از تو و ویژگیهایت تمجید کند. نه شاعران معروفی مانند بوطیامه و اعشی و نه دیگران قادر نیستند آنگونه که تو استحقاقش را داری، به تمجید تو بپردازند.
هوش مصنوعی: ای بزرگوار و نامدار! ای خداوند! میخواهم با تو دربارهی یک حدیث نبوی صحبت کنم.
هوش مصنوعی: من میخواهم داستان تو را بازگو کنم، مانند کسی که دین را به زیبایی و به طور شایستهای ارائه میدهد.
هوش مصنوعی: به مدت هزار سال باید در پی پیروزی، آزادی و نیکی برای مردم تلاش کنی.
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
همی گذشت بکوی اندرون بت مشکوی
ز روی او شده جای نشاط و رامش کوی
جفا نمود و بمن روی باز کرد بخشم
ز خشم چون گل صد برگ برفروخته روی
برفت و ماند مرا دلفکار و زار بجای
[...]
ایا ستوده بتو خانواده نبوی
جهان گرفته برأی صواب و عام قوی
توئی بحق شرف دین کردگار جهان
نه دین بود نه شرف هر کجا که تو بنوی
اجل سید عالم سپهر جاه و شرف
[...]
بزرگوارا با آنکه معرضم ز سخن
چنانکه باز ندانم کنون زردف روی
هنوز با همه اعراض من چو درنگری
سخن چنانکه چنان به بود ز من شنوی
هزار سر شده بیش است پیش میدان گوی
بگفتگوی محال و زبان بیهده گوی
از آنورق که تو از ترهات می خوانی
در آن نه ذوق سخن بینم و نه رنگ و نه بوی
اگر بدفتر قرآنت هیچ هست امید
[...]
من آن نی ام که نی ام با تو یک دل و یک روی
دو روی نیست دلم با تو چون گلِ خودروی
خیالِ قامتِ زیبایِ تو بر استاده ست
کنارِ چشمه ی چشمم چو سرو بر لبِ جوی
خوشا میانِ تو گر در کنار می آید
[...]
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال حاشیهای برای این شعر نوشته نشده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.