رشیدکا ز تهی مغزی و سبک خردی
به زیر پوست همی دان که بس گران جانی
گه شناس قبول از دَبور بیخبری
گه تمیز قبل از دُبُر نمیدانی
سخنت را نه عبارت لطیف و نه معنی
عروس زشت و حلی دون و لاف لامانی
زنی به سخره برآمد به بام گلخن و گفت
که دور چشم بد از کاخ من به ویرانی
سخنت بلخی و معنیش گیر خوارزمی
ز بلخی آخر تفسیر این سخن دانی
گرفتمت که هزاران متاع ازین سان هست
کدام حیله کنی تا فروخت بتوانی
حدیث بوزنه خواندی و رشم گرد ناو
چو طیره گشت کفایت ده خراسانی
چه گفت بوزنه را گفت: کون دریده زنا
برای رشم فروشیت کو زبان دانی
زبان بران زمانه به گشتناند، مگوی
که در زمانه منم همزبان خاقانی
سقاطههای تو آن است و شعر من این است
به تو چه مانم؟ ویحک به من چه میمانی
قیاس خویش به من کردن احمقی باشد
که ابن اربدی امروز تو نه حسانی
دلیل حمق تو طعن تو در سنائی بس
که احمقی است سر کردههای شیطانی



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: شاعر در این هجو به نقد و تمسخر رشیدالدین وطواط میپردازد و از نداشتن خرد و کلامی ارزنده او صحبت میکند. او به زشتی سخنان وطواط اشاره میکند و به او میفهماند که گفتارش نه تنها بیمحتواست، بلکه عاری از لطافت نیز هست. شاعر با بیانی تند و کنایهآمیز، از مقایسهای نادرست میان خود و وطواط سخن میگوید و به او یادآور میشود که در مقایسه با شعر خود، آثار او بیارزش و بینکتهاند. در نهایت، به او گوشزد میکند که انتقاد از بزرگان ادبیات نشان از نادانی و بیوقوفی خودش است.
هوش مصنوعی: رشیدالدین وطواط به خاطر کمعمق بودن و سبکمغزیاش، حتی در اعماق وجودش هم میداند که زندگی او بسیار پرخطر و دشوار است.
هوش مصنوعی: گاهی درک تو از مسائل، به خاطر ناآگاهیات از وقایع، درست نیست و وقتی هم که باید بفهمی، فرق بین چیزها را نمیدانی.
هوش مصنوعی: سخنان تو نه از زیبایی و ظرافت برخوردار است و نه مفهومی دلانگیز دارد، بلکه شبیه به زنی نا زیبا و پستی میماند که در جمع خودستایی و ادعاهای نادرست میکند.
هوش مصنوعی: زنی به تمسخر از بام خانهاش (گلخن به معنای خانهای از گل و گچ) ندا میدهد که دوری چشمهای بد و حسود را از کاخ من (محل زندگیام) به ویرانی و خرابشدن برسانید.
هوش مصنوعی: سخنان تو بلخی است و معنای آن را از خوارزم (منطقهای در ایران، در شمال شرقی) بگیر، زیرا تو که خود بلخی هستی، درک این سخن را میدانی.
هوش مصنوعی: من تو را گرفتم، چون هزاران کالای با ارزش مانند تو وجود دارد، حال بگو چه تدبیری میخواهی به کار ببری تا بتوانی این را بفروشی؟
هوش مصنوعی: در مورد بوزنه (نوعی خنجر) صحبت کردی و در حالی که به رشم (شهر) اشاره داشتی، این را بدان که مانند طیره (صید)، کفایت خراسانی (مردم خراسان) را به دست آوردی.
هوش مصنوعی: بوزنه، که به نظر میرسد به یک فرد خاص اشاره دارد، به کنایه و تمسخر میگوید که تو در آفرینش زنای پنهانی برجی، کجا زبان دورانی را میدانی؟ در واقع او به ضعف فهم و ناآگاهی رشیدالدین وطواط در زمینه زبان و هنر اشاره میکند.
هوش مصنوعی: زمانه و وضعیت اجتماعی برای گفتن و نوشتن اثرگذار است، پس نگو که در دوران من، من هم مانند خاقانی زبانور هستم.
هوش مصنوعی: شعرها و آثار تو، که از نظر کیفیت و ارزش پایین هستند، در برابر شعر من ناچیز است. پس به تو چه مربوط است که من چه وضعیتی دارم؟ وای بر تو! به من چه ارتباطی دارد که تو چه جایگاهی داری؟
هوش مصنوعی: کسی که خود را با من مقایسه میکند، احمق است؛ چراکه «ابن اربدی» (شاعری معروف) امروز تو نمیتواند مثل «حسان» (شاعر مشهور عرب) باشد.
هوش مصنوعی: تو با انتقاد از سنائی، که در حقیقت حاصل کارهای شیطانی تو را نشان میدهد، فقط نادانی و حماقت خود را ثابت میکنی.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
مرا ز منصب تحقیق انبیاست نصیب
چه آب جویم از جوی خشک یونانی؟
برای پرورش جسم جان چه رنجه کنم؟
که حیف باشد روح القدس به سگبانی
به حسن صوت چو بلبل مقید نظمم
[...]
مرا ز منصب تحقیق انبیاست نصیب
چه آب جویم از جوی خشک یونانی
برای پرورش جسم، جان چه رنجه کنم
که حیف باشد روح القدس به سگبانی
به حُسن صوت چو بلبل مقید نظمم
[...]
مخوان فسانهٔ افراسیابِ تورانی
مگوی قصهٔ اسفندیارِ ایرانی
سخن ز خسرو و سلطانِ هفت کشور گوی
که خَتْم گشت بدو خسروی و سلطانی
معزِّ دینِ خدای و خدایگانِ جهان
[...]
در آمد از غم تو ، ای بخوبی ارزانی
بکار من چو سر زلف تو پریشانی
کنم بطبع فدای تو دیده و دل و جان
که تو عزیزتر از دیده و دل و جانی
بنفشه زلفی و گل خدی و چه می گویم؟
[...]
به هرزه بر سر دنیا مشو به نادانی
که چون توئی بچنین کار نیست ارزانی
چو عمر ضایع کردی بر آن پشیمان باش
اگرچه سود ندارد کنون پشیمانی
غم جهانی بر جان خویشتن چه نهی
[...]
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال حاشیهای برای این شعر نوشته نشده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.