از گشت چرخ کار به سامان نیافتم
وز دور دهر عمر تن آسان نیافتم
زین روزگار بیبر و گردون کژ نهاد
یک رنج بازگوی که من آن نیافتم
نطقم از آن گسست که همدم ندیدهام
دردم از آن فزود که درمان نیافتم
از قبضهٔ کمان فلک بر دلم به قهر
تیری چنان گذشت که پیکان نیافتم
خوانی نهاد دهر به پیشم ز خوردنی
جز قرص آفتاب در آن خوان نیافتم
بر ابلق امید نشستم به جد و جهد
جولان نکرد بخت که میدان نیافتم
بر چرخ هفتمین شدم از نحس روزگار
یک همنشین سعد چو کیوان نیافتم
پشتم شکست چرخ که رویم نگه نداشت
آبم ببرد دهر کز او نان نیافتم
در مصر انتظار چو یوسف بماندهام
بسیار جهد کردم و کنعان نیافتم
گوئی سکندرم ز پی آب زندگی
عمرم گذشت و چشمهٔ حیوان نیافتم
ز افراسیاب دهر خراب است ملک دل
دردا که زور رستم دستان نیافتم
گویا ترم ز بلبل لیکن ز غم چو باز
خاموش از آن شدم که سخندان نیافتم
خاقانیا تو غم خور کز جور روزگار
یک رادمرد خوشدل و خندان نیافتم
داد سخن دهم که زمانه به رمز گفت
آن یافتم ز تو که ز حسان نیافتم



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: شاعر در این غزل از درد و رنجهای ناشی از زندگی و روزگار سخن میگوید و بیان میکند که با وجود تلاشهای بسیار، به نتیجهای نرسیده است. او از نداشتن همدم و درمان برای دردهایش شکایت دارد و حسرت میخورد که در میانهٔ این چرخش دهر، نتوانسته چیزی به دست آورد. امید و آرزوهایش همچنان بینتیجه مانده و به نظر میرسد هیچ فضیلت و خوشبختی در زندگیاش وجود ندارد. شاعر به وضعیت خود به صورت کنایهآمیز و با اشاره به شخصیتهای اسطورهای مانند سکندر و رستم پرداخته و در نهایت دلسوزی خاقانی از زندگی را مطرح میکند.
هوش مصنوعی: از دوران زندگی، هیچ چیز مناسب و درست پیش نیامده است و از گذشت زمان، راحتی برای من به دست نیامده است.
هوش مصنوعی: در این روزگار بیبرکت و در این دنیا که بهطور غیرمنصفانهای اداره میشود، یک رنجی را بگو که من آن را پیدا نکردهام.
هوش مصنوعی: من دیگر نمیتوانم صحبت کنم چون همدمی ندارم و تنهایی باعث شده که درد من بیشتر شود، اما نتوانستهام درمانی برای آن پیدا کنم.
هوش مصنوعی: چنان تیر بلندی از کمان آسمان به دل من برخورد که نتوانستم پیکانش را ببینم.
هوش مصنوعی: زندگی مانند سفرهای است که دهر (زمان) آن را برای من گسترده، اما هیچ چیز ارزشمندی جز قرص آفتاب (نور و گرما) در آن پیدا نکردم.
هوش مصنوعی: در این بیت، شاعر از تلاش و کوشش خود برای رسیدن به آرزوها و امیدهایش سخن میگوید، اما نتیجهای نمیگیرد و بخت و اقبالش اجازه نمیدهد که به خواستههایش دست یابد. در واقع، او مانند اسبی با رنگ ابلق، سعی میکند، اما در میدان زندگی موفق نمیشود.
هوش مصنوعی: در روزگار بد، مانند ستارهای خوشبخت و نیکتقدیر، نتوانستم همنشینی پیدا کنم و به شادی برسم.
هوش مصنوعی: چرخ روزگار به من پشت کرد و به خاطر این مسئله، نمیتوانم به جلو نگاه کنم. زندگی و زمانهام مرا میکشد و در این مسیر نتوانستم از او گامی برای تأمین روزی خود بردارم.
هوش مصنوعی: در انتظار کسی هستم مانند یوسف که سالها در مصر ماند، و با اینکه خیلی تلاش کردهام، نتوانستهام به سرزمین کنعان (و سعادت) برسم.
هوش مصنوعی: مانند این است که سکندر (پادشاه و فاتح مشهور) از پی آب زندگی رفته، اما من در تمام عمرم از آن چشمهٔ جوانی و حیات بهرهای نگرفتم.
هوش مصنوعی: ملک دل و دیار وجودم در اثر رنج و مصائب زمانه ویران شده است، افسوس که قدرت رستم (نماد نیرومندی) را برای نجات و بهبود اوضاع خود نیافتهام.
هوش مصنوعی: به نظر میرسد که من شبیه بلبل سرشماری میشوم، اما در دل غم خودم مانند باز خاموش شدهام، زیرا کسی را که با دل خوش و خندان سخن بگوید، نیافتم.
هوش مصنوعی: ای خاقانی، نگران نباش و غم مخور، چون در این روزگار سخت و ناعادلانه، من نتوانستم یک مرد خوب و خوشدل و لبخندزن پیدا کنم.
هوش مصنوعی: در این بیت، خاقانی بیان میکند که زمان به او پیام رمزآلودی داده است و او از این پیام دریافته که هیچ چیز نیکویی مانند حسان (شاعر مشهور عرب) را از کسی به دست نیاورده است.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
چشم تو را ز جور، پشیمان نیافتم
این کافر فرنگ مسلمان نیافتم
با آنکه خون هر دو جهان را به خاک ریخت
تیغ کرشمهٔ تو پشیمان نیافتم
از هر طرف که دیده گشودم گشاده بود
[...]
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال یک حاشیه برای این شعر نوشته شده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.