صبح ز مشرق چو کرد بیرق روز آشکار
خنده زد اندر هوا بیرق او برقوار
بود چو گوگرد سرخ کز بر چرخ کبود
داد مس خاک را گونهٔ زر عیار
خسرو چین از افق آینهٔ چین نمود
زآینهٔ چرخ رفت زنگ شه زنگ بار
در سپر ماه راند تیغ زراندوده مهر
بر کتف کوه دوخت دست سپیده غیار
شد قلم از دست این، رمح به دست سماک
شد ارم از دست آن، باغ و لب جویبار
ظل صنوبر مثال گشت به مغرب نگون
مهر ز مشرق نمود مهرهٔ زر آشکار
داد غراب زمین روی به سوی غروب
تا نکند ناگهان باز سپهرش شکار
سوخت شب مشک رنگ ز آتش خورشید و برد
نکهت باد سحر قیمت عود قمار
برقع زرین صبح چرخ برانداخت و کرد
پیش عروس سپهر زر کواکب نثار
تیغ زر آسمان خاک سیه پوش را
کرد منور چو رای، رای زن شهریار
آصف حاتم سخا، احنف سحبان بیان
یحیی خالد عطا، جعفر هارون شعار



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: شعر در ستایش ملک الوزرا زین الدین دستور عراق است و به توصیف زیباییهای صبح و شکوه پادشاهی میپردازد. صبح با طروات و نورافشانی آغاز میشود و پرچم زین الدین در آسمان درخشندگی خاصی دارد. شاعر از زیباییهای روز و تأثیر آن بر زمین و آسمان میگوید و به قدرت و بزرگی ملک الوزرا اشاره میکند. در این ستایش، تصاویری از شکوه آفتاب و زیباییهای طبیعی در کنار عظمت و ملکیت زین الدین به تصویر کشیده میشود. در نهایت، شاعر به شخصیتهای تاریخی و بزرگ اشاره میکند که نشاندهنده بزرگی و عظمت فرهنگ و تاریخ است.
هوش مصنوعی: صبح که از سمت مشرق، پرچم روز نمایان شد، پرچم او به سرعت در آسمان درخشید و خداوند با نور خود در آن فضا خندید.
هوش مصنوعی: چون گویی سرخ مانند گوگرد بر آسمان آبی، زمین را به رنگ زرین زیبا میکند و زیبایی و ارزش آن را نشان میدهد.
هوش مصنوعی: خسرو چین (شخصیتی برجسته و پادشاه در افسانهها) از دوردستهای آسمانی به شکل آینهای درخشان به زمین آمد و در نتیجه، رنگ و بوی سلطنت و شکوه او از آسمان به زمین منتقل شد.
هوش مصنوعی: در سپر ماه، یعنی در تمام طول ماه، شمشیر طلایی (که به گریزی از نور شبیه است) را بر روی کتف کوه قرار دادند و صبح، یعنی سپیده درخشش خود را بر آن دوخت.
هوش مصنوعی: قلم از دست این شاعر افتاده و به دست سماک (ستارهای در صورت فلکی) میافتد، و ارم (بهشت) از دست آن شخص، به باغ و کنار جویبار میرسد. به عبارتی دیگر، به سبب وجود و تأثیر آن شخص، عالم خیال و زیباییهای طبیعی به زندگی مردم نزدیک میشود.
هوش مصنوعی: سایهٔ درخت صنوبر در مغرب مانند شکستگیِ آفتاب (مهر) است که از مشرق، سکهٔ طلا (مهرهٔ زر) را نمایان کرده است.
هوش مصنوعی: غراب (به معنای کلاغ) زمین را به سمت غروب نگاه کرد تا ناگهان سپهر (آسمان) به او آسیب نزند و شکارش نکند.
هوش مصنوعی: شب با رنگ مشکین خود به خاطر تابش آتش خورشید، به طور کامل به امید صبح سوخت و عطر خوش باد صبحگاهی ارزش عود (بوی خوشی که از سوختن چوب عود برمیخیزد) را به قمار (تجارت) میبرد.
هوش مصنوعی: صبح باشکوه و درخشان مثل یک برقع زردی که بر میافکند بر روی عروس آسمان، ستارهها را به عنوان هدیه به او تقدیم کرد.
هوش مصنوعی: تیغ زرین آسمان بر روی زمین تاریک، مانند نظر و اندیشهٔ زن برجستهای است که شوهرش را مینمایاند و روشنی میبخشد.
هوش مصنوعی: آصف که به خاطر بخشندگیاش معروف است، حاتم طایی، احنف سحبان که به خاطر سخنوریاش شناخته شده است، یحیی بن خالد برمکی که به خاطر بخشش و علمش زبانزد است، و جعفر برمکی که در دربار هارون الرشید (خلیفه عباسی) به عنوان مشاوری برجسته شناخته میشد، همگی صفات برجستهای دارند که در ستایش زینالدین با هم آورده شدهاند.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
چیست ازین خوبتر، در همه آفاق کار؟
دوست به نزدیکِ دوست، یار به نزدیکِ یار
دوست برِ دوست رفت، یار به نزدیکِ یار
خوشتر ازین در جهان، هیچ نبودهاست کار
سرو سماطی کشید بر دو لب جویبار
چون دو رده چتر سبز در دو صف کارزار
مرغ نهاد آشیانبر سر شاخ چنار
چون سپر خیزران بر سر مرد سوار
آلت رامش بخواه گوهر شادی بیار
رعد مثال این بزن ابر نهاد آن ببار
خلق همی بنگری روز و شب اندر نشاط
جز طرب اندر جهان نیز ندارند کار
خاک نبینی به ره خرده نقره بساط
[...]
ای ز سپهر کمال تافته خورشید وار
گشته به تمییز و عقل نادرهٔ روزگار
از کرم شهریار کار تو همچون نگار
وز قلمت چون نگار مملکت شهریار
ای کل رواسک کند و سرسر خار
دیو با دیدار تو چو لعبت فرخار
کنگی گنده دهان و گنده ریش و کور
بد دل و بد طلعت و بد روی و بد دیدار
دیگهای مایه تو پر غدد و کرم
[...]
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال حاشیهای برای این شعر نوشته نشده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.