گنجور

 
حاجب شیرازی

سیمرغ بهر دانه ای کی صید گردد خام را

بر چین ز راه مرغ دل صیاد نادان دام را

ای عقل دور اندیش رو، هم قانع و درویش باش

از بهر انعامی چرا، در پی روی انعام را

ز اسرار جام جم دهد پیر خراباتم خبر

چون جم اگر پر می کنی از روی حکمت جام را

زلف و بیاض و عارضت صبحی توان آورد شام

هم شام تیره صبح را، هم صبح روشن شام را

کعبه چرا پوشد به تن هر ساله زرین پیرهن

بهر طواف کوی تو بندد، به خود احرام را

هر دم تبسم می کنی بر چشم گریان خلق را

از پسته خندان کشی روغن عجب بادام را

ز اصنام بی حس هرکسی دارد، به پنهانی بسی

با قدرت حسن ای صنم بشکن همه اصنام را

دردی کش میخانه را بعد از سلام ما بگو

کز جوششش یارآورد پیران درد آشام را

ای صلح کل از جنگ و کین مردم همه سرسامیند

با حکمت کامل ز سر بیرون کن این سرسام را

پیغمبران بت ز تو، سرمشق قانون می کنند

سرمشق را تجدید ده یکسان کن این پیغام را

جنس سلامت نادر است اندر دیار مسلمین

آن کیست تا معنی کند «حاجب » چنین اسلام را

 
 
 
گنجور را از دست هوش مصنوعی نجات دهید!
سعدی

امشب سبکتر می‌زنند این طبل بی‌هنگام را

یا وقت بیداری غلط بودست مرغ بام را

یک لحظه بود این یا شبی کز عمر ما تاراج شد

ما همچنان لب بر لبی نابرگرفته کام را

هم تازه‌رویم هم خجل هم شادمان هم تنگ‌دل

[...]

مشاهدهٔ ۱ مورد هم آهنگ دیگر از سعدی
همام تبریزی

ساقی همان به کامشبی در گردش آری جام را

وز عکس می روشن کنی چون صبح صادق شام را

می ده پیاپی تا شوم ز احوال عالم بی‌خبر

چون نیست پیدا حاصلی این گردش ایام را

کار طرب را ساز ده و اصحاب را آواز ده

[...]

امیرخسرو دهلوی

بهر تو خلقی می کشد آخر من بدنام را

بس می نپایم، چون کنم وه این دل خودکام را

یک شب به بامی دیدمت، آنگه به یاد پای تو

رنگین بساطی می کنم از خون دل آن بام را

خواهم که خون خود چومی در گردن جامت کنم

[...]

خواجوی کرمانی

ای ترک آتش رخ بیار آن آب آتش فام را

وین جامه ی نیلی ز من بستان و در ده جام را

چون بندگان خاص را امشب بمجلس خوانده ئی

در بزم خاصان ره مده عامان کالانعام را

خامی چو من بین سوخته و آتش ز جان افروخته

[...]

کمال خجندی

کردند ید آن زلف و رخ دلهای بی آرام را

بهر شکار بلبلان بر گل نهادی دام را

پیش گل اندام تو دارد گل اندامی ولی

لطفی نباشد آنچنان اندام بی اندام را

ساقی رسید ایام گل خالیست از می جام مل

[...]

مشابه‌یابی بر اساس وزن و قافیه