دهر است پر از فتنه و شهر است پرآشوب
از چشم سیه مست تو ای بر همه محبوب
آن کس که همی گفت منم فاتح و غالب
شد با سپه و خیل و حشم عاجز و مغلوب
بس طرفه بناها که بدی جنت شداد
چون باغ ارم گشت همه ناقص و معیوب
چندیست شد از عدل شهنشاه در ایران
خون همه پامال و اثاث همه منهوب
در حضرت سلطان به چه تقصیر شدستند
اعیان همه معزول و رعیت همه منکوب
شاها تو چو یعسوبی و ملت مگس نحل
بنگر که به عدل است همه عادت یعسوب
دعویت ربوبیت و عنوانت ابوت
ای رب اب الخصم ولد قاتل مربوب
حق گویم و از دار نترسم که از این دار
از گفتن حق بس چو مسیحا شده مصلوب
زاهد چه کشی مد ولاالضال در الحمد
چون نیست در این دایره کس غیر تو مغضوب
آن صبر که در حوصله غیر نگنجد
در ماست که خارج بود از طاقت ایوب
شد از تو عزیز من آیا یوسف در مصر
روشن دل و جان همه چون دیده یعقوب
منعم خبر از جذبه جذاب چه پرسی
جذاب بود سیم و زر و عقل تو مجذوب
همت طلب از «حاجب » درویش بهرحال
گر طالب حقی به حقی بر همه مطلوب
با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: این شعر به توصیف مشکلات و فتنههای زمانه و آشوبهای شهر میپردازد. شاعر از محبوبی با چشم سیاه یاد میکند و به تسخیر نشدن کسانی که ادعای پیروزی داشتند اشاره میکند. در ادامه، به فساد و ستمهایی که در حکومت دیده میشود اشاره دارد و بیان میکند که بسیاری از افراد در اثر این ستمها ضعیف و ناتوان شدهاند. شاعر به مقام و مسئولیت سلطان به عنوان یعسوب (زنبور) و ملت به عنوان مگس اشاره میکند و از عدم عدالت در حکومت انتقاد میکند. در نهایت، او بر سرسختی و حقگویی خود تأکید کرده و به زهد و معنویت در این دوره بیعدالتی اشاره میکند.
هوش مصنوعی: زندگی پر از مشکلات و چالشهاست و جامعه هم در حال بینظمی و اختلاف به سر میبرد، اما زیبایی و جذابیت چشمان توست که تمام این ناپایداریها را تحت تأثیر قرار میدهد و برتر از همه چیز مینماید.
هوش مصنوعی: کسی که همیشه ادعا میکرد فاتح و پیروز است، در نهایت با لشکر و و سربازانش ناتوان و شکستخورده شد.
هوش مصنوعی: بسیاری از ساختمانها وجود دارند که آشکارا زیبا و جذاب به نظر میرسند، اما به نوعی همگی ناقص و دارای عیب هستند، مانند باغ ارم که به ظاهر خوشمنظره است ولی در حقیقت نقصهایی دارد.
هوش مصنوعی: مدتی است که به خاطر عدالت پادشاه، در ایران خون همه مردم ریخته شده و اموالشان به تاراج رفته است.
هوش مصنوعی: در دیوان سالاری، شخصیتهای برجسته به چه گناهی از مقام خود برکنار شدهاند و مردم عادی نیز تحت فشار و ظلم قرار گرفتهاند؟
هوش مصنوعی: ای پادشاه، تو نسبت به مردم همچون زنبورعسل هستی و باید به رفتار و عادت زنبوران عسل توجه کنی که همواره بر اساس عدالت و درستی عمل میکنند.
هوش مصنوعی: ای پروردگار، بزرگی و مقام پدری تو را میطلبم، زیرا تو پروردگار کسی هستی که فرزند قاتل را به تو نسبت میدهد.
هوش مصنوعی: من حقیقت را میگویم و از مرگ نمیترسم؛ زیرا مانند مسیحا که به دار آویخته شد، از گفتن حقیقت نمیهراسد.
هوش مصنوعی: زاهد، چه دردی را تحمل میکنی وقتی در ستایش، نه کسی در این دایره است جز تو که مورد خشم قرار گرفته است.
هوش مصنوعی: صبری که از حد و توان دیگران خارج باشد، در وجود ماست و این صبر از طاقت ایوب هم فراتر رفته است.
هوش مصنوعی: آیا تو عزیز من شدهای مانند یوسف در مصر؟ دل و جان همه مانند چشمهای یعقوب به تو روشن و شفاف است.
هوش مصنوعی: سخن از جذبه و علاقهای است که از زیبایی و جذابیت چیزی ناشی میشود. اگر کسی از خود زیبایی و جذابیت را بخواهد، باید بداند که آن جذابیت تنها در سیم و زر و عقل نهفته نیست. در واقع، جذابیت و جاذبهای عمیقتر وجود دارد که فراتر از مادیات است و میتواند عقل و دل را در خود بفروشد.
هوش مصنوعی: از درویش درخواست همت کن، زیرا اگر به دنبال حقیقتی هستی، این حقیقت برای همه چیز مطلوب است.
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
ای چشم خرد از رخ ادراک تو محجوب
با عارض تو صورت یوسف نبود خوب
بی بوی تو روشن نشود دیدهٔ یعقوب
پا فرق ارادت ننهد بر در مطلوب
ای کرده متجلی رخت از دیده هر خوب
وی حسن و جمال همه خوبان بتو منسوب
بر صفحه رخساره هر ماه پری روی
حرفی دو سه از دفتر حسنت شده مکتوب
محبوب ز هر روی بجز روی تو نبود
[...]
از خون جگر نیست تهی شیشه عاشق چون دیده یعقوب
پیوسته به درد است رگ و ریشه عاشق همچون تن ایوب
گویم به تو امروز اندیشه عاشق از طره محبوب
زاری و زرو زور بود پیشه عاشق یا رحم ز مطلوب
بودم چون گیاهی بگلستان تو معیوب
گشتم بثنای تو گلی تازه و مرغوب
نگذاشت مرا دست تولای تو مغلوب
مغلوب نگشت آنکه شد از حق بتو منسوب
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال حاشیهای برای این شعر نوشته نشده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.