گنجور » حافظ » غزلیات » غزل شمارهٔ ۳۳۲

وزن:	مفاعیلن مفاعیلن فعولن (هزج مسدس محذوف یا وزن دوبیتی)
قالب شعری:	غزل
منبع اولیه:	ویکی‌درج
تعداد ابیات:	۱۱

رونوشت متن رونوشت نشانی نمای مشابه کتابهای چاپی (فقط رایانه)

خلاصه

هوش مصنوعی: شاعر در این غزل از عشق و دل‌باختگی صحبت می‌کند و به شدت به معشوق خود وابسته است. او از تیر غمزه معشوقه‌اش می‌گوید که می‌تواند دلش را بشکافد و به مرگش منجر شود. در عین حال، احساس فقر و مسکینی نسبت به عشق را بیان می‌کند و از زاهدان می‌خواهد که او را فریب ندهند. شاعر در می‌یابد که عشق او را از خود غافل کرده و او را به زندگی پرنشاطی هدایت کرده است. او تصمیم می‌گیرد که تنها در روزهای غم با می و ساغر سر کند و از معانی عمیق عشق و زندگی آگاه است. در نهایت، حافظ خود را گنجینه‌ای از معرفت و عشق معرفی می‌کند و هرچند دیگران او را حقیر به شمار می‌آورند، اما در دلش گنجی بزرگ دارد.

اخطار: خلاصه‌های تولید شده توسط هوش مصنوعی در بسیاری از موارد نادرستند. اگر این متن به نظرتان نادرست است می‌توانید آن را ویرایش کنید.

برگردان به زبان ساده

# مزن بر دل ز نوکِ غمزه تیرم

که پیشِ چشمِ بیمارت بمیرم

هوش مصنوعی: با نگاهی نکن، نگذار زخم دلم عمیق‌تر شود، چون پیش چشم تو، به خاطر عشق تو، جانم را فدای تو می‌کنم.

اخطار: برگردان‌های تولید شده توسط هوش مصنوعی در بسیاری از موارد نادرستند. اگر این متن به نظرتان نادرست است می‌توانید آن را ویرایش کنید.

# نِصاب حُسن در حدِّ کمال است

زکاتم دِه که مسکین و فقیرم

هوش مصنوعی: نصیبی از زیبایی تو به کمال رسیده است، پس زکات محبتت را به من بده، زیرا من بی‌نوا و فقیر هستم.

# چو طفلان تا کِی ای زاهد، فریبی

به سیبِ بوستان و شهد و شیرم

هوش مصنوعی: ای زاهد، تا کی مانند بچه‌ها تحت تاثیر زیبایی‌های ظاهری و فریبنده‌ای مانند سیب‌های باغ و عسل و شیر زندگی می‌کنم؟

# چُنان پُر شد فضایِ سینه از دوست

که فکرِ خویش گم شد از ضمیرم

هوش مصنوعی: چنان دوست در دل و فکر و خیال من جا گرفته که دیگر به خودم و یادآوری‌های خودم نمی‌اندیشم.

# قدح پُر کن که من در دولتِ عشق

جوانبخت جهانم گرچه پیرم

هوش مصنوعی: قدح (کاسه یا جام) را پر کن، زیرا در خوشبختی عشق قرار دارم و هرچند سنم بالا رفته، اما هنوز جوانم.

# قراری بسته‌ام با مِی فروشان

که روزِ غم به جز ساغر نگیرم

هوش مصنوعی: با می‌فروشان توافق کرده‌ام که در روزهای غم، جز لیوان شراب در دست نگیرم و به چیز دیگری توجه نکنم.

# مبادا جز حسابِ مُطرب و مِی

اگر نقشی کشد کِلکِ دبیرم

هوش مصنوعی: مبادا که جز حساب خوشی و لذت، چیز دیگری در زندگی من نقشی بگذراند که آن را قلم دبیر (نویسنده) بزند. به عبارت دیگر، نمی‌خواهم که مشکل یا غم در زندگی‌ام تأثیر بگذارد.

# در این غوغا که کَس کَس را نپُرسد

من از پیرِ مُغان منّت پذیرم

در این شلوغی و هرج و مرج که هیچ‌کس از حال دیگری خبر نمی‌گیرد، من شرمنده بزرگتر و اهل خرد و دانش (مرید) هستم که مرا از یاد نبرده است.

# خوشا آن دَم کز اِستغنایِ مستی

فَراغت باشد از شاه و وزیرم

هوش مصنوعی: خوشا زمانی که از بی‌نیازی و لذت مستی، از دغدغه‌های شاه و وزیر آزاد باشم و هیچ فکری دربارهٔ آن‌ها نداشته باشم.

# من آن مرغم که هر شام و سحرگاه

ز بامِ عرش می‌آید صَفیرم

هوش مصنوعی: من همان پرنده‌ای هستم که هر شام و سحر از بام آسمان صدایم می‌رسد.

# چو حافظ گنج او در سینه دارم

اگرچه مُدَّعی بیند حقیرم

هوش مصنوعی: من مثل حافظ، گنجی بزرگ در دل دارم، هرچند که دیگران مرا ناچیز و حقیر بشمارند.

پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی

راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور

غزل شمارهٔ ۳۳۲ به خوانش فریدون فرح‌اندوز
می‌خواهید شما بخوانید؟ اینجا را ببینید.

غزل شمارهٔ ۳۳۲ به خوانش سهیل قاسمی

غزل شمارهٔ ۳۳۲ به خوانش محمدرضا مومن نژاد

غزل شمارهٔ ۳۳۲ به خوانش محسن لیله‌کوهی

غزل شمارهٔ ۳۳۲ به خوانش فاطمه زندی

همهٔ خوانش‌هاautorenew

غزل شمارهٔ ۳۳۲ به خوانش عندلیب

غزل شمارهٔ ۳۳۲ به خوانش احسان حلاج

غزل شمارهٔ ۳۳۲ به خوانش افسر آریا

غزل شمارهٔ ۳۳۲ به خوانش شاپرک شیرازی

غزل شمارهٔ ۳۳۲ به خوانش محمدرضاکاکائی

غزل شمارهٔ ۳۳۲ به خوانش نازنین بازیان

فعال یا غیرفعال‌سازی قفل متن روی خوانش من بخوانم

پیشنهاد مشق شعر

فخرالدین اسعد گرگانی » ویس و رامین » بخش ۱۳ - آمدن زرد پیش شهرو به رسولى

اگر رحمت نیاری من بمیرم

بدان گیتی ترا دامن بگیرم

مشاهدهٔ ۱۴ مورد هم آهنگ دیگر از فخرالدین اسعد گرگانی

نظامی » خمسه » خسرو و شیرین » بخش ۴۰ - افسانه‌سرایی ده دختر

اگر شیرین نباشد دستگیرم

چو شمع از سوزشِ بادی بمیرم

مشاهدهٔ ۷ مورد هم آهنگ دیگر از نظامی

عطار » الهی نامه » آغاز کتاب » بسم الله الرحمن الرحیم

بمُردم پیش ازان کاینجا بمیرم

درین سِر باش یا رب دستگیرم

مشاهدهٔ بیش از ۳۱ مورد هم آهنگ دیگر از عطار

امیرخسرو دهلوی » دیوان اشعار » غزلیات » شمارهٔ ۱۲۹۵

بیا، جانا، که جانت را بمیرم

وگر میرم به جان منت پذیرم

خلاص من بجویید، ای رفیقان

که من در قید مهر او اسیرم

نظر گفتند داری با فقیران

[...]

مشاهدهٔ ۲ مورد هم آهنگ دیگر از امیرخسرو دهلوی

عبید زاکانی » عشاق‌نامه » بخش ۳۲ - مناجات

امید از وصل جانان برنگیرم

مگر کز غصهٔ هجران بمیرم

مشابه‌یابی بر اساس وزن و قافیه

مرتب‌سازی حاشیه‌ها: محبوب‌ترین | جدیدترین | قدیمی‌ترین

تا به حال ۱۶ حاشیه برای این شعر نوشته شده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...

ملیحه رجایی در ‫۱۵ سال و ۹ ماه قبل، سه‌شنبه ۱۴ دی ۱۳۸۹، ساعت ۱۲:۰۹ نوشته:

نوک غمزه = پیکان و تیر عشوه و ناز
چشم بیمار = چشم خمار
نصاب حسن = سرمایه زیبایی تو
نگیرم = به دست نگیرم
سفیر = بانگ
مرغ = طایر قدسی
استغنا = بی نیازی
استغنای مستی = بی نیازی و رهایی از قید تعلقات
فراغت = آسوده دلی
مدعی = دشمن
حقیر = بیچاره
گنج = گنجینه عشق
کمال = کامل
زکات = چون به حد کمال رسیده پس واجب است زکات آنرا بدهی.
دولت عشق = اقبال و سعادت محبت
قدح = ساغر
جوانبخت = نیک بخت
دوست = عشقِ محبوب
معنی بیت 7: اگر قلم کاتبم حرفی بنویسد مبادا جز از حساب مطرب و می چیزی بنویسد یعنی کرام الکاتبین به دفتر حسابم جز می و مطرب چیزی ننویسد.
معنی بیت 8: در آن آشوب که کسی از هیچ کس نمی پرسد، روز قیامت از نعمتهای فراوان مرشد سپاسگزار و منت پذیر هستم.
معنی بیت 3: ای زاهد و پارسا دیگر مرا چون کودکان به وعده نعمتهای بهشتی مانند سیب و عسل و شیر فریب مده.
مفهوم بیت 10: من پرنده قدسی هستم که در شام و بامداد مرا به آسمان می خوانند زیرا مرغ آن چمن هستم.

reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link

محمد در ‫۱۳ سال و ۱۱ ماه قبل، پنجشنبه ۱۸ آبان ۱۳۹۱، ساعت ۱۰:۲۷ نوشته:

بیت دوم اشاره به یکی از نظریه های در باب تجلی دارد

reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link

Javadst در ‫۹ سال و ۶ ماه قبل، چهارشنبه ۶ اردیبهشت ۱۳۹۶، ساعت ۰۰:۲۰ نوشته:

کاملا مشخصه که این بیت تحریف شده هست :
چو طفلان تا کی ای زاهد فریبی
به سیب بوستان و شهد و شیرم
صحیح اش این باید باشه :
چو طفلان تا کی ای زاهد فریبی
به سیب بوستان و جوی شیرم
هر آدم با سوادی می داند که در کتاب های مذهبی سیب بوستان و به طور مشخص‌ جوی شیر و همچنین جوی آَب روان در بهشت به مومنان وعده داده شده است، و لذا حافظ می فرماید:
که زاهد فریبکار و کتابش‌ همچون کودکان مرا شامل فریبکاری خود می کند.

reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link

شَـــهــباز در ‫۸ ماه قبل، چهارشنبه ۶ اسفند ۱۴۰۴، ساعت ۱۳:۱۹ پاسخ داده:

در بیت بعدی می‌فرماید:

چنان پر شد فضای سینه از دوست

که فکر «خویش» گم شد از ضمیرم✨

بر اساس مؤیدات فراوان, این دو بیت؛ برتری {عبادت عاشقانه} را بر عبادت به طمع پاداش یا از خوف مجازات نشان می‌دهد.

از همان قرآنی مثال می‌آوریم که در سینه حضرت حافظ می‌تپید:

وَعَدَ ٱللَّهُ ٱلۡمُؤۡمِنِینَ وَٱلۡمُؤۡمِنَٰتِ:

۱_ جَنَّـٰتٖ تَجۡرِی مِن تَحۡتِهَا ٱلۡأَنۡهَٰرُ خَٰلِدِینَ فِیهَا

۲_ وَمَسَٰکِنَ طَیِّبَةٗ فِی جَنَّـٰتِ عَدۡنٖۚ

۳_ وَرِضۡوَٰنٞ مِّنَ ٱللَّهِ أَکۡبَرُۚ 👈 ذَٰلِکَ هُوَ ٱلۡفَوۡزُ ٱلۡعَظِیمُ (توبه/۷۲)

درجات انسان‌ها مختلف است. نهایت رشد و کمال انسان در این است که آزادمنشانه؛ حق و حقیقت را انتخاب کند (عبادة الأحرار)

نیکی را به دلیل نیک بودنش انجام دهد نه از سر منفعت! (عبادت تاجران)

و از بدی به دلیل بد بودنش اجتناب کند نه از خوف ضرر! (عبادت بردگان)

[حقا که رسیدن آدمیان به چنین مرتبه‌ای؛ هم دنیا را بهشت می‌سازد هم عقبا را]

+ الإمام علیّ علیه السلام: ما عَبَدتُکَ طَمَعًا فی جَنَّتِکَ، ولا خَوفًا مِن نارِکَ ، ولکِن وَجَدتُکَ أهلاً لِلعِبادَةِ فَعَبَدتُکَ [ عوالی اللآلی : 1/ 404 / 63 و شرح نهج البلاغة لابن میثم البحرانیّ : 5/361] .

امام علی (ع) : خدایا تو را نه به آز بهشتت پرستیدم و نه از هراس دوزخت، لیکن تو را شایسته پرستش یافتم و پرستیدمت.

× این قضیه در قوانین مدنی و اجتماعی نیز صدق می‌کند: مطلوب این است که مردم آگاهانه و بر اثر درک ضرورت، به قوانین پایبند باشند؛ در خفا و در علن

اما اگر به همین بسنده کنیم؛ جز اندکی از مردم کسی قانون را رعایت نخواهد کرد.

بر همین اساس همه جای دنیا تشویق و تنبیه مانند جریمه نقدی؛ رتبه‌بندی رانندگان و... درنظر گرفته می‌شود تا از این طریق افراد را پایبند قوانین کند.

reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link

سیدعلی (رضا) ساقی در ‫۹ سال و ۱ ماه قبل، شنبه ۱ مهر ۱۳۹۶، ساعت ۰۴:۱۰ نوشته:

مـَزن بـر دل زنـوکِ غـمـزه تـیـــرم
کــه پـیـش چــشـم بـیـمـارت بـمـیـرم
غمزه : ناز وعشوه وحرکاتِ دلستاننده ای که ازجانبِ دلبر برمی خیزد وجان ودل ِعاشق راریش ومجروح می سازد.
چشم بیمار:چشم مست، خـُمـار ، چشمی که ازمستی یا عشوه، نیمه‌بـازباشد.
شاعردراینجا باآوردنِ "نوک" ،مُژگان رابی آنکه بکارگیرد باهنرمندی درذهن مخاطب تصویرسازی می کند. مخاطب با سابقه ای که ازقبل درذهن ِ خود از تیر ِمُژگان دارد باخواندن یاشنیدن واژه ی "نوک"، "غمزه" و"تیر" تصویرمژگان رادرکارگاهِ خیال خَلق می کند وباشاعردست به همکاری می زند ولذّت می برد.
معنی بیت: خطاب به معشوق، دلبرا ازنوک ِ مژگانت تیرهای غمزه وعشوه بر دلِ من مَزن(خودت رابه زحمت مینداز) خُماری ِ چشمانت برای کشتن ِ من آنقدر اثربخش وکاری هستند که دیگرنیازی به خَدنگ ِمژگان نیست.
نیمه باز بـودن چشم باعث می‌شـود که مـژه ها آشکار شوند و این حالت بر زیبایی چشم و چهره‌ی معشوق می‌افزاید وجان عاشق ازسرشوق برلب می آید .
چشم توخدنگ ازسپرجان گذرانَد
بیمارکه دیدست بدین سخت کمانی
نــِصــاب حــُسن در حـدّ کـمـال‌سـت
زکـاتـم ده کـه مـسـکـیـن و فـقــیـرم
نصاب :آن مقدارمالی که براساس احکام شریعت زکات برآن واجب می گردد. سرمایه وحدّمعیّنی از هرچیز. دراینجا حافظ باخوش ذوقی، حُسن وزیبایی ِ معشوق راسرمایه ی اصلی ِ برای اودرنظرگرفته وبا نسبت دادن ِ نصاب برای آن، انتظار دریافتِ زکات دارد.
بعضی ازشارحان ِ سطحی نگر، بااستناد به چنین بیت هایی که حافظ درآنهابه احکام شریعت اشاره کرده چنین نتیجه گرفته اند که حافظ تابع شریعت بوده است! درصورتی که این گونه نتیجه گیریها نشانه ی سطحی نگری ِ شارح بوده وهرگز دلیلی برپایبندبودن ویانبودنِ شاعر به احکام دینی نمی باشد. حقیقت این است که حافظ بادستمایه قراردادنِ احکامی ازبابِ شریعت،قصدِ فضاسازی برای خَلقِ مضمونی شاعرانه دارد واصلاً دراینجا هدفِ دیگری رادنبال نمی کندونمی خواهدپایبندی ِخود یاعدم ِ پایبندی ِ خود به احکام شرعی رانشان دهد. همانگونه که بعضی اوقات مثلاًعرصه ی شطرنج رادستآویزی برای خَلق مضمونی هنری وشاعرانه قرارمی دهد وموضوعی رامتناسب بابازی شطرنج مطرح می کند. درچنین مواقعی نبایست شارح یاخواننده وشنونده ی بیت چنین استنباط کند که حتماً حافظ شطرنج بازی قَهّار وماهربوده است! نه این درست نیست ومافقط می توانیم بگوییم که شاعرازقوانین ِ شطرنج بااطلاع بوده است. اظهارنظر در خصوص شطرنج بازبودن یانبودن ِ شاعرتنها بااستناد به بیتی که درآن ازقوانین ِ بازی ِ شطرنج فضاسازی شده، چیزی جزحدس وگمان نخواهد بود.
زکات : درشریعت برای چیزهای مشخصّی،مقداری زکات تعلّق می گیرد که صاحبِ مال می بایست به افرادمشخصی پرداخت کنند.مثلن گویندزکاتِ عـلم انتشار آن است. در اینجا هم بـنـا بر فـتـوایی که حضرت حـافــظ صادرفرموده، زیباییِ معشوق به حدّنصاب رسیده ومی بایست زکاتِ آن را به عاشقانش پرداخت کند. امّازکاتِ زیبایی چگونه باید پرداخت شود؟
آری"بـوسـه" زکاتِ زیبائیست وحافظ رندانه خودرافقیر ومستحق معرّفی می کند تابوسه ای ازمعشوق دریافت کند.
معنی بیت : درادامه ی بیتِ پیشین خطاب به معشوق می فرماید:
زیبایی تـو به حـدّ نصاب (کمال) رسیده و باید زکاتِ زیبایی‌ات را به من ِ عاشق ِ مسکین و فقیر پرداخت کنی.
اصلاً باید دربرداشتِ معنی ازغزلیّاتِ خواجه، حتماً این نکته رادرنظرداشت که عرفان، شریعت،طریقت،تصوّف،صوفیگری، درویشی وامثالهم،همه درنظرگاهِ حافظ چیزی بیشترازیک ابزار برای فضاسازی نیست. اوهمه ی این راهها رارفته لیکن درهیچکدام منزل اختیارنکرده وساکن نشده، بلکه عبورکرده وبه یک جهان بینی ِ ویژه رهنمون شده است. بنابراین اشاره به قوانین ِ عرفان، شریعت وووومثل ِ اشاره به قوانین ِ بازی شطرنج وچوگان بازی وسیله ای برای فضاسازی وآفرینش ِ خلّاقیتِ هنری با محوریّت ِ عشق،انسان وآزادیست. اوباخلّاقیّتِ ویژه ای که دارد،ازهمه ی مذاهب سخن می گوید،به همه ی تفکّراتِ فلسفی، اجتماعی،فرهنگی،قومی،دینی ،سیاسی ووووو اشاره می کند، ازعشق حرف می زند، ازمروّت بادوستان ومدارا بادشمنان وخلاقیّات حرف می زند ودرآخر، مخاطب رادراین میدانِ تقابل ِ تفکّرات وازدحام ِ اندیشه ها آزاد ورها می سازد تابه اختیاروآزادانه دست به انتخاب بزند.
من اگرکامروا گشتم وخوشدل چه عجب
مُستحق بودم واینها به زکاتم دادند.
چو طـفـلان تا کی ای زاهـد فریبـی
بـه سـیـب بـوستـان و شَـهـد وشیــرم ؟
"زاهد " دراینجازاهدریاکارنیست وکسیست که پرهیزگاری وپـارسایی راصرفاً به منظورجهانِ پس ازمرگ وبه دست آوردن بهشت انجام می دهد. ازهمین رو این عمل هیچ ارزشی درجهان بینی ِ حافظانه ندارد. درنظرگاهِ حافظ انسان صرفاً به سببِ انسانیّت دست به کارهای خیر می زند نه به منظورآسایش ورفاهِ پس ازمرگ. ستیز ومبارزه ی بی وقفه ودایمی ِ حافظ بازاهد وعابد درهمین نکته هست.
بوستان : باغ میوه ، در اینجا استعاره از بهشت است
شَهد : عسل
معنی بیت : ای زاهـد مارامعذوردار تا کی می‌خواهی با وعده ها‌ی فریبنده ویادآوری باغ های سیب وبُستانهای بهشت و نَهرهای شیر وعسل مارا گول بزنی ؟ من اگرکارخیر انجام می دهم به امیدِراهیابی به بهشت درجهان ِ پس ازمرگ نیست.من به این جهان می اندیشم وسعی می کنم درهمینجا بهشتی ازانسانیّت بسازم. فریب تو را نمی‌خورم که تواین جهان وهمنوعانت را رهاکرده ودرگوشه ای به امیدِ دستیابی به شرابِ کوثروتصاحبِ حوری وپَری به عبادت وپرهیزگاری مشغولی! توخواهانِ شهد وشرابِ کوثر وسیب درآنسوی هستی هستی! امّا من جز وصلِ دوست چیزی رانمی خواهم. من برای انسانیّت وشادکردن یک دل شکسته ازهیچ کوششی فروگذارنخواهم بود وچیزی غیرازعشق به معشوق ِ ازلی نمی خواهم
من هرگزفریبِ وعده های تورانخواهم خورد واطمینان دارم که خواستِ من همان خواستِ خداست وخواستِ توجزخودپسندی ورفاه طلبی چیزی بیش نیست.
زاهدشرابِ کوثر وحافظ شراب خواست
تادرمیانه خواسته ی کردگارچیست؟
چـُنـان پـُر شـد فـضـای سیـنـه از دوست
کــه فـکــر خویـش گـم شـد از ضَـمـیــرم
ضمیر: درون، باطن ، دل ، نفس
در ادامه‌ی ِ بیتِ پیشین که خطاب به زاهـد فرمود: من به چیزی جزدوست نمی اندیشم دراینجانیزاورابه توپ بسته و می فرماید:
عشق ومحبّت ِ من نسبت به دوست،جان ودل وقلبِ مراآنچنان تسخیرکرده که اصلاً فضایی برای اندیشیدن به خودم باقی نمانده است. من چگونه می توانم به جوی شیر ونَهرعسل بیاندیشم، تمام وجودِ من اشتیاق وارادتِ به دوست است. من باوجودِ دوست بی خویشتنم ازآتش اشتیاق درسوزوگدازم و گستره یِ سینه‌ی من آنچنان از هوای دوست مالامال است که اندیشه‌ی خویشتن هم در آن راهی نـدارد.
همچوحافظ روزوشب بی خویشتن
گشته ام سوزان وگریان الغیاث
قـدح پـُر کـن کـــه مـن در دولـت عـشـق
جـوان‌بـخـت جـهـانـم ، گــر چـه پــیــــرم
قدح : ظرفِ بزگ شراب ، کاسه ای که دوکس راسیرکند!
دولت : نعمتی عظیم، اقبال و سعادت ، نیک بختی جوان‌بخت : نیک‌بخت
"دولتِ عشق": حافظ عشق رانعمتی بزرگ شمرده ازآن به عنوان ِ دولت وسعادتمندی نام می برد تازاهد راکاملاً کیش ومات کند.به همین منظورروی اززاهد برگرفته وخطاب به ساقی می فرماید:
آن کاسه ی بزرگ را از شراب پـر کن دلم هوسِ عیش وعشرت دارد! تعجّبی ندارد،اگرچه بظاهرپـیـروسالخورده هستم ولی به یُمن ِ عشق وازسعادتی که نصیبم شده خوشبخترین جوانِ جهانم وطالبِ عشرت.
هرچندپیروخسته دل وناتوان شدم
هرگه که یادِروی توکردم جوان شدم

قـراری بـسـتـه‌ام بـا مـی فـروشــان
کـه روزغـم بـجز سـاغــر نـگـیـرم
قراربستن: توافق کردن،عَهد و پیمان
ساغر: جام ِ شراب
معنی بیت : بـا باده فروشان پـیـمان بسته‌ام که روزهایی که دچار ِغم واندوه می گردم جـز باشراب مداوانکنم. شراب بهترین زُداینده ی ِ غصّه واندوهست ومن به تجربه به این حقیقت رسیده ام. بنابراین هرگاه که غمی به سراغم می آید بی درنگ به خوردنِ باده اقدام می کنم وبه جای غُصَه واندوه، سرمست وشادان می گردم.
حافظ همچنان اردوگاهِ زاهد وعابد وصوفی را به توپ بسته است! آنهاکه به شراب وشرابخواری بیش ازهمه چیز حسّاس هستند!. حافظ نقطه یِ ضعفِ آنها را به خوبی می شناسد ودرست همانجارا هدف می گیرد. وانمود کردن به شرابخواری وتعریف وتمجید ازخواص ِ شراب، بهترین گُزینه ایست که حافظ را ازقشریّون ومتعصّبین ویکسویه نگرانِ ریاکار ودروغگو جدامی سازد. حافظ خوب می داند که با اصرار وپافشاری برشراب وشرابخواری، موردِ ملامت وتکفیرقرارخواهدگرفت! پس بیشترو بیشتر وبیشترتاکید می کند تابه آنچه که دلش می خواهد برسد؟
امّا واقعاًحافظ با موردِملامت قرارگرفتن وتکفیروطَرد شدن چه چیزی بدست می آورد؟
آری نکته درهمینجاست! اوقصد داشت ازچشم ِ متعصّبین ِ ریاکار ویکوسویه نگرکاملاً بیافتد وازصفِ آنها خارج گردد. اوحرفهای ِ خوبی برای گفتن و شنیده شدن داشت ومی خواست درمکانهایِ بدنام درجاهایی مثل خرابات ومیخانه زده شود. می خواست درجایی قرارگیرد که صدایش بگوش ِ خراباتیان ولااُبالیان ورندانِ بی سروسامان که ازسوی ِ متعصّبین ِ پیش ِ پابین به حاشیه رانده شده بودند برسد. منظور اصلی ِ او این بود که وقتی موردِ تکفیر وتهدید قرارگرفت،وقتی درذهنِ ِهمگان( عوام وخواص) این سئوال پدیدارگردید که چراحافظ تبعیدشد؟ چراحافظ موردِ تکفیرقرارگرفت؟ مگراوچه می گفت وچه جرمی مرتکب شده؟ آنگاه باصدایی بلند ورسافریادبزند که: گناه ِحافظ تنهاشرابخواری بود! اومردم آزاری راتنهاگناه نابخشودنی می شمرد! اوشرابخواری رابرریاکاری ترجیح می داد! اومعتقدبود اگرشرابخواری درکنار دههافوایدش،زیانی هم داشته باشد متوجّهِ خودِ شرابخواراست. امّا ریاکاری نه تنها هیچ سودمندی ندارد بلکه پیآمدهای منفی ِ فراوانی دارد. ریاکاری تخریب کننده یِ فضائل ِ اخلاقی و همانندِ پاشیدن ِ بذر دروغ،رذائل ونفرت وانزجار در کشتزارروح و جان ِ انسانهاست. اتّهام حافظ این بود که می گفت: ریاکاری یعنی فریب دادن ِ خدا وخَلق، ریاکاری اعمال ِ آدمی را تو خالی و انسان را از پرداختن به محتوا و حقیقت ِعمل باز می دارد! تزویرمثل ِ طاعونی جامعه راازدرون می پوساند وتَبعاتِ ویرانگر آن سالها باقی می ماند.!
جُرم حافظ بَرمَلاساختنِ ِ نیرنگها وخُدعه های ریاکاران بود. جُرمش این بودکه اسرارهویدا می کرد.!
همه کس طالبِ یارند چه هشیار وچه مست
همه جاخانه ی عشق است چه مسجد چه کنشت
اوبراین باوربود که جایگاهِ خدا فقط درمحراب ومنبر ومسجدنیست، در دیرمغان ،کنشت ،کلیسا ،میکده ،صومعه وخرابات نیزهست!
درخراباتِ مُغان نورخدامی بینم
وین عجب بین که چه نوری زکجامی بینم!
اوعقیده داشت که درهرسَری سِرّی از معشوق اَزلی نهفته وکسی حق ندارد برسرکسی پای کینه ونفرت بگذارد.
گرپیرمُغان مرشد من شدچه تفاوت
درهیچ سری نیست که سرّی زخدانیست.
اودریافته بود که یافته ها وباورهایش را نمی تواند ازفراز منبر بگوش ِ گناهکاران وخطاکاران برساند. اوقبلاً عملکردِ واعظ رادیده وتجربه کرده بود که روش ِ اوهیچ تاثیری درآگاهسازی وروشنگری نداشته! اونمی خواست یک واعظ ِ دیگرباسروشکلی متفاوت باشد،اومی خواست همان حافظ باقی بماند نه واعظ ! اوبرخلافِ واعظ که خودرا یک پرهیزگار وپارسا معرّفی می کرد،درجلدِگناهکاران فرورفت وروی برخرابات ومیکده هانهاد. اوهدفی به وسعتِ انسانیّت داشت. اودلسوزانه ومسئولانه می خواست تازمانی که فریادمی زند:
"مانگوئیم بَد ومیل به ناحق نکنیم/جامه ی کس سیه ودَلقِ خوداَرزق نکنیم" به گوش ِ جان ِ خطاکاران بنشیند وآنها رابسوی عشق ومحبّت وگل ونوررهنمون گردد.

وشگفتا چه توفیق ِ عظیمی که بدست نیآورد! چه بسیارانسانهایی که بایک بیت ازحافظ به شکل معجزه آسایی آرام می گیرند،سرمست ومتحوّل می شوند،عاشق می شوند،نیکویی ،محبّت،مدارا ومرّوت پیشه می سازند ووووووو.
اوباهمین شیوه یِ حافظانه، ازرندانِ به ظاهرناپاک وگناهکار، پاک باطنانی وارسته وآزادمَنش تربیت کردومکتبی بَنانهاد که تادنیادنیاست پویا،آباد وپررونق باقی خواهدماند وانسانهای ِ کشتی شکسته را به ساحل ِ اَمن رهنمون خواهدشد. غزلیّاتِ نابِ او که دراندیشه های بِکرحافظانه ریشه زده اند، باهرخوانش، اسراری ازجهان ِ هستی را رمزگشایی کرده وشخصیّتِ درهم فروریخته ی ِ پاکباختگان، خطاکاران وطردشدگان، رابازسازی ونوسازی کرده وانسانهای فرهیخته وفرزانه تحویل اجتماع خواهد داد.
برسرتُربتِ ماچون گذری همّت خواه
که زیارتگهِ رندان ِ جهان خواهدشد.
مَبادا جـز حـسـاب ِ مُـطـرب و می
اگـر نـقـشـی کـشـد کِـلک دبـیـــرم
مبادا : خدا نکند ، امیدوارم - نقش‌کشیدن : نوشتن
کِلک : قـلـم
دبـیـر: مُنشی، نویـسنده، سیّاره ی ِعطارد که به عنوان دبیرفلک معروف است. در قدیم بر این بـاور بـودند که ستارگان در سرنوشت بشر مـؤثـّرند و برای هریـک وظیفه‌ای می‌دانستند و "عطارد" یا دبیر فلک سرنوشت انسان را می‌نـویـسد. همچنین می تواند اشاره به فرشته‌ای باشد که به باوربعضی ها اعمال نیک وبد آدمی را ثبت می کند تا درروزآخرت موردِ رسیدگی قرارگیرد.
منظوراز "حساب" صورت‌حساب و کارنامه ونتیجه ی اَعمال است .
البته این بیت باچاشنی ِ طنز وطعنه به زاهد سروده شده است.
معنی بیت : مباداقَلم ِ مُنشی ِ من یافرشته یاهرچیزی وکسی که حساب وکتابِ اَعمال مرا به عهده دارد غیرازرفتارعیش وعشرتِ مرا بنویسد، آن روزمباد که من بی ومطرب باشم. حافظ به زبان ِ طنز وطعنه می فرماید تمام کارهای من بامحوریّتِ می ومطرب است ودرکارنامه ی من چیزی جزاین ثبت نخواهدشد.!
مباش بی می ومطرب که زیرطاق سپهر
بدین ترانه غم ازدل بِدَر توانی کرد
دریـن غـوغا کـه کـس کـس را نـپــرسـد
مـن از پـیــر مـُغـان مـنـّت پــذیـــرم
غوغا :هیاهو، آشوب و بلوا
منّت : احسان ونیکی کسی راتقاضاکردن
"منّت پذیرفتن" احسان ونیکویی کسی راتقبّل کردن
"پـیـرمغان" قبلاً توضیحات ِ لازم داده شده است.کسی به درستی نمی داند که راهنما وپیرحافظ آیاوجودِ خارجی داشته یا یک شخصیّتِ خیالیست که درکارگاهِ خیال ِ حافظ خَلق شده است؟ امّا معنای مُغان: جمع مُغ است به معنای روحانی زرتشتی. بنا به روایتی در اصل طایفه‌ای از مادها بودند که اجرای امورات مذهبی را بر عهده داشتند. با روی کار آمدن هخامنشیان" مغان" همچنان تولیت امور مذهبی را حفظ کردند و عرصه ی فعالیت آنها دیگر منحصر به قبایلِ ماد نبود.....
دربعضی ازغزلیّاتِ حافظ، ارادتِ خاصّی به زرتشت مشاهده می شود. ممکن است منظورازپیرمغان همان زرتشت بوده باشد.
معنی بیت : در این روزگار پـر هیاهو ووانفسا که کسی حالِ کسی را نمی‌پـرسد(وهرکس به فکرخویش است) من فقط از پـیـر مغان احسان و نعمت می پذیرم و از او سپاسگزارم .
مُریدِپیرمغانم زمن مرنج ای شیخ
چراکه وعده توکردیّ و اوبجاآورد.

خوشا آن دَم کـز اسـتـغـنـای مستی
فـراغـت بـاشـد از شـاه و وزیــــرم
استغنا : رهایی ازبندِ تعلّقات، بی نیازی
فراغت :خلاص شدن وآسودگی
حافظ به سببِ شخصیّت،معرفت ودانشی که داشته،همواره، جایگاهِ ویژه ای را درنزدِ بزرگان( پـادشاهان و وزیـران ) ازآن ِ خودمی کرده است. ازاین بیت چنین استنباط می گردد که وی هیچ میل ِ قلبی به نشست وبرخاست باآنان رانداشته وهمواره درمعاشرت بااین مقامات ،درمعذوراتِ اخلاقی قرارمی گرفته است. دراین بیت کاملاً روشن است که ازهم نشینی با آنان دلش می‌گرفته ودرآروزی ِ وقتی بوده که درگوشه ای فارغ ازوزیر وشاه و دولتیان،آسودگی ِ خیال وفراغت ِخاطر داشته باشد.
معنی بیت : خرّم آن حالی را که ازسرمستی به یک حسّ ِ بی نیازی وبی اعتنایی به همه چیز برسم واز شاه و وزیـر فارغ گشته وازاین معذورات وتعلّقاتِ اخلاقی خلاص شوم.
زپادشاه و گدافارغم بحمدالّله
گدای خاکِ دردوست پادشاه من است.
مـن آن مـرغـم که هـرشـام و سـحـرگــاه
ز بـام عــرش مـی‌آیـــد صــفــیــــرم
عـَرش : آسمان ،چـرخ بـَرین
صفیر : بانگ و فریـاد ، آواز
معنی بیت : من آسمانی هستم،متعلّق به زمین نیستم. مرغ گلزار بهشتی ام که ازبدِ حادثه دراینجا بدام افتاده ام. جایگاهِ اصلی وموطن ِ حقیقی من چرخ بَرین است. من موقّتی وبه ظاهراینجاهستم، درباطن وضمیر، درهمانجاهاسِیرمی کنم.ازآنجا صدایم می زنند و هرشب و سحربانگ وآوازم(غزلیّاتم) از آنجاست که به گوش زمینیان می‌رسد.
حیفم اومد شعرشهریارشیرین سخن را دراینجا یادآورنشوم. شهریارشعرایران همان سلطان عشق که خودراتنبل ترین شاگردِ حافظ می دانست:
گوشِ زمین به ناله ی من نیست آشنا
من طایر ِشکشته پَر ِ آسمانی اَم
چـو حـافــظ گـنــج او در سـیـنــه دارم
اگــــر چــه مـُـدّعــی بـیندد حـقـیــرم
مـُدّعی : بـخواه
"گـنـج" استعاره از عشق است. همان عشق و هوای معشوق که در بیت های پیشین، ملاحظه شد که چگونه تمام وجودش رافرا گرفته وفضای سینه‌اش را پـر کرده است.
حافظ مثلِ همیشه درپایانِ غزل، ازنظرگاهِ دیگران خودرا ارزیابی کرده ومی فرماید:
معنی بیت : همانندِ حافظ دُرِّ گرانبهای عشق ومحبّت را درصدفِ سینه دارم وبه آن مفتخرم. حالا مدّعی ِ متعصّبِ بدبین وبدخواه مراحقیربخواند ،لااُبالی به پنداردوپَست بشمارد هیچ تاثیری درسعادتمندی من ندارد. من مسئول ِ طرز ِ فکردیگران نیستم. اگرمن به سرزنش دیگران بیاندیشم که وقتی برای رندی ومستی وعشقبازی نمی ماند! من به عاشقی خُرسندم وخودراخوشبخت ورستگارمی دانم.
گرمن ازسرزنش ِ مدّعیان اَندیشم
شیوه ی رندی ومستی نرود ازپیشم

reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link

هاشم قاسمی در ‫۶ سال و ۱۱ ماه قبل، شنبه ۱۸ آبان ۱۳۹۸، ساعت ۰۱:۱۳ نوشته:

وآژه ها در غزل های لسان الغیب دارای تعابیر عرفانی است که باید به آن ها توجه شود . اگر چه انجا جای تحلیل اشعار نیست ولی عدم ت.جه به مفاهیم فلسفی و عرفانی از لطف کار می کاهد . به طور مختصر : نوک غمزه : تیر مژگان / نصاب یک ترم فقهی است برای کالا های خاصی که به حدی می رسد که زکات یا خمس لازم شود / سیب بوستان و شهد و شیر : تعبیر های قید شده در تعریف بهشت در تفکر اسلانی و مسیحیت است و فریب ادم و حوا / و سایر واژه ها

reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link

هاشم قاسمی در ‫۶ سال و ۱۱ ماه قبل، شنبه ۱۸ آبان ۱۳۹۸، ساعت ۰۱:۲۴ نوشته:

در اشعار لسان الغیب به حای معانی تحت لفظی بیت بیشتر به معانی فلسفی و عرفانی آن توجه شود . به طور مختصر : تیر غمزه : مراد تیر مژگان است / نصاب یک ترم فقهی است و آن رسیدن به حد مشخص است برای چند کالا که زکات و یا خمس واجب شود / سیب بوستان و شهد شیر دلالت به وعده های بهشتی در تفکر مسیحی و یا اسلامی آن دارد . /

reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link

دکتر جمادی در ‫۶ سال و ۵ ماه قبل، پنجشنبه ۱۸ اردیبهشت ۱۳۹۹، ساعت ۱۸:۲۹ نوشته:

با تشکر از مسئولانِ سایت و با سپاس از توضیحاتِ عالمانهِٔ رضا، که معنیِ ابیات را به کمکِ خود حافظ توضیح داده است.
در توضیحات ملیحه رجایی سفیر با "س" نوشته شده که خوبست اصلاح شود (با ص نوشته شود). همچنین در مصرع دوم از بیت شماره 7، " کلکِ دبیر " را می توان به دو صورت خواند:
1– کلکِ دبیر را می توان اضافهِٔ تملیکی (یا ملکی، Genetiv به آلمانی یا possessive به انگلیسی ) دانست ، یعنی قلم یک نفر دیگر (غیر از خود حافظ)
2 – کلک دبیر را می توان ایهاماً اضافهِٔ توصیفی انگاشت. در این صورت، سخن از قلم خودِ حافظ است و نه شخصی دیگر و دبیر صفتِ این قلم است.
هرچند که در هر صورت معنای کلّیِ بیت تغییر نمی کند، اما این نکته می تواند در تفسیر راهگشا باشد، زیرا در صورتِ دوم اصولاً پایِ شخص ثالثی در کار نیست (که مثلاً کرم الکاتبین باشد ) و بازگشتِ صیغهِٔ دعائی مبادا به خود حافظ است.
همچنین بیتِ آخر را برحسب معنای " گنج " می توان به دو صورت تعبیر نمود:
1 – گنج می تواند به نزد متفکر هوشمندی چون حافظ اشاره ئی باشد به نسبتِ بی واسطهِٔ انسان با هستی ( به تعبیر فلسفه های اگزیستانس ) یعنی مثلاً می تواند عشق باشد، یا غم و اندوه ( تا گنج غمت در دل ویرانه مقیم است.....). در این صورت این بیت معنایی عام می یابد که می تواند همهِٔ ابناء بشر را در همهِٔ ادوار در بر گیرد، چون سخن از حالاتِ بنیادینِ انسانست. تنها در نبودِ نسبتِ بی واسطه با هستی (به زعم عرفا تنها در غیاب حق) است که انسان دیگر موجودی استعلائی نیست، دیگر اهل انس نیست، دیگر گنجی در سینه ندارد.
2 – گنج می تواند استعاره ئی باشد از قرآن، با اعتناء به ابیاتی چون:
ندیدم خوشتر از شعر تو حافظ
به قرآنی که اندر سینه داری
در این صورت بیت معنای عام خود را از دست میدهد و فقط انسانی را شامل می شود که قرآن در سینه دارد ( اینجا فقط شخص حافظ )

reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link

پری در ‫۶ سال و ۳ ماه قبل، پنجشنبه ۱۹ تیر ۱۳۹۹، ساعت ۱۲:۰۵ نوشته:

تشکر می کنم از آقا رضا برای توضیحات کامل و دلنشینی که دادند.

reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link

دکتر محمد ادیب نیا در ‫۶ سال و ۱ ماه قبل، سه‌شنبه ۸ مهر ۱۳۹۹، ساعت ۲۱:۵۶ نوشته:

چـو حـافــظ گـنــج او در سـیـنــه دارم
اگــــر چــه مـُـدّعــی بـیندد حـقـیــرم
این گنج همان محبت و عشق الهی است که حق تعالی بواسطه آن پیمان و میثاق خود را درازل و در عالم ذر به همه انسانها از جام محبت خود بدانها نوشانده است، لذا هرکسی در نهان ضمیر خویش وجود خداوند متعال را حس می کند و به اوعشق می ورزد و در این مسیر هر چند مدعی عاشقی یعنی شیطان از روی حسادت باطنی به آدمی، او را حقیر دانسته و خلقتش را پست می شمارد. این مصرع آخراشاره به آیه 12 سوره اعراف است که می فرماید: قَالَ مَا مَنَعَکَ أَلَّا تَسْجُدَ إِذْ أَمَرْتُکَ ۖ قَالَ أَنَا خَیْرٌ مِنْهُ خَلَقْتَنِی مِنْ نَارٍ وَخَلَقْتَهُ مِنْ طِینٍ؛ خداوند بدو(شیطان) فرمود: چه چیز تو را مانع از سجده (آدم) شد که چون تو را امر کردم نافرمانی کردی؟ پاسخ داد که من از او بهترم، چرا که مرا از آتش و او را از خاک آفریده‌ای. والحمد لله رب العالمین علی کل حال

reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link

برگ بی برگی در ‫۵ سال و ۴ ماه قبل، پنجشنبه ۲۰ خرداد ۱۴۰۰، ساعت ۱۲:۰۹ نوشته:

مبادا جز حساب مطرب و می

اگر نقشی کشد کلک دبیرم

کلکِ دبیر قلمِ خداوند است و اشاره دارد به حدیث نبوی "جف القلم بما هو کاین و یا بما انت لاق" که حضرت رسول فرمودند قلم پروردگار خشک شد به آنچه مقدر کرده است، و حافظ با استناد به حدیث جف القلم آرزو میکند اگر قلم خداوند نقشِ او را کشیده و قرار است او این نقش را در زندگی ایفا کند ، ترجیح می‌دهد جز حساب مطرب و می حساب دیگری برای او باز نکند، یعنی قسمت تعیین شده از روز ازل برای او یا هر انسان عارفی جز طرب و شادی بدون عوامل بیرونی که از صفات خداوندیست نبوده و همراه با آن شادی، بجز می و باده معرفتِ حضرتش شرابهای دیگری را برای او رقم نزده و ننویسد. این حدیث بحث انگیز که مباحث جبر و اختیار را در گذشته و کمی نیز در حال باز نموده توسط عرفای بزرگ مانند مولانا به تفصیل شرح داده شده است بویژه در مثنوی معنوی، دفتر پنجم بخش ۱۳۵ ؛

پس قلم بنوشت که هر کار را ،،،، لایق آن هست تاثیر و جزا

کژ روی جَفَّ القلم کژ آیدت ،،،، راستی آری سعادت زایدت و

معنی جَفَّ القلم کی آن بود ،،،، که جفاها با وفا یکسان بود

بل جفا را هم جفاجف القلم ،،،،، وآن وفا را هم وفا جف القلم

reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link

بابک بامداد مهر در ‫۴ سال و ۸ ماه قبل، چهارشنبه ۲۰ بهمن ۱۴۰۰، ساعت ۱۶:۲۳ نوشته:

خوشا آن دم کز استغنای مستی

فراغت باشد از شاه و وزیرم

ازاین بیت نبایدغافل شد.چنان در استغنا وبی نیازی درپی مستی خوش باشم که آسوده از شاه ووزیر(کانون پول ومادیات)باشم

reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link

محسن برفی در ‫۴ سال و ۵ ماه قبل، شنبه ۷ خرداد ۱۴۰۱، ساعت ۰۱:۴۴ نوشته:

معنی را برای من بگویید

reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link

محسن برفی در ‫۴ سال و ۵ ماه قبل، شنبه ۷ خرداد ۱۴۰۱، ساعت ۰۱:۴۵ نوشته:

کسی هست

reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link

در سکوت در ‫۴ سال و ۴ ماه قبل، شنبه ۴ تیر ۱۴۰۱، ساعت ۱۱:۴۳ نوشته:

این غزل را "در سکوت" بشنوید

reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link

مهریار mohsen.۲۹۸@gmail.com در ‫۲ سال و ۴ ماه قبل، شنبه ۹ تیر ۱۴۰۳، ساعت ۰۷:۱۶ نوشته:

در نسخه ی چاپ هند که نگاه میکنم میبینم یک بیت در پایان دارد که در دیوان های در دست ما نیست کنید :

من آن دم برگرفتم دل ز حافظ

که ساقی گشت یار و ناگزیرم

که معنیش این میشه که من اون لحظه ای که ساقی یارم شد دل از خود و خویش برگرفتم

ضمنا در آن چاپ بیت "چو حافظ گنج او در سینه دارم" نگاشته شده : "فراوان گنج او در سینه دارم" که به نظر درست تر است

reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link

بیقرار در ‫۱ سال و ۱ ماه قبل، شنبه ۲۹ شهریور ۱۴۰۴، ساعت ۲۳:۳۵ نوشته:

« مزن بر دل ز نوک غمزه تیرم
که پیش چشم بیمارت بمیرم »

چنان آشفته گشتم از فراقت
که آتش می دود اندر ضمیرم

به گیتی ، جز خیالت ای پری رو
خیالی مستحق باشد پذیرم ؟؟

خوش آن دم ، تا به زانویت نَهم سر
بگیرم کام دل ، آنگه بمیرم

چنان ماتم نمود این قوم بی دین!
که کیش از شاه و سلطانم ، وزیرم

چو مجنون ، در به در در کوی لیلا
ز هر نامحرمی ، بهتان پذیرم

فغان زین زاهدان ، کز خشک مغزی
به اوهامی غلط ، کردند اسیرم

به یادت خو گرفتم هر گه و گاه
به لب ، لطفی نما که اینک فقیرم

ز پا افتاده ام از هجرت اما
به جمع روبهان همسان شیرم

کنارت گلسِتانی پر گل و برگ
به هجرت خشک و بی آبم ، کویرم

شبانم بی تو تاریک است و خاموش
بیا تا طعم بی مهری نگیرم

سر از پا کی شناسد دیده با دل ؟؟
که باشد با تو تا مقصد مسیرم

دلا در بی‌قراری ، صبر باید
بُوَد پندی از آن ماه منیرم

#رضارضایی « بیقرار»

reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link

برای حاشیه‌گذاری باید در گنجور نام‌نویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.

	غیرفعال و فعال کردن دوبارهٔ حالت چسبانی نوار ابزار به بالای صفحات
	راهنمای نوار ابزار
	پیشخان کاربر
	اشعار و ابیات نشان‌شدهٔ کاربر
	اعلان‌های کاربر
	ادامهٔ مطالعه (تاریخچه)
	خروج از حساب کاربری گنجور
	لغزش به پایین صفحه
	لغزش به بالای صفحه
	لغزش به بخش اطلاعات شعر
	فعال یا غیرفعال کردن لغزش خودکار به خط مرتبط با محل فعلی خوانش
	فعال یا غیرفعال کردن شماره‌گذاری خطوط
	کپی نشانی شعر جاری در گنجور
	کپی متن شعر جاری در گنجور
	همرسانی متن شعر جاری در گنجور
	نشان کردن شعر جاری
	ویرایش شعر جاری
	ویرایش خلاصه یا برگردان نثر سادهٔ ابیات شعر جاری
	شعر یا بخش قبلی
	شعر یا بخش بعدی

ورود به گنجور

غزل شمارهٔ ۳۳۲

تازه‌های نرم‌افزار گنجور