گنجور » حافظ » غزلیات » غزل شمارهٔ ۳۲۰

وزن:	مفعول فاعلات مفاعیل فاعلن (مضارع مثمن اخرب مکفوف محذوف)
قالب شعری:	غزل
منبع اولیه:	ویکی‌درج
تعداد ابیات:	۸

رونوشت متن رونوشت نشانی نمای مشابه کتابهای چاپی (فقط رایانه)

خلاصه

هوش مصنوعی: شاعر در این غزل به ستایش معشوق و یادآوری عشق خود می‌پردازد. او در شب به یاد محبوب و با اشک، رویای وی را در ذهن خود به تصویر می‌کشد و در کنار آن، به بوسه‌ها و یادآوری لحظات شیرین عشق اشاره می‌کند. لحظات خوش گذشته و سرودهای عاشقانه‌اش با ساقی را تجسم می‌کند و در این بین، فال و نیکبختی را یادآور می‌شود تا نشان دهد که زندگی و عشق او به معنای واقعی‌اش در گروه اوقات خوش با دوستان و یاران است. شاعر عشق و کمال را در ظرف خیال‌هایش ثبت می‌کند و از آن لذت می‌برد.

اخطار: خلاصه‌های تولید شده توسط هوش مصنوعی در بسیاری از موارد نادرستند. اگر این متن به نظرتان نادرست است می‌توانید آن را ویرایش کنید.

برگردان به زبان ساده

# دیشب به سیلِ اشک رَهِ خواب می‌زدم

نقشی به یادِ خَطِّ تو بر آب می‌زدم

هوش مصنوعی: دیشب در حالی که اشک‌های زیادی می‌ریختم، به خواب می‌رفتم و در عالم خواب، تصویری از خط تو را بر روی آب می‌کشیدم.

اخطار: برگردان‌های تولید شده توسط هوش مصنوعی در بسیاری از موارد نادرستند. اگر این متن به نظرتان نادرست است می‌توانید آن را ویرایش کنید.

# ابرویِ یار در نظر و خرقه سوخته

جامی به یادِ گوشهٔ محراب می‌زدم

هوش مصنوعی: با دیدن ابروی معشوق، در حالی که لباس پاره‌ای برتن داشتم، به یاد گوشهٔ عبادتگاه مشغول نوشیدن جام بودم.

# هر مرغِ فکر کز سرِ شاخِ سخن بِجَست

بازش ز طُرِّهٔ تو به مِضراب می‌زدم

هوش مصنوعی: هر اندیشه و فکری که از زبان و بیان بیرون می‌پرد، دوباره آن را با زیبایی و طراوت تو همراه می‌کردم و به آن شکل می‌دادم.

# رویِ نگار در نظرم جلوه می‌نمود

وز دور بوسه بر رخِ مهتاب می‌زدم

هوش مصنوعی: تصویر چهرهٔ معشوق در نظرم نمایان بود و از دور، بوسه‌ای بر صورت ماه، که نماد زیبایی است، می‌زدم.

# چشمم به رویِ ساقی و گوشم به قولِ چنگ

فالی به چشم و گوش در این باب می‌زدم

هوش مصنوعی: چشمم به چهرهٔ ساقی دوخته و به صدای چنگ (ساز) گوش می‌دادم و در این حال به جستجوی فال و نشانه‌ای از عشق می‌پرداختم.

# نقشِ خیالِ رویِ تو تا وقتِ صبحدم

بر کارگاهِ دیدهٔ بی‌خواب می‌زدم

هوش مصنوعی: تصویر خیال تو را تا صبح در کارگاه چشم‌های بیدارم نقاشی می‌کردم.

# ساقی به صوتِ این غزلم کاسه می‌گرفت

می‌گفتم این سرود و مِیِ ناب می‌زدم

هوش مصنوعی: من به ساقی می‌گویم که وقتی آواز این غزل را می‌خواند و جام را پر می‌کند، من می‌گویم که این شعر و شراب خالص را می‌نوشم.

# خوش بود وقتِ حافظ و فالِ مراد و کام

بر نامِ عمر و دولتِ احباب می‌زدم

هوش مصنوعی: در زمان خوشی و کامیابی حافظ، او به نام عمر و موفقیت دوستانش، فال نیک می‌گرفت و برایشان آرزو و دعا می‌کرد.

پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی

راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور

غزل شمارهٔ ۳۲۰ به خوانش فریدون فرح‌اندوز
می‌خواهید شما بخوانید؟ اینجا را ببینید.

غزل شمارهٔ ۳۲۰ به خوانش سهیل قاسمی

غزل شمارهٔ ۳۲۰ به خوانش محسن لیله‌کوهی

غزل شمارهٔ ۳۲۰ به خوانش محمدرضا مومن نژاد

غزل شمارهٔ ۳۲۰ به خوانش فاطمه زندی

همهٔ خوانش‌هاautorenew

غزل شمارهٔ ۳۲۰ به خوانش عندلیب

غزل شمارهٔ ۳۲۰ به خوانش احسان حلاج

غزل شمارهٔ ۳۲۰ به خوانش افسر آریا

غزل شمارهٔ ۳۲۰ به خوانش شاپرک شیرازی

غزل شمارهٔ ۳۲۰ به خوانش محمدرضاکاکائی

غزل شمارهٔ ۳۲۰ به خوانش نازنین بازیان

فعال یا غیرفعال‌سازی قفل متن روی خوانش من بخوانم

شرح صوتی غزل شمارهٔ ۳۲۰ به خوانش محمدرضا ضیاء
می‌خواهید شما بخوانید؟ اینجا را ببینید.

فعال یا غیرفعال‌سازی قفل متن روی خوانش

رویِ نگار در نظرم جلوه می‌نمود

وز دور بوسه بر رخِ مهتاب می‌زدم

رهی معیری » غزلها - جلد دوم » مهتاب » بیت ۵

کامی نبرده‌ایم از آن سیم‌تن رهی

از دور بوسه بر رخ مهتاب داده‌ایم

پیشنهاد مشق شعر

صائب تبریزی » دیوان اشعار » غزلیات » غزل شمارهٔ ۵۷۹۶

امشب به آه سرد ره خواب می‌زدم

در کوی یار، سیر چو مهتاب می‌زدم

در جام دیده پاره دل می‌گداختم

جولانگه خیال ترا آب می‌زدم

مژگان به هم رساندنم از بی‌غمی نبود

[...]

حزین لاهیجی » غزلیات » شمارهٔ ۶۱۸

با یاد نرگست، چو می ناب می‌زدم

پیمانه را به گوشهٔ محراب می‌زدم

آن کبک مستم از می مشرب که عمرها

در چنگل عقاب، شکر خواب می‌زدم

آن بلبلم که از اثر رنگ و بوی عشق

[...]

مشابه‌یابی بر اساس وزن و قافیه

مرتب‌سازی حاشیه‌ها: محبوب‌ترین | جدیدترین | قدیمی‌ترین

تا به حال ۳۲ حاشیه برای این شعر نوشته شده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...

mohammad yousefi در ‫۱۸ سال و ۷ ماه قبل، شنبه ۱۷ فروردین ۱۳۸۷، ساعت ۱۸:۴۰ نوشته:

مرحوم بنان به بهترین وجهی که ممکنست این شعر زیبای حافظ را به شکل ترانه ای اجرا کرده اند
یاد هر دو گرامی باد

reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link

کیان مهرارا در ‫۱۴ سال و ۹ ماه قبل، جمعه ۷ بهمن ۱۳۹۰، ساعت ۲۱:۰۱ نوشته:

درود بر هنر دوستان ایران زمین. در این هنرنمایی حافظ به زیباترین گونه احساس را اورده است

reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link

حسین بابامیر در ‫۱۲ سال و ۵ ماه قبل، سه‌شنبه ۳۰ اردیبهشت ۱۳۹۳، ساعت ۱۱:۴۳ نوشته:

مرحوم بنان با احساس خیلی خوبی این رو خوندن ولی حیف شعر رو کامل نخوند و چند بیت گزیده رو خوند. خیلی قشنگه آدم همین دو بیت اول رو میخونه اشک تو چشمانش جمع میشه. درود بر ایران زمین.

reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link

سلحشور در ‫۱۲ سال و ۵ ماه قبل، یکشنبه ۱۱ خرداد ۱۳۹۳، ساعت ۲۲:۳۱ نوشته:

نقش بر آب زدن : کنایه از کار بیهوده انجام دادن و یا محو کردن است

reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link

سلحشور در ‫۱۲ سال و ۵ ماه قبل، یکشنبه ۱۱ خرداد ۱۳۹۳، ساعت ۲۲:۳۹ نوشته:

راه (ره ) خواب زدن ؛ ربودن خواب از چشم . بیداری کشیدن . لغت نامه دهخدا

reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link

نیما در ‫۱۱ سال و ۱۱ ماه قبل، شنبه ۲۴ آبان ۱۳۹۳، ساعت ۱۲:۰۶ نوشته:

در مصرع دوم در بعضی از تصحیح ها (( نقشی به یاد خط روی تو بر اب میزدم )) اورده شده است .

reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link

داکتر ق. مصلح بدخشانی در ‫۱۱ سال و ۸ ماه قبل، پنجشنبه ۱۴ اسفند ۱۳۹۳، ساعت ۱۰:۱۷ نوشته:

قابل توجه جناب حسین بابامیر، آهنگ مرحوم بنان را اگر به دقت کامل بشنوید، جز بیت آخر، همه بیتهای دیگر غزل مکمل خوانده شده، از هشت بیت غزل، هفت بیت آن در این آهنگ خوانده شده، درود بر روان شاعر و خواننده هردو!

reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link

س.ا. در ‫۱۱ سال و ۲ ماه قبل، شنبه ۲۴ مرداد ۱۳۹۴، ساعت ۰۲:۳۷ نوشته:

دوستداران می توانند به اجرای مرحوم بنان، که در بالا از آن یاد رفته شده است، در صفحۀ زیر از تارنمای «گلها» گوش فرا دهند:
پیوند به وبگاه بیرونی

reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link

امین افشار در ‫۱۱ سال قبل، چهارشنبه ۶ آبان ۱۳۹۴، ساعت ۱۶:۴۶ نوشته:

درود بر گنجوران ادب پارسی
اگرچه این غزل و ترتیبش به تمامی مطابق معتبرترین نسخه دیوان خواجه: غنی- قزوینی (نظر زرین کوب (ره) نیز همین است)، آورده شده است؛ اما توالی بیت های سوم و هفتم ( بیت سوم جای بیت ششم بنشیند) به ترتیب زیر:
هر مرغ فکر کز سر شاخ سخن بجست
بازش ز طره تو به مضراب می‌زدم
و
ساقی به صوت این غزلم کاسه می‌گرفت
می‌گفتم این سرود و می ناب می‌زدم
به جهت پیوستگی معنایی و هماهنگی بیشتر، اگر نگویم درست تر که دست کم (از دیدگاه من) زیباتر می نماید.

reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link

امین افشار در ‫۱۱ سال قبل، چهارشنبه ۶ آبان ۱۳۹۴، ساعت ۱۶:۴۸ نوشته:

در نتیجه پایان غزل که سرنوشت سروده شدنش نیز هست، این گونه سرانجام می یابد:
هر مرغ فکر کز سر شاخ سخن بجست،
بازش، ز طره تو به مضراب می‌زدم.
ساقی به صوت این غزلم کاسه می‌گرفت،
می‌گفتم این سرود و می ناب می‌زدم.
خوش بود وقت حافظ و فالِ مراد و کام،
بر نام عمر و دولت احباب می‌زدم...

reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link

افشین در ‫۹ سال و ۱۰ ماه قبل، پنجشنبه ۲۵ آذر ۱۳۹۵، ساعت ۰۹:۵۱ نوشته:

در تاریخ موسیقی ایران خواننده در حد و اندازه بنان نیامده و نخواهد امد می ناب یکی از بهترین تصنیف های ایسان است همانجور که خود ایشان در مصاحبه می گوید

reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link

بهزاد۱۰۰ در ‫۴ سال و ۲ ماه قبل، چهارشنبه ۹ شهریور ۱۴۰۱، ساعت ۰۹:۱۸ پاسخ داده:

بنان را نمیشه با بقیه مقایسه کرد چون از جنس آن ها نیست.مرغیست با صدای ملکوتی.

reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link

نادر در ‫۹ سال و ۱۰ ماه قبل، پنجشنبه ۲۵ آذر ۱۳۹۵، ساعت ۱۵:۴۹ نوشته:

افشین عزیز
زنده یاد بنان به راستی خواننده بزرگی بودند، ولی این که "در تاریخ موسیقی ایران خواننده ای در حد و اندازه ایشان نیامده و نخواهد آمد" مربوط به سلیقه شما (که صد البته محترم است) و بر اساس میزان شناخت شما از تاریخ موسیقی است ..
تصنیف مربوط به این غزل از جمله آثاریست که بسیار پر احساس و لطیف اجرا شده و در آن شکی نیست، ولی به نظر من بیش از حد کشدار و آرام است و این باعث شده از لطف خاص غزل تا حدی کاسته شود! مثلا توجه کنید به اجرای کلمه "می زدم" ..

reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link

اشکان در ‫۹ سال و ۸ ماه قبل، یکشنبه ۸ اسفند ۱۳۹۵، ساعت ۱۲:۱۰ نوشته:

نادر جان
به نظر من زیبایی و لطیف بودن این ترانه به اجرای آرام و بی شتاب آن است. میتوانید امتحان کرده و آن را با سرعت بیشتری اجرا کنید. خواهید دید که دیگر آن لطف و حس را دارا نیست.

reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link

پریشان روزگار در ‫۹ سال و ۸ ماه قبل، یکشنبه ۸ اسفند ۱۳۹۵، ساعت ۱۸:۱۲ نوشته:

جناب نادر
شاعر میفرماید:
چشمم به روی ساقی و گوشم به قول چنگ
زنده یاد بنان نیز گوش به قول چنگ داشته است

reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link

نادر.. در ‫۹ سال و ۸ ماه قبل، یکشنبه ۸ اسفند ۱۳۹۵، ساعت ۱۹:۰۹ نوشته:

اشکان عزیز و گرامی
حق با شماست و من آنگونه که شایسته است، به این ترانه گوش جان نسپارده ام

reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link

نادر.. در ‫۹ سال و ۸ ماه قبل، یکشنبه ۸ اسفند ۱۳۹۵، ساعت ۱۹:۲۳ نوشته:

دوست عزیز، پریشان روزگار!
به گمانم صدای گرم و گیرای بنان و تحریرهای نرم و جادویش، هر چنگ و چنگی را به تعظیم و تسلیم وامیداشته..

reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link

میم جیم در ‫۸ سال و ۱۰ ماه قبل، شنبه ۱۶ دی ۱۳۹۶، ساعت ۰۲:۲۵ نوشته:

بهترین وجه ممکن رو ممرضام اجرا کرده!

reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link

سیدعلی (رضا) ساقی در ‫۸ سال و ۱ ماه قبل، پنجشنبه ۲۲ شهریور ۱۳۹۷، ساعت ۰۸:۳۱ نوشته:

https://rezasaghy.blogfa.com/

دیشب به سیل اشک رهِ خواب می‌زدم

نقشی به یاد خطّ ِ تو بر آب می‌زدم

غزلی ناب وخیال انگیز یکدست عاشقانه ورویایی که دربیان حالات عاشقانه وشرح عواطف درونی سروده شده است.

حافظ یک شاعرعاشق پیشه، بابصیرت و باهوشی فوق العاده بود وتوانمندی خاصی درمشاهده ی ریشه های نهان ساختارهای اجتماعی داشت. اوالگوهای فرهنگی،دینی، سیاسی واجتماعی راکه هزاران سال قدمت داشت بخوبی می شناخت ودرعین حال همانندیک کودک معصوم رویاپردازی میکرد. اوبه راحتی می توانست جلوه های تخیّلاتش رابه مددنبوغ خارق العاده اش به رشته ی تحریردرآورده وغزلهای جاودان وماندگارخلق کند. غزلهایی که سبب بیداری وآگاهی مردم شده وبستری ارزشمندفراهم می سازندکه مردم عادی نیزباالگوهای ساختارهای دینی وحکومتی آشنایی پیداکنند ودردام دین فروشان دروغین گرفتارنگردند. دراینجا نیز بخشی ازصحبتهای شاعرباشکلها ورخدادهای خیالیست که به غزلی ناب وبی نظیرختم شده است. منبع اصلی اغلب غزلهای دیگر حافظ همین تخیّلات بی مانند اوست.

ره خواب می زدم: برراه ورودخواب سدمی بستم تا نگذارم خواب برچشمانم راه پیداکند.

خط : موهای نرم ولطیف که درایّام نوجوانی برچهره می روید وسبب زیبایی وجاذبه می گردد.

درست است که "نقش برآب زدن" کنایه از کارعبث وبی سرانجام کردن، کارمحال وغیرممکن انجام دادن است، امّا باید درنظرداشت که بااین معنا،چنانکه بعضی ازشارحان نادیده گرفته اند لطفِ حافظانه ی کلام پایمال می شود. چراکه حافظ قصد ندارد بگوید که کارعبث وبی فایده ای انجام می دادم!

وقتی اززبان حافظ چنین عبارتی را می شنویم ضرورت دارد که بیشترتامّل ودقّت کنیم تامنظوراصلی اورادریابیم.

می فرماید:

"دیشب کارخارق العاده ای انجام می دادم کار غیرممکنی راممکن می کردم ! من برروی سیلآبِ اشک، نقش وتصویر خط وخال تورا می کشیدم کاری که بنظرنشدنی وناممکن می آید. کشیدن تصویرموهای نرم وریز ولطیفِ گرداگردِ صورت، حتّی برروی بوم وکاغذ نیزامری سخت است چه رسد به اینکه کسی بخواهد این نقش رابر روی آب آنهم سیلابِ جاری رقم بزند! لیکن من به مددِ شوق واشتیاق وافری که دردل دارم دیشب توانستم ازعهده ی این امرمحالِ برآیم وتصویری ازخال وخط تورا برروی آب نقش بزنم."

معنی بیت: دیشب باسیلاب اشک، راه نفوذ خواب رابرچشمانم می بستم ودرعین حالی که سیلاب اشک جاری بود به یادخط زیبای سیمای تو،نقشی رابه تصویرمی کشیدم. شگفتا که کار غیرممکن وبی نظیری به قدرت عشق واشتیاق انجام می دادم!

دارم عجب زنقشِ خیالش که چون نرفت

از دیده‌ام که دَم به دَمش کار شست و شوست!

🌿━━━━━━━━━━🌿

ابروی یار در نظر و خرقه سوخته

جامی به یادِ گوشه ی محراب می‌زدم

خرقه سوخته : خرقه ی زهدرابه آتش کشیده وسوزانده ،اشاره به رسمیست که درمیان صوفیان متداوال بوده به این صورت که صوفیان وقتی به مناسبت خاصی یا دست دادن حالتی به وجد وشعف می آمدند و ازخودبیخود می شدند به پاسداشتِ آن حال یاآن مناسبت، خرقه ی خودرا ازسربدرآورده وبه آتش می کشیدند. امّا حافظ که صوفی نبوده پس چراخرقه ی خود را سوزانیده است؟ می دانیم که حافظ همیشه ازصوفی وصوفیگری وخرقه ی زهدبیزاربوده واصلاً خرقه ای به تن نداشته که آن راسوزانیده باشد. خرقه سوزیِ حافظ دراینجا وسایر غزلیّاتی که به خرقه سوزانیدن اشاره کرده امری مجازی و نمادین است. خرقه سوزانیدن حافظ نشانه ی بیزاری جستن اوازخرقه وبیشتربه سببِ طنزو طعنه زدن به صوفیان بوده وبس. حافظ درهر فرصتی که پیدامی کرده نیشخندی به صوفیان وزاهدان می زده وخرقه را که درنظرگاه او نمادِ ریاکاری وخودنمائی بوده به آتش می کشیده تا قداستِ کاذبِ آن راشکسته وتحقیرکرده باشد.

"جامی به یاد گوشه ی محراب می زدم " ایهام دارد: ۱- جام شرابی به یاد محرابِ ابروان یارمی زدم(تشبیه پنهانی ابروان یار به محراب) ۲- جام شرابی به یادگوشه ی محراب عبادت می زدم( طعنه ایست به زاهد وعابد ازاین روی که، چون پیش ازاین مدّتی ازعمرگرانمایه را به جهالت در محراب عبادت به هدر داده ام اینک باسرکشیدن جام مِی، قضای عمربه هدررفته درگوشه ی مسجد رابه جای می آورم)

معنی بیت: ابروان یار رادرنظرم مجسّم می کردم وبه پاس این حال خوش وخیال انگیز، خرقه ی زهدرا سوزانده وجام شرابی به یاد گوشه ی محراب ابروان یارسرمی کشیدم.

بادرنظرگرفتن ایهام ِ" گوشه ی محراب" :

ابروان یاردرنظرمی آوردم خرقه رابه آتش کشیده وبه تلافیِ عمربه بادرفته درگوشه ی محراب عبادت، جامی شراب می نوشیدم ورنگ روی وریاوتظاهر ازدل وجان می زدودم.

درخرقه زن آتش که خم ِابروی ساقی

بَرمی شکند گوشه ی محرابِ عبادت

🌿━━━━━━━━━━🌿

هرمرغ فکرکزسر شاخِ سخن بجَست

بازش زطُرّه ی تو،به مضراب می‌زدم

مرغ فکر : فکر به مرغ تشبیه شده است

شاخ سخن : سخن به شاخه ی درخت تشبیه شده است

بازش : دوباره آن را

طرّه : موهایی که به قصد دلبری به روی پیشانی ریخته می شود، اغلب به معنای کلّیِ زلف وگیسو بکارمی رود.

مِضراب : ۱- وسیله ای برای تولید صدا درآلات موسیقی، زخمه ۲- نوعی آلت صید مرغ وماهی و آن کیسه مانندی است از تور که انتهای آن بتدریج باریک می گردد و دهانه ی آن بر حلقه ای یا چنبره ای از چوب یا آهن بسته می شودو دسته ی درازی بر این حلقه تعبیه می گردد که به دست می گیرند و مرغ را در هوا یا بر زمین یا بر شاخ درخت و ماهی را در آب چنان به سرعت می زنند و حلقه ی مضراب را بر او می افکنند که صید در کیسه ی توری گرفتار گردد.

معنی بیت: درعالم رویا وخیال فرورفته بودم هرمرغ فکری که ازسرشاخه های سخن به چابکی به هوابرمی خاست وقابل مهارنبود (هراندیشه ی نابی که درقالب کلام و شعر فرونمی نشست) بلافاصله به مددِمضرابِ طرّه ی تو به دام می انداختم(مهارمی کردم ودرقالب کلام وشعروغزل می نشاندم.) به بیانی دیگر: طبع شعر من ازجاذبه وجادوی طرّه ی توبرمی انگیخت ، اززلف خم اندرخم توالهام می گرفتم ولطیف ترین مضمونها راخَلق می کردم.

کس چو حافظ نگشاد از رُخ اندیشه نقاب

تا سر زلف سخن را به قلم شانه زدند

🌿━━━━━━━━━━🌿

روی نگار در نظرم جلوه می‌نمود

وزدوربوسه بررخ مهتاب می‌زدم

معنی بیت: رخسارمعشوق راتجسّم می کردم که به تجلّی درآمده بود ازشوق وشعف درعالم خیال به نیّتِ رخساردوست، ازراه دور بوسه برمهتاب می زدم.

دراینجا به لطفِ ذوق سرشار ونبوغ حافظانه، چهره ی ماهِ دوست وچهره ماه آسمان چنان در یکدیگر ادغام شده که کسی نمی تواند تشخیص دهد که آیا صورت دوست به ماه تشبیه شده یا بلعکس صورت ماه به دوست؟ به همین سبب چنانکه ملاحظه می گردد بوسه ای که ازاعماق دل وجان شاعر برمی خیزدهمزمان بررخسار هردو می نشیند!

زاخترم نظری سَعد درره است که دوش

میان ماه و رُخ یارمن مقابله بود

🌿━━━━━━━━━━🌿

چشمم به روی ساقی وگوشم به قول چنگ

فالی به چشم و گوش در این باب می‌زدم

قول: نوا وآواز

چنگ : از آلات موسیقی

معنی بیت: چشمانم رابه دستان ساقی که درحال شراب ریختن بود دوخته وگوشم رابه ناله وآواز چنگ سپرده بودم. آری با چشم و گوش خود پیرامون عشق وعیش ورویای وصال فال می زدم وخوش بودم.

گوشم همه بر قول نی و نغمه چنگ است

چشمم همه بر لعل لب و گردش جام است

🌿━━━━━━━━━━🌿

نقش خیال روی توتاوقتِ صبحدم

برکارگاه دیده ی بی‌خواب می‌زدم

معنی بیت: درکارگاهِ چشمان بی خوابم شب تا سحر تصویررخسارتو راتجسّم می کردم.

خیال نقش تو در کارگاه دیده کشیدم

به صورت تونگاری ندیدم ونشنیدم

حافظ درمسیردلباختگی ودلدادگی، حقیقتِ خودعشق راکشف کرده، به ژرفای آن رفته وشیوه های عاشقی راتمرین می نمود وازاینطریق، طبع شعری وعواطف درونی خویش رابه چالش می کشید. درعشق حقیقی محدودیتهای نژادی وجنسی محوشده و مرزهاازبین می روند وتمام هستیِ عاشق سرشارازعشق می گردد. دراین بیت نغزوناب نیز حضرت حافظ یک نکته ی روانشناختی وحقیقتی غیرقابل انکار ازدنیای خیال انگیزعشقبازی رابه زیبایی بیان کرده است وآن اینکه:

زمانی که آدمی عاشق شخص دیگری می شود وبااشتیاق، همه ی عشق وارادت قلبی خودرا نثاراومی کند، درحقیقت عاشق آن شخص خاص نشده وفریب ذهن خودرا خورده است! چراکه ذهن همه ی ما به هنگام دلباختن، تصویری دلفریبانه مطابق انتظارات وخواسته های درونی ما ازشخص مورد توجّه مامی سازد وما درواقع فریب خورده و عاشق وشیدای این تصویر ذهنی می شویم چه بساممکن است تصویری که در ذهن مانقش بسته وشب وروزماراازماگرفته است باحقیقت وجودی آن شخص تطابقت نداشته وذهن حیله گرما درمورد اومبالغه کرده باشدتابتواند دل ماراراضی به شیدایی وعاشقی کند! ازهمین روست که معمولاً رابطه های عاشقانه دوام چندانی ندارند وطرفین باسپری شدن زمان اندک وبه محض شناخت دقیق یکدیگر، تمایلی به ادامه ی روابط نشان نداده وروابطشان قطع میگردد. باتوجه به اینکه شرط زنده ماندن ذهن درپروراندن خیال وافکارهست بنظرچنین می رسد که ذهن آدمی بیشتر ازدل آدمی، به عشقبازی اشتیاق وعلاقه دارد! چراکه ذهن دراین دوران طلایی، بیشترین وبهترین فرصت پرورش خیال رادراختیارداشته وبه فعالیت شبانه روزی مشغول است غذای لذیذی که برای بقای ذهن ازضروریات است. شایدبهترآن باشد وقتی که عاشق کسی می شویم سعی نکنیم به اوبیشترنزدیک شویم! اگراو دورازدسترس باقی بماند بی تردیدعشقمان، شبیه عشقی خیال انگیز میان لیلی ومجنون وفرهادوشیرین و..... خواهدبود امااگربه اونزدیک ونزدیکتر شویم دیری نخواهدکشید که سرخورده شده وشعله های عشق فروکش خواهدنمود! عشق رادرپستوی ذهن نهان بایدکرد تاهمچنان فروزان باقی بماند.

حالی خیال وصلت خوش می دهدفریبم

تاخودچه نقش بازد این صورت خیالی؟!

🌿━━━━━━━━━━🌿

ساقی به صوتِ این غزلم کاسه می‌گرفت

می‌گفتم این سرود و می ناب می‌زدم

به صوت این غزلم کاسه می گرفت: ۱- با آهنگ غزلی که می خواندم باسرانگشتانش برکاسه ی شراب ضرب می نواخت ۲- با ریتم وآهنگ غزلی که می خواندم کاسه ی شراب را بدست می گرفت وبه گردش درمی آورد.

معنی بیت: ساقیِ خوش ذوق،هماهنگ با ریتم و آهنگ این غزل من، به وَجد می آمد وجام شراب راباشادمانی به گردش درمی آورد وتعارف می کرد من نیز غزل می سرودم ومی ناب می نوشیدم.

ساقی اَرباده ازین دست به جام اندازد

عارفان راهمه درشرب مدام اندازد

🌿━━━━━━━━━━🌿

خوش بودوقت حافظ وفال مُرادوکام

بر نام عمر و دولتِ اَحباب می‌زدم

فال زدن: پیش گویی وپیش بینی، طالع بینی کردن وانتظار وآرزوی نیک داشتن

دولت: ثروت وسعادت

احباب: یاران ودوستان

فال مراد وکام برنام عمر ودولت احباب می زدم: برای پایداری زندگانی وسعادتمندی دوستان فال می گرفتم وآرزوهای خوب درسرمی پروراندم.

معنی بیت: وقت حافظ بسیارخوش وخیال انگیز بود ومن فال مراد وکامرانی می گرفتم انتظار بهترین ها راداشتم. برای دوستان خویش، کامیابی ، پایداری عمر و سعادتمندی را دردل می پروراندم وبهترین آرزوهارا برایشان می کردم.

به ناامیدی ازاین در مرو بزن فالی

بود که قرعه ی دولت بنام ماافتد.

reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link

مینا در ‫۶ سال و ۸ ماه قبل، یکشنبه ۱۱ اسفند ۱۳۹۸، ساعت ۰۰:۴۶ نوشته:

درود به همه دوستان گرامی
از محضر ادیبان چند سوال داشتم:
1- فال زدن یعنی چه؟ به چشم و گوش فال زدن یعنی چه؟ آیا همیشه به معنای نیک و مثبت می آید؟
2- چرا در بسیاری از ابیات در کنار « دیدن»، از اصطلاح «کارگاه» استفاده شده؟ کارگاه بینایی را کمی بیشتر وصف کنید
ممنونم

reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link

nabavar در ‫۶ سال و ۸ ماه قبل، یکشنبه ۱۱ اسفند ۱۳۹۸، ساعت ۲۳:۲۸ نوشته:

گرامی مینا
فال به مانای تماشا ، نگریستن با لذت نیز آمده
می گوید: با چشم محو تماشای روی ساقی بودم و با گوش
مست نوای چنگ.
دیده اسم مفعول فعل دیدن است، ولی در اصطلاح به جای چشم به کار می رود، آری چشم با آن ارتباط پیچیده و ظریفش با مغز کارگاهی ست بس کامل، گمانم می توان دیده را با کامپیوتری درین زمان مقایسه کرد که طبیعت هنری زیبا در آن به کار برده

reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link

تنها خراسانی در ‫۶ سال و ۸ ماه قبل، چهارشنبه ۲۱ اسفند ۱۳۹۸، ساعت ۰۶:۲۲ نوشته:

جامی به یاد گوشه محراب می‌زدم
به به!

reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link

شهدل در ‫۶ سال و ۴ ماه قبل، دوشنبه ۲ تیر ۱۳۹۹، ساعت ۱۰:۵۱ نوشته:

مصرع دوم در اولین بیت، یک پیچ و گره خاص دارد و ان در کلمه «آب» نهفته شده است.
اب در مصرع دوم به معنای خود آب جویباری که می شناسیم نیست، بلکه مراد از اب اشک است.
معنای ساده شده بیت اول: دیشب از سوز اشک روان خواب به چشمم نمی آمد و تصویر گردی روی زیبا تو را در هر قطره اب چشمم می دیدم.

reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link

الناز در ‫۵ سال و ۱۱ ماه قبل، چهارشنبه ۲۸ آبان ۱۳۹۹، ساعت ۱۰:۳۱ نوشته:

ابروی یار در نظر و خرقه سوخته، در واقع قیدِ وصفِ حالته؟ خرقه سوخته یعنی از سلکِ ظاهرپرستان بیرون آمده ام؟

reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link

برگ بی برگی در ‫۵ سال و ۱۰ ماه قبل، دوشنبه ۸ دی ۱۳۹۹، ساعت ۲۳:۰۲ نوشته:

دیشب به سیل اشک ره خواب می‌زدم
نقشی به یاد خط تو بر آب می زدم
سیل اشک انسان عاشق ناشی از غمی بسیار بزرگ است
و سالک عاشق هیچگونه غمی ندارد بجز غم جدایی و فراق
یار .عرفا و سالکان کوی عشق هستند که لحظه و آنی (شبی) از این غم رها نمی شوند و حافظ میفرماید هر لحظه بوسیله این غم و سیل اشک خود راه ورود خود به خواب ذهنی را میزند یعنی اگر انسان لحظه ای خود و جایگاه اصلی خود را فراموش کند به خواب ذهن رفته و از اصل خدایی خود جدا میگردد . حافظ در مصرع دوم به چند نکته دیگر اشاره میکند ، خط به معنی صورت زیبای حضرت معشوق است و انسان این صورت زیبا را به یاد دارد ، پس انسان ذاتاً میداند که از جنس و ادامه خداوند است اما اگر صرفاً غم فراق یار را داشته باشد و هرلحظه از این غم سیل اشک او روان باشد و اینکه صرفاً بداند که از جنس خداست ، کافی نبوده و دانستن این نکته ها کمکی برای رسیدن به اصل او نخواهند نمود و همه اینها نقش بر آب زدن و کار بیهوده است . پس برای رسیدن به خضور حضرت معشوق کارهایی نیز باید انجام داد و حافظ در ابیات بعد به آنها می پردازد .
ابروی یار در نظر و خرقه سوخته
جامی به یاد گوشه محراب می‌زدم
آبروی یار کنایه از جهان ماده و هستی میباشد که شامل همه زیبایی ها و نعمتهایی دنیوی از هر نوع آن است ، زیبایی چهره و اندام ، مقام و منزلت اجتماعی ، دانش و استعداد ، سلامتی بدن ، پول و ثروت و بطور خلاصه بهرمندی از یک زندگی خوب حق و شایسته انسان بر روی زمین است اما وابستگی و دلبستگی به این چیزهای خوب و ارزشمند و قرار دادن آن در مرکز و قلب انسان به صورتی که این چیزها اصل زندگی تلقی شود غیر مجاز است
خرقه که با وصله تکه پارچه های کهنه و مندرس تهیه میگردید نماد و نشانه چیزهای ذکر شده در این جهان است که با وصله زدن چیزهای خوب مادی ذکر شده در بالا ، همه ما انسانها برای خود خرقه ای از دلبستگی های این جهانی تهیه نموده و آنها را جزیی از وجود و هویت خود میدانیم به نحوی که با کمترین تغییر و جابجایی در وصله های خرقه تعلقات خود ،برآشفته ، نگران و افسرده میشویم . حافظ میفرماید سیل اشک برای ابراز غم فراق به حضرت معشوق کاری پسندیده اما ناکافی بوده و برای دیدار روی و زنده شدن به او باید این خرقه تعلقات دنیوی و دلبستگی های مادی را به آتش کشید و البته که این به معنی از بین بردن موضوع دلبستگی ها نبوده و باید وابستگی و تعلق خاطر نسبت به این چیزها را از دل زدود . در مصرع دوم کار بسیار مهم دیگری برای رسیدن به حضرت معشوق ضروری ست و آن رها کردن عبادت های ذهنی در گوشه محراب و ستایش خدای ساخته ذهن است زیرا با پرستش خدای ساخته ذهن خود بر اساس باورهای تقلیدی ، در حالیکه جزء یکی از وصله های خرقه قرار دارد ، راهی به کوی حضرت معشوق برای چنین انسانی قابل تصور نیست . پس حافظ میفرماید که این گوشه نشینی ها و دوری گزیدن از مردم و اصطلاحاً رهبانیت را رها کرده و بجای آن
از می خرد ایزدی برخوردار میشود که این تنها راه رسیدن به خدا و حضرت معشوق میباشد .
هر مرغ فکر کز سر شاخ سخن بجست
بازش ز طره تو به مضراب می‌زدم
نکته ضروری دیگر برای سالک کوی عشق، خالی کردن ذهن از افکار دم بدم است زیراب رفتن انسان به ذهن و آزاد گذاشتن مرغ فکر برای پریدن از شاخه ای به شاخه دیگر موجب دوری انسان از دیدار و وصال یا یکی شدن با حضرت معشوق میگردد .
پس به مجرد اینکه مرغ فکر های برآمده از ذهن انسان از شاخه و موضوعی به موضوع دیگر پرید ، سالک باید ناظر او بوده و او را با مضراب در کنترل خود در آورد . این مرغ فکر غالباً به طره حضرت معشوق توجه دارد . طره نیز نماد چیزهای خوب و دوست داشتنی این جهان است و این مرغ فکر هر لحظه بر یکی از این شاخه ها نشسته و توجه انسان را معطوف به آنها میکند . گاهی به مقام و منزلتی توجه کرده و گاه به ساختمان و منزلی ، گاه به آقا و یا حانمی زیبا نظر میکند و گاه به اتومبیلی گرانقیمت در خیابان و شاخه های فراوان دیگر که مرغ فکرت ما قصد برداشتن این دانه ها و قرار دادن در مرکز مان را دارد . حافظ میفرماید برای کنترل این مرغ فکر باید او را از طره حضرت معشوق بپرانیم .
روی نگار در نظرم جلوه می‌نمود
وز دور بوسه بر رخ مهتاب می‌زدم
حافظ میفرماید با انجام آن چند کار در ابیات قبل است که حضرت معشوق روی خود را به انسان سالک عاشق می نماید و جلوه گری میکند و انسان میتواند از دور بوسه ای بر روی ماه حضرتش بزند . یعنی که حتی با این کارهای عرفانی ذکر شده وصل او میسر نخواهد شد و رسیدن به وصل او نیازمند کارهای بسیار دیگری میباشد . همین چند کار ذکر شده برای دیدار روی حضرت معشوق و آنهم از راه دور کارهای بسیار دشواری هستند که تنها با نیروی عشق و سعی فراوان میتوان به آنها جامه عمل پوشاند
چشمم به روی ساقی و گوشم به قول چنگ
فالی به چشم و گوش در این باب می‌زدم
از ضروریات دیگر برای کار معنوی به منظور دیدار رو و وصال حضرت معشوق ، ساقی و راهنمای معنوی ست تا می ناب ایزدی را به عاشق سالک بنوشاند . حافظ ، مولانا ، عطار و سایر بزرگان دلیل و راهنمای کار معنوی هستند که با آثار بی نظیر خود همه نسلهای بشریت را سیراب میکنند . فول چنگ قانون زندگی و کن فکان یا قضای الهی ست که سالک عاشق باید به گوش جان و با رضایت کامل بپذیرد .
نقش خیال روی تو تا وقت صبحدم
بر کارگاه دیده بی‌خواب می‌زدم
حافظ در این بیت به یکی از موارد مهم دیگر کار معنوی به منظور دیدار حضرت معشوق می پردازد و آن ابراز نیاز و آرزوی مداوم برای این دیدار میباشد . تا وقت صبحدم یعنی تا زمانی که آسمان سینه انسان گشاده و روشن شود و انسان به اصل خدایی خود زنده شود ، سالک عاشق بایستی تا سپیده دم و روز شدن شب تارش بطور پیوسته نقش حضرت معشوق را در خیال خود بپردازد نقشی که برآمده از ذهن نبوده و بلکه از کارگاه نظرگاه و جهان بینی خالص خدایی سرچشمه میگیرد . کارگاهی که عاشق در آن به خواب ذهن نرفته و بی خواب است یعنی در هشیاری کامل خداییست و نه هشیاری جسمی و ذهنی .
ساقی به صوت این غزلم کاسه می‌گرفت
می‌گفتم این سرود و می ناب می‌زدم
کاسه می گرفت یعنی همراهی و تایید میکرد . ساقی با این غزل و معانی برآمده از آن همراهی کرده و کاسه لبالب از شراب عشق را به انسان عاشقی که یارای کارهای معنوی ذکر شده در این غزل را داشته باشد ارائه میکند . حافظ که خود ساقی این سرودهاست ، می ناب را هم به دیگران می نوشاند و هم خود از آن بهره میبرد .
خوش بود وقت حافظ و فال مراد و کام
بر نام عمر و دولت احباب می‌زدم

reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link

حمید هاشمی کهندانی در ‫۴ سال و ۹ ماه قبل، پنجشنبه ۳۰ دی ۱۴۰۰، ساعت ۱۳:۳۹ پاسخ داده:

یه عده دست ور نمی دارن از این که مسایل جنسی و عاطفی شاعران بدبخت مظلوم رو به خدا نچسبونن. هی.

reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link

حسن یونسی در ‫۲ سال و ۸ ماه قبل، سه‌شنبه ۱ اسفند ۱۴۰۲، ساعت ۱۶:۳۰ پاسخ داده:

ابروی یار یعنی " ابروی یار"

تاویل و تفسیر ابروی یار به "جهان مادی" از آن عجائب و غرائب نامانوس که با هیچ سریشم‌ی نمی‌چسبد.

عاشق شو ورنه روزی کار جهان سرآید...برادر عزیز

reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link

برگ بی برگی در ‫۲ سال و ۷ ماه قبل، سه‌شنبه ۷ فروردین ۱۴۰۳، ساعت ۰۴:۵۳ پاسخ داده:

درود، ابرو را تجلیِ صفاتِ جمالیه حضرتِ حق دانسته اند و منظور از تجلی جز جلوه در جهانِ مادی نیست اما اگر چشم و ابرو با هم بیاید به معنیِ اشارات و کنایاتِ معشوق است، و تشبیهِ خمِ ابرو به محراب نیز اشاره ای به توجه دادنِ عاشق از وجهِ جمالیِ معشوق به اصل و ذاتِ اوست، البته که باید در نظر داشت کنایات و تمثیل ها در فرهنگِ عارفانه قراردادی و قطعی نیستند پس بنا بر ضرورت شعر و نحوهٔ بیانِ شاعر و همچنین توجه به معنایِ کلیِ غزل متغیر می باشند.‌ با سپاس از شما

reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link

.فصیحی در ‫۲ سال و ۳ ماه قبل، جمعه ۱۹ مرداد ۱۴۰۳، ساعت ۱۶:۰۵ پاسخ داده:

بسیار عالی تشکر از زحمات شما 💐

reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link

طنین در ‫۱ سال و ۵ ماه قبل، جمعه ۱۶ خرداد ۱۴۰۴، ساعت ۱۳:۲۸ پاسخ داده:

تشکر از شما. چقدر عالی که هنوز برداشت هایی عمیق تر از اشعار بزرگان تاریخمان می شود نه صرفا برداشت های ظاهری و سطحی. گرچه به اندازه انسان هایی که این شعر را می خوانند برداشت متفاوت وجود دارد و محدود کردن و به بند کشیدن افکار انسان ها ناممکن و نادرست است.

reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link

پیمان در ‫۵ سال و ۹ ماه قبل، شنبه ۲۷ دی ۱۳۹۹، ساعت ۰۲:۱۷ نوشته:

برای من، مصرع (نقشی به یاد خط تو بر آب می‌زدم) به کمال زیبایی حالت تصور کردن شمایل محبوب در ذهن عاشق را تداعی می‌کند:‌ تصویر روی آب بسیار ناپایدار است، ولی برای لحظه‌ای قابل مشاهده. همینطور ذهن مشوش با تلاش میتواند تصویر یار رو فقط برای لحظه‌ای در خود تجسم کند.
زیبایی صتعت این بیت در تظابق جنسی (سیل اش) با (تصویر بر آب) است و تصویر دقیق تلاش ذهن مشتاق.
همین معتی به نحوی دیگر در بیت ششم تکرار می‌شود.

reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link

بلبل صبور در ‫۴ سال و ۱۱ ماه قبل، یکشنبه ۷ آذر ۱۴۰۰، ساعت ۱۲:۰۴ نوشته:

سلام گرامیان

علاقه مندان حافظ معمولا در برخی امور از فال حافظ استفاده می کنند و با جور درآمدن برخی ابیات غزل با نیت متقاضی شگفت زده شده اند. در حداقل سه بیت زیر از این غزل زیبا راز فال حافظ آشکار می شود و آن چنان است که لسان الغبب جواب فال متقاضی را از ساقی ( مقام ولایت) در قالب غزل اخذ میکند و به دوستانش عرضه می کند.

چشمم به روی ساقی و گوشم به قول چنگ

فالی به چشم و گوش در این باب می‌زدم

ساقی به صوت این غزلم کاسه می‌گرفت

می‌گفتم این سرود و می ناب می‌زدم

خوش بود وقت حافظ و فال مراد و کام

بر نام عمر و دولت احباب می‌زدم

reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link

رضا س در ‫۴ سال و ۶ ماه قبل، جمعه ۲۶ فروردین ۱۴۰۱، ساعت ۲۱:۵۰ نوشته:

بیت سوم رو حداقل دو جور میشه معنی کرد:

هر مرغ فکر کز سر شاخ سخن بجست/

بازش ز طره تو به مضراب می‌زدم

معنی اول (اگر باز را به معنی دوباره بگیریم):

هر فکر که در ذهنم قابل مهار نبود(به اصطلاح عامیانه از ذهنم می‌پرید) با کمک زلف تو دوباره به دام من می‌افتاد و در ذهنم می‌نشست.

معنی دوم (اگر باز را به معنی پرنده‌ی شکاری بگیریم و در مقابل مرغ قرار دهیم که با توجه به کلمات مرغ، سرشاخ، بجست، و مضراب که نوعی تله‌ست درست‌تر هم به نظر می‌رسد):

هر فکر معمولی و ساده(در اینجا تشبیه به مرغ یا کبوتر) که در ذهنم نقش می‌بست و به طور خام بر زبانم می‌آمد با یادآوری زلف تو به فکری بلند(در اینجا بازِ شکاری) تبدیل می‌شد و بعد رام و تابع من می‌شد و آن را در قالب شعر می‌سرودم.

در ضمن، مضراب ابزار شکار کبوتر و پرندگان کوچکتر بوده که در اینجا خرق عادت شده و بازِ شکاری با مضراب زلف یار شکار شده است.

یک معنای دیگر هم برای من قابل برداشت هست که شاید کمی دور از ذهن باشه و حافظ هم چنین معنایی را در نظر نداشته. اگر مضراب را به معنی وسیله‌ی نواختن موسیقی و سازهایی مثل بربط و قانون در نظر بگیریم اینطور معنی میشه که هر فکری را که در قالب شعر می‌سرودم و می‌خواندم به یاد زلف تو سازی هم می‌زدم و درواقع آهنگی هم روی اشعارم می‌ساختم. (و یا به یاد نوازش زلف تو ساز می‌نواختم)

reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link

در سکوت در ‫۴ سال و ۴ ماه قبل، شنبه ۲۸ خرداد ۱۴۰۱، ساعت ۱۸:۳۹ نوشته:

این غزل را "در سکوت" بشنوید

reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link

حسن یونسی در ‫۲ سال و ۸ ماه قبل، سه‌شنبه ۱ اسفند ۱۴۰۲، ساعت ۱۶:۳۸ نوشته:

اساتید عزیز و گرامی به خصوص نسخه‌شناسها نظر بدهند

مصرع آخر غزل را می‌شود اینگونه هم خواند؟

بر نام و عمر و دولت احباب می‌زدم

چون بر نام عمر، قدری نامانوس و غامض است

reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link

بابک بامداد مهر در ‫۱ سال و ۵ ماه قبل، دوشنبه ۲۹ اردیبهشت ۱۴۰۴، ساعت ۱۵:۱۱ نوشته:

شرح ومعنی آقای رضا ساقی به جان غزل نزدیکتر است وروانتر وطبیعی تر است.درود براو.

reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link

احسان حمیدی در ‫۱۱ ماه قبل، یکشنبه ۲۵ آبان ۱۴۰۴، ساعت ۱۰:۵۵ نوشته:

این غزل را به دو وزن میتوان خواند. دو ضربی، و سه ضربی. افاعیل امکان نمایش هر دو وزن را ندارد. یعنی به هر دو صورت می‌شود «مفعولُ فاعلاتُ مفاعیلُ فاعلن» اگر با سر ضرب شروع کنیم دو ضربی میشود، اگربا دو ضرب سکوت شروع کنیم، میتوان آنرا سه ضربی خواند.

reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link

دکتر صحافیان در ‫۱ ماه قبل، شنبه ۲۸ شهریور ۱۴۰۵، ساعت ۰۷:۵۰ نوشته:

دیشب با سیلی از اشک‌های فراق، مانع خواب می‌شدم تا به یاد گونه زیبایت نقشی بر آب زنم(هر چند کاری بی‌حاصل و زودگذر اما تنها تلاش عاشق برای تسکین درد فراق)
۲- در حالی که خرقه‌ام را از شدت وجد سوزاندم، ابروی زیبای معشوق که چون محراب حقیقی عبادت است در نظرم می‌آمد و جام شرابی به یاد آن سر می‌کشیدم.
۳- هر پرنده فکرم را که از شاخه سخن می‌پرید، دوباره با زلفان زیبایت که چون مضراب شکار پرندگان است صید می‌کردم و‌ به رشته سخن در می‌آوردم.
۴- از دور چهره زیبای معشوق در نظرم جلوه‌گر می‌شد و من بوسه بر رخسار ماه می‌زدم(تشبیه ضمنی چهره یار به مهتاب-باوری قدیمی که ماه افراد را دیوانه می‌کند در زبان فرانسه هم lunatique به معنای دیوانه است)
۵- چشم از ساقی و گوش از مطرب برنمی‌دارم تا تفال نیکی هم برای دیدار و هم برای شنیدن صدایش و خبر دیدارش دریافت کنم(فال‌گوش: در چهارشنبه‌سوری، کسی به صحبت‌های رهگذران گوش فرامی‌داد و از آنها فال نیک یا بد می‌زد‌‌. شرح شوق، ۳۱۶۶)
۶- آری چهره زیبایت را تا سپیده بامداد در نگارخانه چشمم تصور می‌کردم و نقش می‌زدم.(وقت و‌ دم به یک معنا ولی دم معنای دمیدن صبح یا طلوع دارد)
۷- آری ساقی شراب با صدای این غزل زیبا کاسه شراب را دور می‌داد و من این سرود دلکش را می‌سرودم و شراب ناب سر می‌کشیدم.
۸- در این لحظه وقت بر حافظ خوش گشت، تفال به کامروایی و یافنن مراد برای دوستان زدم تا پاینده و‌ دولت‌مند باشند(خانلری: خوش بود حال حافظ،و فالی به بخت نیک)
آرامش و پرواز روح

پیوند به وبگاه بیرونی

reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link

برای حاشیه‌گذاری باید در گنجور نام‌نویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.

	غیرفعال و فعال کردن دوبارهٔ حالت چسبانی نوار ابزار به بالای صفحات
	راهنمای نوار ابزار
	پیشخان کاربر
	اشعار و ابیات نشان‌شدهٔ کاربر
	اعلان‌های کاربر
	ادامهٔ مطالعه (تاریخچه)
	خروج از حساب کاربری گنجور
	لغزش به پایین صفحه
	لغزش به بالای صفحه
	لغزش به بخش اطلاعات شعر
	فعال یا غیرفعال کردن لغزش خودکار به خط مرتبط با محل فعلی خوانش
	فعال یا غیرفعال کردن شماره‌گذاری خطوط
	کپی نشانی شعر جاری در گنجور
	کپی متن شعر جاری در گنجور
	همرسانی متن شعر جاری در گنجور
	نشان کردن شعر جاری
	ویرایش شعر جاری
	ویرایش خلاصه یا برگردان نثر سادهٔ ابیات شعر جاری
	شعر یا بخش قبلی
	شعر یا بخش بعدی

ورود به گنجور

غزل شمارهٔ ۳۲۰

تازه‌های نرم‌افزار گنجور